Uzasadnienie
Skarżąca wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 300 zł wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych. Uzasadniając zgłoszone żądanie wskazała, że mieszka wraz będącym w podeszłym wieku ojcem (81 lat) w domu o powierzchni 75 m2. Podała, że ojciec jest przewlekle chory, pozostaje w stałym leczeniu i wymaga opieki. Wnioskodawczyni jest właścicielką gruntów rolnych o powierzchni 1,5630 ha przeliczeniowych oraz współwłaścicielką gruntu rolnego o pow. 0,4336 ha przeliczeniowych, jednak leżą one odłogiem i nie uzyskuje z nich żadnego dochodu. Otrzymywane świadczenia emerytalne w wysokości 1426,96 zł oraz 1066,79 zł rodzina wykorzystują na zapewnienie sobie niezbędnego utrzymania.
Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2017 r. II SA/Rz 1712/16 referendarz sądowy odmówił uwzględnienia wniosku skarżącej podając, że analiza złożonego oświadczenia nie wskazuje, by skarżąca miała jakieś trudności w przeznaczeniu części dochodów rodziny na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Po opłaceniu wszelkich wydatków do dyspozycji rodziny pozostaje bowiem kwota 700 zł, która jest wystarczająca do sfinansowania kosztów sądowych. Ponadto zdaniem referendarza sądowego podkreślenia wymaga, że skarżąca jest właścicielką oraz współwłaścicielką nieruchomości rolnych, które aktualnie wprawdzie nie przynoszą dochodu, ale taki przynieść mogłyby poprzez ich sprzedaż lub wydzierżawienie.
W sprzeciwie od powyższego postanowienia MC podniosła, że w złożonym wniosku nie uwzględniła kosztów związanych z wizytami prywatnymi u lekarza, jak również kosztów leczenia jej choroby. Skarżąca wskazała, że uprawa ziemi rolnej jest nieopłacalna wobec czego brak jest chętnych do jej nabycia lub wydzierżawienia. Ze wskazanej przez referendarza sądowego kwoty 700 zł musi zatem opłacić podatek rolny oraz wynajęcie sprzętu rolniczego celem dokonania orki, nasadzeń, obróbki, oprysków i zbioru płodów rolnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
W myśl art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) – dalej: "Ppsa", rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 Ppsa). W myśl zatem art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa jej obowiązkiem było wykazanie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu analiza wniosku skarżącej nie pozwala na przyjęcie, że wykazała ona taką okoliczność, a zatem zaskarżonym postanowieniem referendarz sądowy w pełni zasadnie odmówił przyznania jej wnioskowanego wsparcia.
W świetle doświadczenia życiowego nie budzi wątpliwości Sądu konieczność opłacenia leczenia ponad 80-letniej osoby w ramach tzw. wizyt prywatnych. Niemniej wnioskodawczyni nie wskazała zarówno częstotliwości takich wizyt, jak i ich kosztów. Niezależnie o powyższego Sąd wskazuje, że część wyjaśnień zawartych we wniesionym sprzeciwie wzbudza wątpliwości co do rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącej. Skarżąca z jednej bowiem strony podnosi, że stanowiąca jej własność ziemia rolna leży odłogiem, z drugiej zaś, że ponosi koszty związane z wynajęciem maszyn rolniczych i uprawą roślin.
Nie sposób ocenić zatem, czy wnioskodawczyni rzeczywiście nie osiąga jakiegokolwiek dochodu z posiadanego gospodarstwa rolnego, a jak wspomniano wyżej, to na wnioskodawcy ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy ciąży obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie żądanego wsparcia. Tym bardziej, że z nadesłanych akt administracyjnych wynika, iż na działce skarżącej nr 422/1 zlokalizowanych jest pięć budynków gospodarczych. Jeżeli natomiast istotnie skarżąca nie uprawia ziemi rolnej, opłaca co roku podatek rolny i nie podejmuje chociażby próby wydzierżawienia lub sprzedaży tak samego gruntu, jak i budynków, oznacza to, że nie wykazuje aktywności zmierzającej do przezwyciężenia swojej sytuacji materialno – bytowej. W tej sytuacji w pełni właściwie referendarz sądowy uznał, że wnioskodawczyni nie wykorzystuje potencjału stanowiącej jej własność nieruchomości, a tym samym niejako sama pozbawia się źródeł dochodu.
Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 260 § 1 i § 2 Ppsa, Sąd utrzymał zaskarżone postanowienie referendarza sądowego w mocy.