Uzasadnienie
Przedmiotem skargi A. R. (dalej: "Skarżącej") jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia 3 stycznia 2022 r. nr SKO.4111.105.2021, wydane w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Z uzasadnienia skargi oraz nadesłanych akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] października 2021 r., nr [...], Prezydent Miasta [...] (dalej: "Prezydent" lub "organ I instancji") uchylił Skarżącej prawo do świadczenia wychowawczego na K. i K. R., przyznane informacją z dnia [...] kwietnia 2021 r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w nadesłanych aktach administracyjnych wynika, że ww. decyzja została doręczona matce skarżącej w dniu 2 listopada 2021 r.
W dniu 23 listopada 2021 r. Skarżąca nadała w placówce operatora pocztowego, skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu, odwołanie od opisanej wyżej decyzji Organu I instancji.
Postanowieniem z dnia 3 stycznia 2022 r. nr SKO.4111.105.2021 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu (SKO) stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez skarżącą. Organ odwoławczy wskazał, że skoro decyzja Organu I instancji została doręczona Skarżącej w dniu 2 listopada 2021 r., to ostatnim dniem ustawowo określonego terminu do wniesienia odwołania był 16 listopada 2021 r. Skarżąca wiosła zaś odwołanie w dniu 23 listopada 2021 r., a zatem z uchybieniem terminu. To z kolei obligowało organ odwoławczy do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.) – dalej: "K.p.a.".
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, A. R. wniosła o poddanie kontroli Sądu zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Zdaniem skarżącej, postanowienie organu odwoławczego zostało wydane z naruszeniem art. 58 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie odrębnym postanowieniem z dnia 3 stycznia 2022 r. wniosku o przywrócenie terminu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jako oczywiście niezasadna, została przez Sąd oddalona w całości.
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Natomiast w myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
WSA nie mógł na podstawie przytoczonych wyżej regulacji uwzględnić skargi bowiem postanowienie SKO nie narusza prawa w żadnym kluczowym wymiarze. Stan faktyczny sprawy stwierdzenia uchybienia terminu został ustalony przez Organ zgodnie ze standardami wyznaczonymi przez art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a.
Wobec materii zaskarżonego postanowienia SKO, przypomnieć należy, że w myśl art. 129 § 2 K.p.a., odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Skutki naruszenia przez stronę powyższej regulacji określa jednoznacznie art. 134 K.p.a., który stanowi: Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Rozpoznanie odwołania wniesionego po terminie obciąża decyzję organu drugiej instancji wadą rażącego naruszenia prawa, bowiem narusza nie tylko przepis K.p.a. o terminie złożenia odwołania – art. 129 § 2 K.p.a. - ale także zasadę trwałości decyzji administracyjnych wyrażoną w art. 16 § 1, 2, 3 K.p.a.
W sprawie stanowiącej przedmiot rozpoznania Sądu, decyzja organu pierwszej instancji tj. Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2021 r., o nr [...], o uchyleniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, została doręczona stronie skarżącej A. R. za pomocą poczty w trybie doręczenia zastępczego matce skarżącej B. B. dnia 2 listopada 2021 r. (vide kopia odbioru decyzji Organu I instancji, karta akt 8). Doręczona Stronie decyzja Prezydenta zawiera wyczerpujące pouczenie o prawie złożenia środka zaskarżenia oraz o związanym z tym trybem wnoszenia tego środka. SKO słusznie przyjęło w treści uzasadnienia swego postanowienia, że termin na wniesienie odwołania wynoszący 14 dni od dnia doręczenia decyzji upłynął dla skarżącej 16 listopada 2021 r. we wtorek.
Strona skarżąca swe pismo nazwane odwołaniem od opisanej decyzji Prezydenta datowane na dzień 22 listopada 2021 r., nadała na poczcie dnia 23 listopada 2021 r. Równocześnie Strona skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wniosek ten został negatywnie rozpatrzony przez Organ mocą postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 3 stycznia 2022 r. nr SKO.4111.106.2021, o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania (skarga na to postanowienie w/w strony została rozpoznana przez Sąd wyrokiem z 27 września 2022 r. o sygn. II SA/Rz 448/22, o oddaleniu skargi, CBOSA).
Sąd stwierdza, że wobec złożenia tego wniosku przez stronę skarżąca zdezaktualizował się obowiązek Organu odwoławczego informowania strony o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu w czasie panującej wówczas epidemii COVID – 19 (zob. art. 15zzzzzn2 z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 2095).
Z uwagi na powyższe zdarzenia należało stwierdzić za SKO, że skarżąca w sposób oczywisty uchybiła prawnemu obowiązkowi złożenia odwołania od decyzji administracyjnej w terminie 14 dni licząc od dnia doręczenia decyzji Prezydenta. W tych okolicznościach Organ był zobowiązany przepisem art. 134 K.p.a. do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Merytoryczne rozpoznanie odwołania wniesionego po upływie terminu określonego w art. 129 § 2 K.p.a. uznaje się w orzecznictwie jako rażące naruszenie prawa. Wobec powyższych faktów zarzuty skargi skoncentrowane na zupełnie innych kwestiach niż uchybienie terminu do wniesienia odwołania, nie mogły w żadnej mierze zaważyć na wyniku sprawy sądowoadministracyjnej, dotyczącej legalności zastosowania przez Organ przepisu art. 134 K.p.a.
Z powyższych przyczyn skargę oddalono na podstawie art. 151 P.p.s.a.