Uzasadnienie
M. C. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie stosunków wodnych. Wezwana do uiszczenia wpisu w kwocie 300 zł wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała, że mieszka wraz będącym w podeszłym wieku ojcem (81 lat) w domu o pow. 75 m.kw. Ojciec jest przewlekle chory i pozostaje w stałym leczeniu. Wymaga jej opieki. Wnioskodawczyni jest właścicielką gruntów rolnych o pow. 1,5630 ha przel. oraz współwłaścicielką gruntu rolnego o pow. 0,4336 ha przel., jednak leżą one odłogiem i nie uzyskuje z nich żadnego dochodu. Otrzymywane świadczenia emerytalne w wysokości 1426,96 zł oraz 1066,79 zł wymienieni wykorzystują na "codzienne życie".
W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie złożonego oświadczenia o stanie majątkowym M. C. podała następujące comiesięczne wydatki: wyżywienie – 600 zł, gaz – 80 zł, woda i kanalizacja – 90 zł, wywóz śmieci – 20 zł, energia elektryczna – 100 zł, telefon – 60 zł, lekarstwa dla ojca – od 150 do 200 zł, leczenie zębów skarżącej – 60 zł, odzież, obuwie – 50 zł, środki czystości – 40 zł, koszt dojazdu środkami komunikacji publicznej – 60 zł, naprawa i konserwacja sprzętu domowego – 100 zł, opał – 234 zł, podatek rolny – 12 zł, obowiązkowe ubezpieczenie budynków – 10 zł.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
M. C. ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych twierdząc, że całość pobieranych wraz z ojcem, z którym tworzą wspólne gospodarstwo domowe, świadczeń emerytalnych przeznaczają na codzienne potrzeby życiowe i dlatego nie jest w stanie wygospodarować z nich kwoty 300 zł tytułem wpisu od jej skargi. Analiza złożonego przez nią oświadczenia nie wskazuje jednak, by skarżąca miała jakieś trudności w przeznaczeniu części dochodów rodziny na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Jak bowiem pokazują przedstawione przez nią dane, po poniesieniu wszystkich niezbędnych wydatków tj. tych przeznaczanych na wyżywienie, leczenie oraz utrzymanie mieszkania pozostaje do dyspozycji strony i jej ojca kwota ok. 700 zł, która jest wystarczająca do sfinansowania kosztów sądowych związanych z niniejszym postępowaniem.
Tym samym, udzielenie skarżącej wsparcia ze środków publicznych byłoby nadużyciem instytucji prawa pomocy. Jak wynika z brzmienia art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi8 (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", jest ona wyjątkiem od ustanowionej w tym przepisie zasady ponoszenia kosztów postępowania przez jego strony. Może mieć zatem zastosowanie tylko w sytuacjach, gdy przedmiotowa pomoc jest rzeczywiście potrzebna. To, czy w danym wypadku wnioskodawca wymaga wsparcia ze środków publicznych zależy od wykazania przez niego tego rodzaju sytuacji. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., częściowe prawo pomocy, a więc zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata przyznawane jest osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Składająca w niniejszej sprawie wniosek M. C. nie wykazała, by znajdowała się w sytuacji opisanej w powyższym przepisie. Mianowicie, jak to już wyżej zaznaczono, po poniesieniu przez wymienioną wydatków dotyczących tzw. koniecznych potrzeb pozostaje rodzinie kwota ok. 700 zł, której przeznaczeniem mogą być np. koszty sądowe w niniejszej sprawie. Ponadto, podkreślenia wymaga, że skarżąca jest właścicielką oraz współwłaścicielką nieruchomości rolnych, które aktualnie wprawdzie nie przynoszą dochodu, ale taki przynieść mogłyby (np. sprzedaż, dzierżawa).
Należy też podkreślić, że wyjątkowa instytucja, jaką jest prawo pomocy może znaleźć zastosowanie jedynie w przypadkach, gdy nie ma wątpliwości, że wsparcie takie jest potrzebne, bowiem w przeciwnym wypadku podstawowe potrzeby życiowe rodziny nie mogłyby być zaspokojone. Taka jednak sytuacja, co wyżej wskazano, nie zachodzi w niniejszej sprawie.
Dlatego też odmówiono zwolnienia M. C. od kosztów sądowych, działając w tym zakresie na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.