Uzasadnienie
C. M. złożyła do sprawy II SA/Rz 469/12 wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. Sprawa o podanej wyżej sygnaturze została zakończona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) z dnia 26 czerwca 2012 r., o sygn. akt II SA/Rz 469/12 o oddaleniu skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku celowego na odbudowę budynku mieszkalnego.
Pismem z dnia 28 czerwca 2012 r. referendarz sądowy wezwał wnioskującą o prawo pomocy m.in. o nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych za okres od 15 kwietnia 2012 r. do dnia wykonania wezwania. W odpowiedzi na to wezwanie skarżąca złożyła w piśmie z dnia 5 lipca 2012 r. własne oświadczenie o stanie swojego rachunku.
Stwierdzono, co następuje:
W postępowaniu w sprawie przyznania prawa pomocy ciężar wykazania przesłanek uprawniających do uzyskania tego prawa spoczywa w całości na stronie. Działania śledcze mogą być podejmowane przez wyznaczonego referendarza sadowego wyłącznie w sytuacji, gdy wniosek strony wzbudza wątpliwości, co do zgodności ze stanem rzeczywistym. Kolejność faz postępowania rozpoznawczego wyznacza treść art. 252 § 1 oraz 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 270; dalej P.p.s.a.). Należy wyjaśnić, iż w sprawach prawa pomocy postępowanie rozpoznawcze ogranicza się do dokumentów źródłowych i oświadczeń składanych przez stronę ubiegającą się o prawo pomocy (art. 255 P.p.s.a.). Rozpoznając wniosek referendarz nie może prowadzić postępowania poza granice wyznaczone przez art. 255 p.p.s.a. w tym nie może występować do innych organów i instytucji o dostarczenie dokumentów mogących mieć wpływ na ocenę wniosku strony ubiegającej się o prawo pomocy. Postępowanie w tym przedmiocie opiera się na zasadzie kontradyktoryjności o czy świadczy nie tylko art. 255 p.p.s.a. a przede wszystkim art. 246 tej ustawy.
Dokładnemu ustaleniu zdolności majątkowych wnioskodawczyni oraz członków Jej rodziny miało służyć wezwanie skierowane do strony w dniu 28 czerwca 2012 r. Pomimo właściwego doręczenia wezwania, C. M. nie wykonała w pełni nałożonych na Nią obowiązków. Skierowane do strony wezwanie obligowało do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych C. M. oraz jej męża za okres od 15 kwietnia 2012 r. do dnia wykonania wezwania. Na podstawie tych rachunków referendarz sądowy zamierzał ustalić rzeczywiste wpływy i wydatki strony wnioskującej. W odpowiedzi na wezwanie referendarza skarżąca złożyła pisemne oświadczenie o wypłatach z rachunku bankowego oraz aktualnym stanie oszczędności. Złożone oświadczenie oczywiście nie zastępuje dowodu w postaci dokumentu bankowego tj. wyciągu z rachunków. Podstawy prawne i faktyczne nałożonych na wnioskującego obowiązków nie mogą być kwestionowane. Wyjaśnieniu rzeczywistych możliwości płatniczych wnioskodawcy ma służyć powołana wyżej regulacja art. 255 p.p.s.a. Natomiast dokumenty źródłowe, o które została wezwana C. M. w postaci wyciągów z rachunków bankowych wymieniają przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. Nr 227, poz. 2245).
Ponieważ wnioskodawczyni nie wypełniła w całości wezwanie referendarza sądowego, to nie wykazała przesłanek przyznania prawa pomocy. Strona nie współpracując w wyjaśnianiu swej pozycji majątkowej i osobistej nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego. Ten sposób oceny wniosku strony, która nie nadesłała żądnych przez sąd dokumentów źródłowych potwierdza stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w postanowieniu z dnia 6 kwietnia 2011 r., sygn. II GZ 153/11, iż niedostarczenie żądanych przez Sąd danych, a także przedstawienie ich w sposób niekompletny, bądź mało czytelny powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. Tym samym, w takiej sytuacji Sąd uprawniony jest do sformułowania oceny, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony.
Z tych powodów należało odmówić przyznania prawa pomocy w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2, art. 255, art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.