Uzasadnienie
A. P. - skarżąca w sprawie o sygn. II SA/Rz 563/12 - zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od pełnych kosztów sądowych (zwolnienie od opłat i wydatków sądowych). Skarga wyżej wymienionej została wniesiona przeciwko postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO) o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej. Strona w związku ze złożeniem skargi została zobowiązana mocą zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II WSA do pokrycia wpisu sądowego w wysokości 100 zł.
Sytuacja majątkowa wnioskodawczyni została przedstawiona w treści złożonego do Sądu formularza PPF oraz załączonego do wniosku dokumentu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przedstawiającego dochody wnioskodawczyni. Z treści tych dowodów wynika, że wnioskodawczyni żyje samotnie. Zamieszkuje w domu o pow. 48,9 m². Utrzymuje się dzięki dochodom z emerytury w wysokości brutto 1538 zł. Natomiast kwota dochodów netto wynosi dla A. P. 1288,73 zł. Do wydatków niezbędnych skarżąca zaliczyła: opłatę za mieszkanie – 270 zł, centralne ogrzewanie – 100 zł, energie elektryczną – 80 zł, gaz – 90 zł, wywóz nieczystości – 40 zł, telefon – 70 zł, lekarstwa – 150 zł. Łączne wydatki skarżącej wynoszą więc 800 zł. W skład majątku skarżącej wchodzi także nieruchomość o pow. 2,05 ha w tym grunt zakrzewiony o pow. 1,05 ha.
Stwierdzono, co następuje:
Wniosek strony skarżącej dotyczy wyłącznie zwolnienia od kosztów sądowych. Ze względu na tak określone granice żądania, A. P. powinna udowodnić, że poniesienie kosztów sądowych w postaci opłat sądowych oraz wydatków sądowych, spowoduje znaczne obniżenie warunków egzystencji. Według treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. Nr 270; zwana dalej P.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku na poziomie utrzymania koniecznego.
W pierwszej kolejności wypada zauważyć, że w aktualnej sytuacji procesowej, w jakiej znajduje się strona skarżąca, koszty sądowe obejmują wpis sądowy należny od skargi na postanowienie SKO. Kwota należnego wpisu sądowego w tej sprawie w wysokości 100 zł i stanowi około 1/12 miesięcznych dochodów netto strony wnioskującej. Nie można pominąć, że wymieniona jest skarżącą w sprawie o sygn. II SA/Rz 554/12 i ten fakt wiąże się dla niej z kolejnymi wydatkami. Zapłata całości wpisu sądowego w niniejszej sprawie może wpłyną na zdolność finansowania podstawowych potrzeb strony skarżącej. Łączne wydatki na utrzymanie konieczne wynoszą w skali miesiąca kwotę 800 zł. Uiszczenie 100 zł oraz pozostałych kosztów sądowych w postaci opłaty kancelaryjnej czy wpisów należnych od wnoszonych środków zaskarżenia, musiałoby oznaczać zrezygnowanie z jednego z niezbędnych dla skarżącej ciężaru utrzymania. Z uwagi na cele instytucji prawa pomocy, skarżąca nie może być narażona na niebezpieczeństwo tak znacznego obniżenia poziomu bieżącego życia.
Uwzględniając powyżej opisane okoliczności a także bieżące i konieczne koszty utrzymania A. P. należy przychylić się do Jej żądania i przyznać prawo pomocy poprzez zniesienie kosztów sądowych ponad wysokość 50 zł. Zniesienie kosztów sądowych (tj. opłat i wydatków) ponad wysokość 50 zł oznacza, że poza tą kwotą skarżąca nie będzie zobowiązana do uiszczenia jakichkolwiek innych kosztów sądowych związanych z niniejszym postępowaniem.
Pokrycie wpisu sądowego ograniczonego do wysokości 50 zł, nie spowoduje zachwiania podstaw egzystencji wnoszącej o prawo pomocy. Strona uzyskuje bowiem stałe miesięczne dochody i ma zagwarantowane środki lokalowe. Z posiadanego majątku nie utrzymuje osób małoletnich. Posiada także nieruchomość rolną, na której prowadzi działalność rolniczą. Można być pewnym, że uiszczenie 50 zł wpisu sądowego wypełni obowiązek skarżącej A. P. do współuczestniczenia w wydatkach spowodowanych złożeniem skargi sądowoadministracyjnej. Generalną zasadą postępowań sądowych jest ponoszenie kosztów procesu przez tego uczestnika, którego działanie spowodowało powstanie tych kosztów.
Z wyłożonych powodów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w części, poprzez zastosowanie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.