Uzasadnienie
L. E. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia, w której wniosła o zwolnienie "z kosztów, opłat i wpisu sądowego".
Precyzując następnie na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy - PPF, że ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych podniosła, że ma 73 lata, jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, porusza się o kuli w związku z obustronnym wszczepieniem protez biodrowych. Cierpi na wiele schorzeń (wada serca, osteoporoza, nadciśnienie tętnicze), w związku z czym nie jest w stanie podjąć jakiegokolwiek zatrudnienia celem powiększenia niskiej emerytury wynoszącej 816,66 zł netto oraz zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 153 zł. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, mieszkając w domu na dolnej kondygnacji, której powierzchnia to 42 m.kw. (na górnej mieszka zaś syn z rodziną). Jest właścicielką 11 działek rolnych oraz współwłaścicielką: drewnianego budynku mieszkalnego (pozbawionego obecnie mediów), 4 działek rolnych oraz budynku mieszkalno-gospodarczego (pow. 34,5 m.kw., który zajmuje jej córka – samotna matka).
Skarżąca nie posiada żadnych zasobów pieniężnych oraz wartościowych przedmiotów. Jej comiesięczne wydatki to 319,65 zł (utrzymanie domu), 214 zł (lekarstwa) oraz 50 zł (telefon). Pozostałą kwotę tj. 283 zł przeznacza na zakup żywności.
W dołączonym do wniosku piśmie L. E. zwróciła uwagę na swoją bardzo trudną sytuację materialną. Zaznaczyła, że często musi wybierać pomiędzy zakupem żywności a lekarstw. Dotychczas nie miała w życiu żadnej możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności wobec konieczności samotnego wychowywania dwójki dzieci (ze względu na śmierć męża). Stanowiące jej własność oraz współwłasność działki nie nadają się do wydzierżawienia. Otrzymywany zasiłek pielęgnacyjny w całości wykorzystuje na zakup środków przeciwbólowych w związku z zabiegiem wymiany endoprotezy, jak też na środki transportu w związku z potrzebą konsultacji lekarskich.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Zwolnienie od kosztów sądowych, o które ubiega się skarżąca mieści się w tzw. częściowym prawie pomocy, a przesłanką jego przyznania jest sytuacja niemożności poniesienia przez stronę pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), określanej w dalszej części jako "P.p.s.a." W tym ostatnim przepisie ustawodawca wyraźnie zaznaczył, że wykazanie, iż podana w nim sytuacja zachodzi w odniesieniu do konkretnego wnioskodawcy jest obowiązkiem tego właśnie podmiotu. Winien on w tym celu podać wszystkie istotne w tym zakresie informacje, zaś ich ocena należy już do Sądu.
Należy mieć przy tym na uwadze, że prawo pomocy to wyjątek od obowiązującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasady wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. Stanowi on, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
Poddawszy analizie wniosek L. E. uznano, że zasługuje on w całości na uwzględnienie. Składająca go przez bardzo szczegółowe przedstawienie swojego stanu rodzinnego, dochodu i majątku wykazała, że w żadnym razie nie jest w stanie wygospodarować jakiejkolwiek kwoty na pokrycie wydatku w postaci kosztów sądowych w niniejszej sprawie, mimo że ich aktualna wysokość to tylko100 zł (wpis od skargi). Uiszczenie jednak tej kwoty przy wzięciu pod uwagę wysokości pozostającego do dyspozycji skarżącej dochodu oraz jej comiesięcznych wydatków i ich rodzaju (dotyczą zaspokojenia podstawowych jedynie potrzeb) pozostaje poza możliwościami płatniczymi strony.
Mając zatem na uwadze, iż skarżąca znajduje się w naprawdę trudnej sytuacji życiowej przyznano jej prawo pomocy w żądanym przez nią zakresie tj. zwolniono od kosztów sądowych. Pomimo bowiem zamieszkiwania z synem i jego rodziną w jednym domu prowadzi osobne (jednoosobowe) gospodarstwo. Utrzymuje się z emerytury, której wysokość wystarcza jej tylko na pokrycie wydatków związanych z opłatami za dom oraz wyżywieniem. Ponadto jej zły stan zdrowia wymaga leczenia, co wiąże się ze znacznymi wydatkami także na ten cel. Jak wynika z oświadczenia skarżącej często zmuszona jest do dokonywania wyboru pomiędzy potrzebą zakupu żywności a lekarstw. Nie stać jej też często na wykupienie okularów czy dodatkowego opału na zimę. Nie ma także realnych możliwości zbycia majątku nieruchomego, którego jest tylko jedną ze współwłaścicielek.
W kontekście powyższych okoliczności brak podstaw do twierdzenia, że składająca wniosek może poczynić oszczędności we własnych środkach, by sfinansować swój udział w zainicjowanym jej skargą postępowaniu.
Dlatego też orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.