Uzasadnienie
M. B. (dalej: skarżący) w dniu 29 listopada 2022 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2022 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności tytułem wypłaconych świadczeń z fundusz alimentacyjnego.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z 10 stycznia 2023 r. wezwano skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi przez podanie jego numeru PESEL, bądź złożenie oświadczenia, że nie został jej nadany numer PESEL – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.
Powyższe wezwanie doręczono skutecznie skarżącemu 16 stycznia 2023 r. (zpo - k. 14 akt sądowych). Siedmiodniowy termin na wykonanie powyższego wezwania upłynął bezskutecznie 24 stycznia 2023 r. Pismem z 6 lutego 2023 r. (k-21) skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że z powodu omyłkowego wysłania pisma do Sądu Rejonowego w P., dołączył je do sprawy oznaczonej
II Ko [...] Sądu Rejonowego w P., II Wydział Karny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności uzupełnienia, to sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu albo odmówi przywrócenia terminu.
Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać elementy wskazane w tym przepisie charakterystyczne dla skargi. Jednym z wymogów formalnych, jakie p.p.s.a. stawia pierwszemu w sprawie pismu procesowemu, jest konieczność wskazania w nim numeru PESEL osoby wnoszącej pismo (art. 46 § 2 pkt 1b). Podkreślenia wymaga, że niezachowanie wymogów formalnych może skutkować wezwaniem przez Sąd strony skarżącej do uzupełnienia braków w wyznaczonym terminie, pod rygorem odrzucenia skargi. Zgodnie bowiem z art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z kolei w myśl art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, której braków formalnych nie uzupełniono w terminie.
Zgodnie z art. 86 § 1 zd. 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu powinien zawierać uzasadnienie, w którym strona uprawdopodobni brak winy w przekroczeniu terminu. Oznacza to, że strona we wniosku tym powinna powoływać okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.).
Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się – jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego – obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. post. Sądu Najwyższego z 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972/7-8/144). Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. post. SN z 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/08, Lex nr 50679).
Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych. Instytucja przywrócenia terminu niewątpliwie ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w sytuacjach, gdy strona, z przyczyn niezależnych od niej, którym w żaden sposób nie mogła zaradzić, nie dopełniła czynności procesowej w stosownym terminie. Nie może być natomiast wykorzystywana przez stronę do przeciwdziałania negatywnym skutkom procesowym wynikającym z jej zaniedbań i braku należytej staranności w prowadzeniu spraw przed sądem. Bezsporne jest, że w przedmiotowej sprawie skarżący pismem z 10 stycznia 2023 r., został wezwany do uzupełnienia braku formalnego skargi, w którym pouczono skarżącego o terminie i trybie jego uzupełnienia (k. 12 akt sądowych).
Wezwanie zostało prawidłowo doręczone skarżącemu 16 stycznia 2023 r. (k. 14 akt sądowych). Tym samym termin uzupełnienia braków formalnych powinien być liczony z uwzględnieniem tej daty. Termin na wykonanie wezwania upłynął bezskutecznie 23 stycznia 2023 r.
W wniosku o przywrócenie terminu z 6 lutego 2023 r., skarżący sam przyznał, że przesyłkę z uzupełnieniem braków formalnych omyłkowo zaadresował na adres Sądu Rejonowego w P..
Wojewódzki Sąd administracyjny w Szczecinie stoi na stanowisku, że skoro skarżący został prawidłowo pouczony o terminie i sposobie uzupełnienia braków formalnych skargi, to omyłkowe zaadresowanie korespondencji zawierającej uzupełnienie braków nie jest okolicznością mogącą uprawdopodobnić brak winy.
Błędne zaadresowanie koperty w przedstawionych wyżej okolicznościach, świadczy o braku należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw i nie usprawiedliwia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Tym bardziej, że skarżący miał do czynienia z organami wymiaru sprawiedliwości i winien był wykazać szczególną staranność w wykonaniu czynności związanej z uzupełnieniem braku formalnego w przedmiotowej sprawie.
W związku z tym, że skarżący nie uprawdopodobnił, aby niedokonanie przedmiotowej czynności procesowej w terminie nastąpiło bez jego winy, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., należało orzec, jak w sentencji postanowienia