Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 10 listopada 2011 r. sygn. akt j.w. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę D. Ł. i W. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...], przyznając równocześnie od Skarbu Państwa na rzecz reprezentującego D. Ł. adw. M. S. wynagrodzenie z kwocie 295,20 zł. tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Wydanym kolejno w sprawie postanowieniem referendarza sądowego WSA w Rzeszowie z dnia 16 stycznia 2012 r. odmówiono pełnomocnikowi D. Ł. przyznania kosztów udzielonej jej pomocy prawnej w postaci sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od w/w wyroku z uwagi na niezłożenie przez niego oświadczenia o tym, że pomoc ta nie została opłacona w całości jak i w części przez stronę skarżącą.
W dniu 24 stycznia 2012 r. zostało złożone w siedzibie Sądu pismo adw. M. S., w którym nawiązując do złożonej opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wniósł on o przyznanie z tego tytułu kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. Jednocześnie w piśmie tym oświadczył, iż pomoc prawna nie została opłacona w całości jak i w części przez stronę skarżącą.
Rozpoznając zawarty w piśmie z dnia 24 stycznia 2012 r. ponowny wniosek adwokata o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tj. sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej) stwierdzono, co następuje:
Stosownie do treści art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W przypadku adwokatów zasady te reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.), które w § 19 (rozdział 6) stanowi, iż koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych o których mowa w rozdziałach 3 - 5 (pkt 1) oraz niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata (pkt 2).
Abstrahując od niewątpliwie podjętych przez pełnomocnika czynności których efektem było sporządzenie przez niego opinii o braku podstaw do wniesienia w sprawie skargi kasacyjnej oraz niezależnie od poniesionych przez niego kosztów udzielonej przez niego w ten sposób skarżącej pomocy prawnej należy zwrócić uwagę na treść § 20 powołanego rozporządzenia, zgodnie z którym wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części.
Jak wynika z powyższego, przedmiotowe oświadczenie jest nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca pełnomocnika nie została wynagrodzona. Samo żądanie w tym zakresie, bez stosownego oświadczenia, nie jest wystarczające.
Wg stanowiska Sądu Najwyższego, niezłożenie przez pełnomocnika wskazanego oświadczenia nie stanowi braku formalnego pisma lecz brak w zakresie uzasadnienia wniosku, w związku z czym jako nieuzasadniony podlega on oddaleniu (postanowienie z dnia 14 października 1998 r. II CKN 687/98).
Stanowisko takie wynika również z postanowienia NSA z dnia 18 października 2005 r., II FZ 625/05, według którego samo żądanie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej bez stosownego oświadczenia stanowiącego zasadniczy składnik uzasadnienia wniosku, nie jest wystarczające (takie stanowisko zostało zaprezentowane także w postanowieniu tegoż Sądu z dnia 8 grudnia 2009 r. II GZ 273/09).
Brak oświadczenia pełnomocnika o jakim mowa w § 20 powołanego rozporządzenia w opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od w/w wyroku wywołał skutki materialnoprawne polegające na utracie prawa do wynagrodzenia, co znalazło już odzwierciedlenie w opisanym powyżej postanowieniu z dnia 16 stycznia 2012 r. odmawiającym przyznania kosztów udzielonej w ten sposób skarżącej pomocy prawnej.
Z tego też powodu nie ma podstaw zarówno do uwzględnienia złożonego po wydaniu tego postanowienia ponownego wniosku pełnomocnika o przyznanie tych kosztów (zawierającego już wymagane oświadczenie), jak też wzywania go o jego uzupełnienie w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a. /zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 21 czerwca 2006 r. II FSK 862/05 tryb ten dotyczy jedynie ogólnych wymogów pisma procesowego, zdefiniowanych w art. 46 P.p.s.a./, a wniosek nie zawierający oświadczenia, iż opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części, podlega oddaleniu (S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka – Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych sądowoadministracyjnych, wyd. I, Warszawa 2007,
- s. 316).
Skoro zatem pierwotny wniosek fachowego pełnomocnika jakim jest ustanowiony w niniejszej sprawie dla D. Ł. adwokat nie zawierał wymaganego oświadczenia (lub nie zostało ono złożone odrębnie, lecz przed rozpoznaniem w dniu 16 stycznia 2012 r. wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej), brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia ponownego wniosku w tym zakresie, gdyż prawo do skutecznego dochodzenia tych kosztów dla niego wygasło.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie powołanych przepisów rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie (...) w związku z art. 258 § 2 pkt 8 i § 3 oraz art. 64 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.