Uzasadnienie
W dniu 26 sierpnia 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga F.I. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, dalej "SKO" lub "Kolegium" z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w ramach toczącego się postępowania o wznowienie postępowania w sprawie w zakończonej decyzją ostateczną Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy na zamierzenie inwestycyjne pod nazwą "budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budynku gospodarczego, zbiornika na ścieki sanitarnej oraz zjazdu indywidulanego" w zabudowie zagrodowej na działkach nr 974 i 889/2 położonych w W. dla K. i A.S. skarżący wnioskujący o wznowienie tego postępowania zwrócili się także o wtrzymanie wykonania decyzji objętej wnioskiem o wznowienie.
Postanowieniem zaskarżonym w niniejszej sprawie, działając na podstawie art. 152 § 1 w związku z art. 123 i 142 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej "k.p.a.") Kolegium odmówiło wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej objętej wnioskiem wznowienie. Doręczając je pełnomocnikowi skarżących Kolegium wskazało, że nie podlega ono zaskarżeniu zażaleniem oraz pouczyło go o prawie do złożenia na nie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Po wniesieniu skargi sąd zobligowany jest ustalić czy jest ona dopuszczalna, bowiem dopuszczalność ta warunkuje jej merytoryczne rozpoznanie.
Zgodnie art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a.") skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1); przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2).
Zgodnie z art. 152 § 2 k.p.a. na postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji służy stronie zażalenie, chyba że postanowienie wydał minister lub samorządowe kolegium odwoławcze. Kwestią kluczową w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy od zaskarżonego postanowienia wydanego przez Kolegium w trybie art. 152 § 1 k.p.a., służył środek zaskarżenia czy też postanowienie to jako ostateczne podlegało zaskarżeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.
Artykuł 16 in principio k.p.a. stwierdza, że decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Z kolei art. 127 § 3 k.p.a. określa, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Na mocy zaś art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 11 Działu II k.p.a. do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań, w tym zatem art. 127 § 3 k.p.a.
W doktrynie przyjmuje się, że konstrukcja wniosku, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a. nie pozbawia go cech środka odwoławczego i nie wyłącza prawa do zaskarżenia. Środek ten uruchamia bowiem "spłaszczony tok instancji", którego rozumienie powinno być szerokie na gruncie procedury administracyjnej i obejmować wszystkie środki weryfikacji decyzji administracyjnych (zob. J. Borkowski, (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2009, s. 147 i n.; Z. Kmieciak, Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w k.p.a. (odwołanie czy remonstrancja?). Zdaniem Sądu art. 152 § 2 k.p.a. należy interpretować w ten sposób, że skoro na postanowienie ministra lub samorządowego kolegium odwoławczego w sprawie wstrzymania wykonania decyzji nie służy stronie zażalenie, to po myśli przytoczonych w świetle wykładni systemowej przysługuje jej niedewolutywny środek zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 144 w zw. z art. 152 § 1 k.p.a.).
Taka interpretacja koresponduje z art. 78 zdaniem pierwszym Konstytucji, zgodnie z którym "Każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji".(por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 2982/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając na uwadze powyższe, skoro od będącego przedmiotem skargi postanowienia przysługiwał skarżącej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, to tym samym nie wyczerpując tego środka zaskarżenia przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego skarżący przedwcześnie, z naruszeniem art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. wniósł skargę, co obligowało Sąd do jej odrzucenia jako niedopuszczalnej na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z § 6 p.p.s.a. (pkt I sentencji postanowienia). Błędne zaś pouczenie przez organ umożliwia jedynie skarżącej złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. O zwrocie wpisu sądowego Sąd orzekł w pkt II sentencji postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.