Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 8 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 1149/11, oddalił skargę A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego.
A. M. w dniu 15 lutego 2012 r. wystąpił z wnioskiem o wydanie powołanego wyroku z uzasadnieniem. Jak wynika z akt sądowych sprawy, odpis żądanego orzeczenia wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 16 marca 2012r.
Następnie w dniu 22 marca 2012 r. skarżący złożył, sporządzony na urzędowym formularzu PPF, wniosek m.in. o ustanowienie radcy prawnego.
Postanowieniem z dnia 27 marca 2012 r., przyznano skarżącemu A.M. prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego.
Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych pismem z dnia 14 maja 2012 r. przesłał Sądowi do wiadomości informację o wyznaczeniu dla skarżącego pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego A. F. W dniu 28 maja 2012 r. pełnomocnik skarżącego radca prawny A. F. złożyła w sądowym biurze podawczym skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, od wyroku z dnia 8 lutego 2012 r.
Jednocześnie radca prawny złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Uzasadniając przedmiotowy wniosek, radca prawny wyjaśnił, że zawiadomienie Dziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych o ustanowieniu pełnomocnikiem w sprawie ze skargi A. M., doręczono pełnomocnikowi w dniu 21 maja 2012 r., zatem nie miał on możliwości wniesienia w terminie skargi kasacyjnej, skoro termin do jej wniesienia upłynął 16 kwietnia 2012 r. W załączeniu do tego wniosku pełnomocnik dołączył kopię zawiadomienia o ustanowieniu pełnomocnikiem A. M. wraz dowodem, potwierdzającym datę wpływu tego zawiadomienia do siedziby kancelarii pełnomocnika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270), zwana dalej "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.
Natomiast zgodnie z art. 87 § 1, § 2 i § 4 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Jednocześnie z wniesieniem wniosku należy dokonać czynności, dla której określony był termin.
Posiłkując się stanowiskiem orzecznictwa sądowoadministracyjnego, należy także wskazać, że opisana wyżej instytucja prawna ma charakter gwarancyjny, a jej celem jest umożliwienie przywrócenia terminu podmiotowi, który w sposób niezawiniony spóźnił się z dokonaniem czynności, co skutkowało dlań powstaniem ujemnych skutków procesowych. Biorąc pod uwagę cel i charakter tej instytucji w kontekście zasady sprawiedliwości proceduralnej stwierdzić trzeba, że związane z nią procedury muszą umożliwiać, a nie ograniczać, dochodzenie przyznanych jednostce praw. Przykładem niech będzie sytuacja, w której nastąpiło uchybienie terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej z uwagi na toczące się postępowanie w przedmiocie przyznania stronie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W przypadku osoby, która spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy z art. 246 P.p.s.a. i o jego przyznanie we właściwym terminie wystąpiła, występuje obiektywna przeszkoda do dokonania czynności w postępowaniu w terminie, o którym mowa w art. 86 § 1 P.p.s.a., bowiem ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje zawieszenia biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej na czas rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W konsekwencji, prowadzenie postępowania wpadkowego w przedmiocie prawa pomocy niemal zawsze skutkować będzie bezskutecznym upływem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 14 września 2011 r., sygn. akt I FZ 442/11, opubl. w Lex nr 898996).
W przedmiotowej sprawie wystąpiła taka właśnie sytuacja, powiązana z wystąpieniem przez skarżącego z wnioskiem o przyznanie pełnomocnika z urzędu, który to wniosek został uwzględniony postanowieniem z dnia 27 marca 2012r. o ustanowieniu radcy prawnego. W toku dalszych czynności, Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych wyznaczył pełnomocnika z urzędu dla skarżącego, a pismo informujące o tym fakcie, doręczono temu pełnomocnikowi w dniu 21 maja 2012 r. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wniesiono do Sądu w dniu 28 maja 2012 r., a więc w terminie, o jakim mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. Pełnomocnik dopełnił przy tym czynności, której terminowi uchybiono.
W takiej sytuacji należy przyjąć, iż zaniechanie w złożeniu skargi kasacyjnej nastąpiło pomimo dołożenia przez stronę i jej pełnomocnika należytej staranności, z uwagi bowiem na procedurę rozpatrzenia wniosku o udzielenie prawa pomocy i ustanowienia radcy prawnego, skarżący nie był w stanie zapobiec konsekwencjom, jakie ustawodawca wiąże z upływem 30-dniowego terminu do dokonania czynności procesowej wniesienia skargi kasacyjnej, wobec której postawiony jest przecież wymóg sporządzenia przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 175 § 1 P.p.s.a.). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej zawiera tym samym przekonującą argumentację o braku winy strony w dochowaniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 1 - § 4 wskazanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec, jak na wstępie.