Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 24 czerwca 2014 r. J. S. zwrócił się do WSA w Rzeszowie o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 22 lipca 2013 r. II SA/Rz 770/14 referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Wnioskiem z dnia 12 lutego 2015 r., uzupełnionym w dniu 2 marca 2015 r., J. S. ponownie zwrócił się o ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2015 r. referendarz sadowy odmówił zmiany opisanego powyżej postanowienia z dnia 22 lipca 2014 r. Z zachowaniem ustawowego terminu skarżący wniósł sprzeciw.
Z informacji uzyskanych od J. S. wynika, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z bezrobotną żoną i bezrobotną córką. Zamieszkują w budynku mieszkalnym o powierzchni 123 m2 i utrzymują się z renty skarżącego w wysokości 1281 zł netto miesięcznie. Posiadają nieruchomość rolną o powierzchni 1,68 ha wraz z budynkami gospodarczymi, jednakże nie pobiera dopłat do produkcji rolnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Skarżący występując z ponownym wnioskiem o ustanowienie adwokata domaga się w istocie zmiany prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 22 lipca 2014 r. II SA/Rz 770/14. Wobec powyższego złożony wniosek podlega rozpoznaniu w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej: "Ppsa"), stanowiącym że postanowienia nie kończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Przesłanką modyfikacji orzeczenia na podstawie powyższego przepisu jest zatem zmiana okoliczności sprawy, przez które przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy należy rozumieć dane dotyczące sytuacji rodzinnej, stanu majątkowego i dochodów wnioskującego o takie wsparcie. Te bowiem są decydujące w kontekście przyznania prawa pomocy. Chodzi więc o zmianę w zakresie okoliczności, w oparciu o które wydano poprzednie orzeczenie. Musi być ona przy tym na tyle istotna, aby uzasadniała modyfikację tego orzeczenia.
Zaznaczyć należy, że skarżący w niniejszej sprawie został zwolniony od kosztów sądowych postanowieniem z dnia 22 lipca 2014 r. Ubiegając się o ustanowienie adwokata domaga się zatem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym zgodnie z art. 245 § 2 Ppsa. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Zdaniem Sądu analiza wniosku skarżącego nie pozwala na przyjęcie, że wykazał on niemożność poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. W opisywanej sprawie nie zachodzą zatem okoliczności przemawiające za zmianą postanowienia z referendarza sądowego dnia 22 lipca 2014 r. i przyznaniem J. S. prawa pomocy w żądanym przez niego zakresie.
Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym winno być przyznane stronom, które znalazły się w trudnej sytuacji materialnej, a które jednocześnie podjęły maksimum wysiłku w celu jej przezwyciężenia. Innymi słowy strona, która nie ma żadnych środków finansowych na zainicjowanie i prowadzenie sprawy sądowej, oprócz należytego wykazania swojego stanu majątkowego winna wykazać, że dochowała należytej staranności w próbach przezwyciężenia niskiej kondycji finansowej. W opisywanej sprawie skarżący nie wykazał, aby takie próby poczynił. W szczególności nie wyjaśnił dlaczego prowadzenie gospodarstwa rolnego jest nieopłacalne, oraz dlaczego nie korzysta z pomocy społecznej, o którą przy deklarowanym przez niego dochodzie na osobie w rodzinie mógłby się starać.
Ponadto w ocenie Sądu przedstawił swoją sytuacją materialna w sposób wątpliwy, gdyż z deklarowanej przez niego kwoty 1281 zł przeznacza około 1060 zł miesięcznie na wyżywienie i lekarstwa. Tymczasem jak deklaruje miesięczna rata zaciągniętej pożyczki wynosi 333 zł, a oprócz tego ponosi koszty związane z zamieszkiwaniem w budynku mieszkalnym. Deklarowane przez niego wydatki przewyższają dochody, a zatem w ocenie Sadu nie przedstawił w sposób pełny i wyczerpujący swojej sytuacji rodzinnej i materialno-bytowej, co z kolei umożliwia ocenę zasadności złożonego wniosku.
Mając na względzie powyższe, orzekając na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.