Uzasadnienie
Sygn. II SA/Rz 962/10
Wnioskiem złożonym na druku PPF w dniu 3.02.2011 r., R. B. ponownie zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Sprawa, do której wyżej wymieniona złożyła wniosek została wszczęta z jej skargi na postanowienie SKO w Rzeszowie o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia. Sprawa o sygn. II SA/Rz 962/10 została zakończona przed WSA na mocy postanowienia z 14.01.2011 r. o odrzuceniu skargi z uwagi na nieuiszczenie wpisu sądowego w terminie. Skarżąca korzysta już z prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych na mocy prawomocnego postanowienia referendarz sądowego z 22.11.2010 r., o sygn. II SA/Rz 962/10.
Na podstawie wniosku PPF, ustalono następujące okoliczności: R. B. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i dwójką małoletnich dzieci. Rodzina utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z wynagrodzenia za pracę w rocznej wysokości 17 417,16 zł. Dochód z gospodarstwa (1,06 ha) ustalony według powierzchni przeliczeniowej wynosi 1898 zł rocznie. Posiadane przez rodzinę wartościowe składniki majątkowe obejmują nieukończony dom o pow. 116,5 m, oraz nieruchomość rolną o pow. 1,06 ha. Skarżąca nie otrzymuje dopłat do gruntów rolnych. Prowadzi działalność rolniczą w niewielkich rozmiarach. Ciągnik rolniczy oraz pozostałe maszyny potrzebne do prowadzenia gospodarki rolnej rodzina zmuszona jest wynajmować na okres prowadzenia prac. Z podanych przez skarżącą danych wynika, że średnie wydatki jej rodziny w skali miesiąca obejmują: gaz 50 zł, energia elektryczna 150 zł, bilety miesięczne 140 złotych.
R. B. wydatkuje na koszty utrzymania samochodu oraz telefonu komórkowego. Gospodarstwo domowe ponosi także obciążenia związane z dojazdem dzieci do szkół. Pojazd samochodowy, którym dysponuje gospodarstwo został oszacowany na kwotę 1400 zł. Strona zwróciła uwagę na stanowczą w ostatnich miesiącach podwyżkę kosztów życia.
Stwierdzono, co następuje:
Wniosek strony o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy. Nie można bowiem pominąć, iż R. B. korzysta z prawa pomocy polegającym na pełnym zwolnieniu od kosztów sądowych. Z uwagi na te procesowe okoliczności, składając kolejny wniosek o prawo pomocy skarżąca powinna wykazać, iż warunki w jakich żyje, odpowiadają przesłankom przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przesłanki uzyskania prawa pomocy w najszerszych granicach tej instytucji określił prawodawca w treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; zwana dalej jako p.p.s.a). W świetle tego przepisu, strona obowiązana jest wykazać, że nie posiada jakichkolwiek możliwości współuczestniczenia w kosztach postępowania sądowego, na które składają się koszty sądowe oraz wynagrodzenie fachowego pełnomocnika.
Skarżąca opisując we wniosku swą sytuację udowodniła ponad wszelką wątpliwość, iż nie będzie w stanie ponieść znaczących dla niej kosztów ustanowienia fachowego pełnomocnika. Wypada zgodzić się, iż łączny miesięczny dochód rodziny podany na osobę w gospodarstwie w wysokości 402,4 zł z trudnością pozwala zachować właściwy poziomu życia czteroosobowego gospodarstwa domowego. Wykrojenie z tak skromnych dochodów kwot, jakie zwykli pobierać za sporządzenie skargi kasacyjnej do NSA radcowie i adwokaci, spowodowałoby praktyczną niemożliwość egzystowania strony oraz jej najbliższych osób. Przedstawione we wniosku zestawienie wydatków gospodarstwa domowego stanowi wysokość oscylującą w granicach łącznych miesięcznych dochodów strony i jej męża. Większość z przedstawionych w treści wniosku PPF wydatków ma dla utrzymania osoby fizycznej charakter konieczny, przez co nie można z nich zrezygnować dla potrzeb wszczętego postępowania sądowoadministracyjnego.
Należy spodziewać się, że z uwagi na aktualną porę zimową koszty życia rodziny są znaczące, co jest oczywistym wynikiem zwiększenia zużycia nośników energii (gazu i energii elektrycznej). Nie sposób także pominąć, iż w skład rodziny wchodzi dwójka dzieci. Nie ulega wątpliwości, iż wydatki związane z utrzymaniem małoletnich mają zdecydowane pierwszeństwo wobec wszelkich kosztów postępowań sądowych. Wnioskodawczyni nie może zostać postawiona przed koniecznością dokonywania wyboru pomiędzy opłaceniem kosztów niniejszej sprawy a poniesieniem wydatków opieki i wychowania małoletnich. Tego typu obowiązki mają wobec ciężarów publicznych charakter priorytetowy. Skarżąca dzięki zaoszczędzeniu w wydatkach zbędnych dla koniecznego utrzymania w postaci pojazdu samochodowego jak i telefonu komórkowego, nie mogłaby wygospodarować środków zdatnych na wynajęcia fachowego pełnomocnika. Nie są one na tyle wysokie aby dawały szanse na finansowe współuczestniczenie R. B. w kosztach postępowania odwoławczego.
Należy na koniec dodać, iż podobny sposób sytuację majątkową skarżącej oceniał WSA w sprawach, w których R. B. wnosiła o przyznanie prawa pomocy (np. sprawa o sygn. akt II SA/Rz 398/09, sygn. II SA/Rz 200/10).
Z wyżej powołanych względów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy poprzez zastosowanie art. 161 § 1 pkt 3, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.