Uzasadnienie
H. P., wezwana do uiszczenia wpisu w wysokości 300 zł od swojej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie stosunków wodnych na gruncie, złożyła wniosek o zwolnienie od tej opłaty. Żądanie powyższe rozszerzyła następnie we wniosku złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wskazując w nim, że ubiega się o zwolnienie od wszelkich kosztów sądowych.
Zaznaczyła, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, bowiem utrzymuje się z "głodowej" emerytury wynoszącej 1098,48 zł. Z tego powodu nie jest w stanie uiścić żadnych kosztów sądowych bez uszczerbku dla swojego utrzymania koniecznego. Jako majątek strona wskazała dom o pow. 112 m.kw. oraz nieruchomość rolną (trawy) o pow. 1,2373 ha. Stałe wydatki skarżącej są natomiast następujące: gaz – 40,38 zł, energia elektryczna – 171,65 zł, podatek- 97 zł, ubezpieczenie budynków – 99 zł, światłowód – 67 zł, lekarstwa – 160 zł, kanalizacja i śmieci – 43 zł.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwana dalej "P.p.s.a.", stanowi w art. 199, że to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Powyższe oznacza, że regułą jest, iż strona postępowania ponosi ciężar łączących się z nim kosztów, a tylko wyjątkowo, gdy z obiektywnych przyczyn nie jest w stanie samodzielnie pokryć przedmiotowych wydatków, możliwe jest udzielenie jej dofinansowania w ramach instytucji prawa pomocy. Przy czym, aby otrzymać takie wsparcie od Państwa strona musi wykazać, że spełnia ustawową przesłankę prawa pomocy. Stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych to prawo pomocy w częściowym zakresie. Przyznawane jest ono osobie, która udowodni, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
H. P. twierdzi, że nie może pokryć wydatku w postaci kosztów sądowych w zainicjowanej jej skargą sprawie, bowiem pobiera "głodową" emeryturę. Należy jednak zaznaczyć, że zgodnie z danymi wniosku strony, świadczenie to jest wystarczające do pokrycia codziennych wydatków strony tj. wiążących się zarówno z utrzymaniem domu, w którym mieszka, jak też z leczeniem. Po wydatkowaniu środków na te właśnie cele zostaje wnioskodawczyni kwota ok. 680 zł, która jest wystarczająca do zapewnienia sobie utrzymania (tj. wyżywienia), ale też częściowego partycypowania w kosztach sądowych w niniejszej sprawie.
Biorąc zatem pod uwagę obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadę wyrażoną w powołanym art. 199 P.p.s.a. oraz informacje przedstawione przez stronę uznano, że adekwatnym do powyższego będzie przyznanie jej częściowego prawa pomocy tj. w zakresie zwolnienia od połowy kosztów sądowych. Skutkować to bowiem będzie koniecznością uiszczenia przez skarżącą kwoty 150 zł tytułem wpisu od jej skargi, a następnie ewentualnie kwot 50 zł i 75 zł (tzn. w razie, gdyby wobec strony zapadł niekorzystny wyrok, który chciałaby zakwestionować w drodze skargi kasacyjnej).
Jak już zaznaczono wyżej, prawo pomocy to instytucja o wyjątkowym charakterze, a koszty sądowe to wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami.
Podstawę niniejszego orzeczenia stanowił art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.