Uzasadnienie
Sygn. II SA/Rz 621/09
R. S. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych w całości oraz na ustanowieniu adwokata. Jego wniosek złożony w przewidzianej przez prawo formie, dotyczy sprawy o sygn. II SA/Rz 621/09. Sprawa o podanej powyżej sygnaturze została zakończona przed WSA na mocy wyroku z 15.12.2009 r. sygn. II SA/Rz 621/09 o oddaleniu skargi.
W toku postępowania wyjaśniającego ustalono następującej okoliczności rodzinne i majątkowe wnioskodawcy: R. S. zamieszkuje wraz z matką w domu o pow. 72 m². Skarżący posiada nieruchomość rolną o pow. 9,14 ha. Podstawą utrzymania rodziny jest renta uzyskiwana przez J. S. w wysokości 670 zł. Rodzina R. S. nie posiada innych źródeł dochodu. Środki utrzymania dostarcza rodzinie gospodarstwo rolne.
Stwierdzono co, następuje:
Wniosek R. S. zasługuje na uwzględnienie w całości.
Na prawo pomocy składa się zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Według treści art. 245 § 1 ustawy z 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.), prawo pomocy może zostać przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przesłanki przyznania prawa pomocy określa natomiast art. 246 wyżej powołanej ustawy. Na mocy art. 246 § 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Należy podkreślić, że prawo pomocy jest instytucją szczególną, mogąca znaleźć zastosowanie jedynie w sytuacjach wyjątkowych. Zwolnienie od kosztów sądowych czy przyznanie fachowego pełnomocnika skutkuje bowiem pozbawieniem budżetu państwa należnych dochodów. Wyjątkowość tej instytucji podkreślają bardzo rygorystyczne wymogi przyznania prawa pomocy. Dotyczy to zwłaszcza prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Wniosek skarżącego obejmuje nie tylko zwolnienie od kosztów sądowych, ale również ustanowienie fachowego pełnomocnika wykonującego zawód adwokata. Z tego względu powinien udowodnić brak jakichkolwiek możliwości pokrycia kosztów finansowych postępowania przed sądem pierwszej i drugiej instancji (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Nie można pominąć, iż R. S. korzystał z prawa pomocy na mocy postanowienia referendarza sądowego z 18.09.2009 r. II SA/Rz 621/09, w granicach zwolnienia od wpisu sądowego. To orzeczenie nie zwalnia strony od aktualnych i przyszłych kosztów postępowania, stąd nie zachodzi konieczność jego modyfikacji w trybie przewidzianym w art. 165 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.). Strona składając skargę kasacyjną od wyroku WSA będzie zobowiązana do pokrycia wpisu sądowego w wysokości 100 zł. Z uwagi na przymus adwokacki wniesienie skargi kasacyjnej spowoduje koszty związane z ustanowieniem fachowego pełnomocnika.
Według rozpoznającego wniosek, R. S. wykazał w wymaganym stopniu przesłanki przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie tej instytucji. Jego majątek i związane z nim rzeczywiste możliwości osiągania przychodów zaspokajają wyłącznie potrzeby konieczne rodziny. Zdolność majątkowa skarżącego, którą ujawnia treść wniosku PPF, pozwala funkcjonować rodzinie wyłącznie na poziomie utrzymania koniecznego. Łączna kwota 670 zł dochodów członków gospodarstwa domowego, nie może zostać naruszona kosztami postępowania sądowego, gdyż jest potrzebna do zakupu żywności i lekarstw. Obecny poziom egzystowania członków gospodarstw domowego odpowiada wymogom przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Na tą ocenę nie wpływa posiadanie przez skarżącego nieruchomości rolnej o pow. 9,14 ha. Przesłanki wskazane art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., będzie spełniać nie tylko ten kto nie osiąga dochodów oraz nie posiada majątku, ale także osoba, która uzyskuje dochody wystarczające do zapewnienia rodzinie jedynie minimalnych warunków socjalnych.
Trudno byłoby zaprzeczyć, że kwota dochodów rodziny S. umożliwia utrzymanie jedynie na poziomie koniecznym, czyli podstawowym dla osoby fizycznej. Dlatego też skarżący w niniejszej sprawie zasadnie twierdzi, że nie posiada jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Z wyżej powołanych względów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.