Uzasadnienie
Sygn. II SA/Rz 535/11
Wnioskiem złożonym na druku PPF w dniu 28.06.2011 r., R. B. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od pełnej kwoty kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. Wniosek o prawo pomocy złożono do sprawy skargi R. B. na postanowienie WINB stwierdzające niedopuszczalność odwołania. Pełnomocnik skarżącej został wezwany do uiszczenia 100 zł wpisu sądowego z tytułu złożenia skargi sądowo administracyjnej na opisane wyżej postanowienie.
Stwierdzono, co następuje:
Należy wskazać, iż R. B. ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wobec tego żądania, sytuacja majątkowa i rodzinna strony powinna odpowiadać przesłankom określonym w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; ze zm., dalej jako p.p.s.a). W świetle tego przepisu, strona obowiązana jest wykazać, że nie posiada jakichkolwiek możliwości współuczestniczenia w kosztach postępowania sądowego, na które składają się koszty sądowe oraz wynagrodzenie fachowego pełnomocnika.
Skarżąca opisując we wniosku swą sytuację rodzinną i majątkową wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnego ciężaru związanego z obowiązkiem uiszczenia części kosztów postępowania sądowego. Strona wnioskująca poniosłaby uszczerbek na utrzymaniu koniecznym opłacając koszty ustanowienia pełnomocnika z urzędu wykonującego zawód adwokata.
Wykazano w sposób nie budzący wątpliwości, że R. B. jest osobą bezrobotną, mającą na utrzymaniu dwójkę małoletnich dzieci. Dochody rodziny nie są znaczne albowiem wynoszą 17410 zł brutto (praca męża strony) plus dochody z gospodarstwa rolnego. Łączne roczne dochody gospodarstwa w którym żyje R. B zostały ocenione na 22498 zł. Uzyskiwanie stałych dochodów z pracy zarobkowej przez męża skarżącej, posiadanie gospodarstwa rolnego, samochodu oraz utrzymywanie telefonu komórkowego nie pozwala jednak stwierdzić, iż stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarżąca nie posiada żadnych możliwości poniesienia kosztów postępowania sądowego.
Nie naruszy chronionej przez ustawę zdolności wnioskodawczyni do zakupu dóbr i usług podstawowych dla egzystencji osoby fizycznej, pokrycie istniejących i przyszłych kosztów sądowych (tj. wydatków i opłat sądowych). Skarżąca może zgromadzić kwoty potrzebne do kontynuowania postępowania dzięki ograniczeniu korzystania z pojazdu samochodowego. Miesięczne utrzymanie samochodu odpowiadają kwocie należnego wpisu sądowego. Jest to zasadniczy koszt postępowania sądowego w niniejszej sprawie. Korzystanie i utrzymanie wymienionych dóbr nie jest niezbędne dla zachowania poziomu utrzymania koniecznego osoby fizycznej i jej rodziny (por. W. Maciejko, M. Rojewski, P. Zaborniak, Zarys metodyki pracy referendarza sądowego, Warszawa 2009 r., s. 222). Powyższy pogląd prezentowany jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. postanowienie NSA z 20.06.2006 r., sygn. I OZ 805/06).
Należy w tym miejscu wyraźnie podkreślić, że tylko potrzeba zachowania stanu utrzymania koniecznego rodziny uzasadnia zastosowanie tak szczególnego środka pomocy publicznej, jakim jest prawo pomocy. Wydatki na potrzeby zbędne dla tego stanu nie mogą być w jakimkolwiek stopniu preferowane przez rozpoznającego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Innymi słowy, finansowe współuczestniczenie w sprawie sądowej musi odbywać się kosztem wydatków niemających wpływu na stan egzystencji osoby fizycznej.
W analogiczny sposób oceniono wniosek skarżącej w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 200/10.
Z wyżej powołanych względów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w części, poprzez zastosowanie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 260 p.p.s.a.