Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] marca 2007 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego /dalej: WINB / utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2006 r., Nb[...] nakazującej M. W. rozbiórkę nadbudowanej samowolnie części budynku gospodarczego na działce nr Ew. 601 położonej w S. W. przy ul. Harcerskiej.
W uzasadnieniu decyzji WINB wskazał, że odwołanie pełnomocnika inwestorski M. W. nie mogło być uwzględnione, gdyż zarzuty w nim podniesione w istocie nie były skierowane przeciwko decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Odnosiły się one do słusznościowego kontekstu zapadłej decyzji. Ten aspekt sprawy nie może być przedmiotem rozpoznania w postępowaniu administracyjnym, gdyż w ramach tej procedury ocenie podlega stosowanie przepisów prawa.
Dla organu odwoławczego poza sporem pozostaje ustalenie, że inwestorka dopuściła się samowoli budowlanej wykonując roboty budowlane, dla których praw wymaga pozwolenia na budowę. Brak takiego aktu kwalifikuje jej działanie jako nielegalne. Z kolei brak planu miejscowego i decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji objętej postępowaniem nie pozwala prowadzić postępowania legalizacyjnego. Konsekwencją takiego stanu faktyczno-prawnego jest stwierdzenie, że samowolnie wykonane roboty podlegają rozbiórce na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 2 prawa budowlanego.
Z decyzją WINB nie zgodzili się M. W. i J. K., którzy złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.
W skardze wnieśli o uchylenie decyzji WINB nakazującej rozbiórkę nadbudowanej części budynku gospodarczego. W uzasadnieniu skargi wskazali, że zakres wykonanych robót podyktowany był wymogami technicznymi, które pojawiły się po przystąpieniu do prac na podstawie złożonego zgłoszenia na wykonanie robót polegających na wymianie pokrycia dachowego na budynku gospodarczym. Zastana sytuacja zmusiła inwestora i wykonawcę robót do podbudowy ściany stropowej, na której oparte zostały elementy konstrukcyjne dachu. Te okoliczności, zdaniem skarżących usprawiedliwiają samowolne działanie, a to oznacza, że nie powinny prowadzić do przymusowej rozbiórki wykonanej części budynku gospodarczego, zwłaszcza, że takie działanie wiązałoby się ze znacznymi kosztami i mogłoby prowadzić do zniszczenia budynku.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie z argumentacją jak w uzasadnieniu własnej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sądy sprawując kontrolę nie są związane zarzutami skargi, jej podstawą prawną, ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach sprawy.
Wychodząc z tak określonego zakresu sądowej kontroli, Sąd stwierdza, że od decyzji WINB złożono jedną skargę. Akta sprawy wskazują jednoznacznie, że skarga została podpisana przez M. W. właścicielkę działki, na której znajduje się budynek gospodarczy objęty postępowaniem i w stosunku do której skierowany był nakaz wykonania rozbiórki samowolnie wykonanej części budynku gospodarczego. Równocześnie skargę wniósł J. K., ojciec inwestorski, który był bezpośrednim wykonawcą robót budowlanych oraz pełnomocnikiem skarżącej M. W.w postępowaniu administracyjnym.
Wprawdzie z treści pisma skarżącej z dnia 13 sierpnia 2007 r. wynika wprost, że M. W. nie składa skargi na decyzję WINB, jednak oświadczenie takie nie może skutkować przyjęciem, że skarga tej strony nie została złożona, skoro formalnie spełniła prawem określone wymogi, gdyż została złożona w ustawowym terminie, zakwestionowała rozstrzygnięcie drugoinstancyjne w zakresie samowoli budowlanej i została podpisana.
Przyjęty przez Sąd wniosek staje się tym bardziej oczywisty, w sytuacji gdy pełnomocnik skarżącej na rozprawie potwierdził, że intencją pisma z 13 sierpnia 2007 r. nie było cofnięcie skargi ale wskazanie, że za skarżącą działa jej pełnomocnik /ojciec/, który faktycznie był wykonawcą wszystkich robót budowlanych objętych postępowanie.
Wyjaśnienie, pełnomocnika skarżącej pozwala przyjąć, że jego działania mieszczą się w ramach umocowania, zatem skarga pochodzi od właścicielki /inwestorski/ M. W., a on działa tylko w ramach przysługującego upoważnienia.
Wyjaśnienie tych kwestii pozwala dopiero przejść do oceny zaskarżonej decyzji. Sąd stwierdza, że decyzja WINB oraz decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie naruszają prawa, zarówno materialnego, jak i formalnego.
W sprawie poza sporem pozostaje ustalenie, że zakres robót budowlanych wykonanych przy budynku gospodarczym na działce nr ewidencyjny 601 w S. W. wykroczył poza zakres określony w zgłoszeniu prac polegających na wymianie pokrycia na dachu. Bez wątpienia ustalone w postępowaniu administracyjnym okoliczności wskazują, że wykonane zostały roboty budowlane polegające na nadbudowie budynku gospodarczego, a dla takiego działania niezbędne było pozwolenie na budowę. Brak zezwolenia skutkować musi przyjęciem, że nadbudowa z wykonaniem dachu dokonana została w warunkach samowoli, do której znajduje zastosowanie art. 48 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /t.j. Dz.U. nr 156, z 2006 r., poz. 1118 ze zm./. Przepis ten wskazuje na obowiązującą w prawie zasadę, w myśl której właściwy organ jest zobowiązany orzec rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, jeżeli wykonane zostały bez pozwolenia budowlanego.
Wyjątkiem od tej zasady są sytuacje, gdy dopuszczono się samowoli, a wykonane w tych warunkach roboty są zgodne z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
W sprawie rozpoznawanej przez Sąd organy poprawnie ustaliły, że nie istnieją podstawy do legalizacji dokonanej nadbudowy, gdyż obszar na którym położona jest działka nr 601 w S. W. nie posiada uchwalonego planu miejscowego, a strona nie posiadała ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, gdyż w ogóle nie wszczęła postępowania w takiej sprawie.
Zaistnienie takiej sytuacji uniemożliwiało podjęcie działań legalizacyjnych a to musiało skutkować orzeczeniem nakazu rozbiórki. Takie są konsekwencje wynikające z treści art. 48 ust. 2 w związku z art. 48 ust. 1 prawa budowlanego. Przy stwierdzeniu braku przesłanek legalizacyjnych dla samowoli budowlanej nie może zapaść inne orzeczenie jak tylko nakaz rozbiórki, gdyż poza kryteriami określonym w ustawie przeciwdziałającymi orzekaniu nakazu, pozostają argumenty podnoszone przez stronę. Zatem dla sposobu orzekania przez organy nie mają znaczenia przytaczane okoliczności, wskazujące na potrzebę wymiany dachu czy zniszczenia budynku gospodarczego. Te zdarzenia niewątpliwie mogą oddziaływać na sposób działania inwestorów, ale to nie zwalnia nikogo z obowiązku uzyskania prawem wymaganego zezwolenia.
Sąd rozpoznając skargę miał na uwadze treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt P 37/06 opublikowanego w Dz.U. nr 247, poz. 1844, przy czym w przedmiotowej sprawie wyrok ten nie zmienia zakresu ani warunków możliwej legalizacji popełnionej samowoli budowlanej.
Sąd stwierdzając brak naruszenia prawa przez skarżoną decyzję oraz biorąc pod rozwagę treść art. 151 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.