Uzasadnienie
Sygn. II SA/Rz 697/12
Skarżący J. P. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych w całości oraz na ustanowieniu radcy prawnego z urzędu. Jego wniosek, złożony w przewidzianej przez prawo formie, dotyczy sprawy o sygn. II SA/Rz 697/12. Sprawa o podanej powyżej sygnaturze została zakończona przed WSA wyrokiem z dnia 12 lutego 2013 r. o sygn. akt II SA/Rz 697/12. Na obecną chwilę wyżej wymieniony jest uprawniony do złożenia skargi kasacyjnej od wyżej wskazanego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA).
Wniesienie skargi kasacyjnej wiąże się dla J. P. z obowiązkiem ustanowienia fachowego pełnomocnika. Jego udział jest niezbędny dla potrzeb sporządzenia środka odwoławczego w postaci skarci kasacyjnej. J. P. korzysta już z instytucji prawa pomocy w zakresie częściowym. Mocą postanowienia referendarza sądowego z dnia 5 października 2012 r. o sygn. akt II SA/Rz 697/12, został on zwolniony od całości kosztów sądowych.
W treści uzasadnienia kolejnego wniosku podano następujące fakty: J. P. oraz D. P. zamieszkują w domu budowanym systemem gospodarczym od 1999 r. Rodzina utrzymuje się z renty J. P. w wysokości 1998 zł netto. Poza tą kwotą rodzina nie otrzymuje żadnych innych dochodów. Do wydatków niezbędnych zaliczono w szczególności: gaz 25 zł, energię elektryczną 120 zł, wywóz śmieci 40 zł, zł, podatek od nieruchomości 40 zł, lekarstwa średnio 50 zł, opał 300 zł, raty kredytu w wysokości 920 zł. Łączna kwota wydatków niezbędnych w skali miesiąca to 1579 zł. Pozostałą część swych przychodów J. P. przeznacza na zakup odzieży, żywności środków czystości oraz na komunikację.
Stwierdzono, co następuje:
Na podstawie złożonego w dniu 11 marca 2013 r. wniosku PPF należy stwierdzić, że żądanie J. P. obejmuje swymi granicami obie z instytucji składających się na prawo pomocy - zwolnienie od kosztów sądowych (opłat i wydatków) oraz ustanowienie radcy prawnego.
Skarżący bez powodu złożył kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wymieniony korzysta już z tego zwolnienia na mocy prawomocnego postanowienia referendarza sądowego. Ponieważ skarżący nie zwracał się w poprzednio rozpoznanym wniosku o ustanowienie fachowego pełnomocnika, jego żądanie nie może zostać rozpoznane w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.: zwana dalej P.p.s.a.). Podany przepis znajduje zastosowanie o ile kolejny wniosek o prawo pomocy dotyczyłby żądania poprzednio rozpoznanego. W takiej sytuacji istniałaby potencjalna, a więc umożliwiająca sądowi dokonywanie ocen, możliwość zmiany okoliczności które zostały już rozpoznane. Ponieważ uprzednio WSA nie rozważał wniosku strony o ustanowienie fachowego pełnomocnika, to obecnie rozpoznawany wniosek jest wnioskiem nowym, zawierającym żądanie dotychczas nierozpoznane.
Jednocześnie ze względu na zakreślone granice żądania oraz przyznanie J. P. na wcześniejszym etapie postępowania zwolnienia od kosztów sądowych, strona powinna udowodnić, że poniesienie kosztów wynagrodzenia adwokackiego nie jest możliwe z uwagi na brak jakiegokolwiek majątku. Innymi słowy, skarżący winien wykazać, że nie jest go stać nie tylko na pokrycie kosztów sądowych ale także ustanowienie własnym staraniem radcy prawnego. Takie przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym formułuje art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
W oparciu o ustalone na podstawie analizy wniosku okoliczności rodzinne i majątkowe nie sposób zaprzeczyć, że J. P. nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia radcy prawnego. Kwota łącznych dochodów netto rodziny podzielona na liczbę członków, nie przekracza poziomu wynagrodzenia minimalnego. Bardzo skromne dochody, jakie uzyskuje rodzina P. nie pozwoliłby Jej na zweryfikowanie w toku instancji wydanego w sprawie orzeczenia WSA. Wynikające z przymusu adwokacko – radcowskiego ciężary finansowe odbiłyby się negatywnie na zdolności J. P. do utrzymania poziomu utrzymania koniecznego, czyli zakup dóbr i usług, od których zależy skromne utrzymanie gospodarstwa domowego. Nie można pominąć, że wymieniony jest stroną innych toczących się przed WSA postępowań sądowych (np. w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 854/12).
Z wyżej powołanych względów orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.