Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] r. A. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na pismo Wojewody z dnia [...] r. nr [...]. Zdaniem skarżącego pismem tym został naruszony jego interes prawny poprzez nakazanie rozwiązania umowy o pracę niezgodne z prawem. Ponadto zaskarżony akt narusza przepisy ustaw, tj. art. 98 ust 1 pkt. 6 ustawy o pieczy zastępczej z dnia 9 czerwca 2011 r. (Dz.U. z 2015 poz. 332), art. 156 ust 3 ustawy o pomocy społecznej dnia 12 marca 2004 r. (Dz.U. z 2015 poz. 163) i art. 231 Kodeksu pracy. Skarżący podniósł również zarzuty dotyczące negowania wyjaśnień prawnych Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, opinii prawnej uprawnionej kancelarii adwokackiej, interpelacji zamieszczonych na oficjalnej stronie www.mpips.gov.pl oraz nieprzestrzeganie ustawowych terminów przy rozstrzyganiu decyzji oraz braku przestrzegania gwarantowanych terminów na realizację decyzji poprzez skrócenie wskazanych terminów zawartych w art. 128 ustawy o pomocy społecznej i wykonywanie czynności służbowych bez należytej staranności i niedopełnienie obowiązków w sprawie, w której uczestniczy osoba niepełnosprawna w stopniu umiarkowanym narażona na wykluczenie społeczne.
Skarżący wskazał w skardze, że w dniu [...] r. [...] wraz [..] Oddziału do Spraw Rodziny [...] zakwestionowali kwalifikacje oraz dalsze zatrudnienie pracownika w Regionalnej Placówce [...] ul. [...] na stanowisku[...]. Wedle kontroli wykształcenie A. M. oraz podejmowanie zatrudnienia od [...],na stanowisku [...] nie dają prawa do wykonywania zawodu. Podczas przeprowadzenia kontroli inspektorom zostało przedstawione odmienne stanowisko tłumaczące, iż na mocy art. 98 ust 1 pkt 6 ustawy o pieczy zastępczej pracownikiem socjalnym może być osoba posiadająca wykształcenie wyższe uprawniające do wykonywania zawodu, a takowe kwalifikacje i prawo do wykonywania zawodu reguluje art. 156 ust 3 ustawy o pomocy społecznej.
Dodatkowo wskazana została interpelacja w zakresie kwalifikacji pracowników socjalnych znajdująca się na stronie Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (załącznik 4), orzeczenie Sądu Okręgowego w Gdańsku VII Pa 189/13 poruszające kwestię art. art. 156 ust 3 ustawy o pomocy społecznej. Pomimo przedstawienia ww. argumentów kontrolerzy utrzymali swą decyzje i oznaczyli w protokole brak jego kwalifikacji do pracy na zajmowanym stanowisku. W dniu [...] r. Wojewoda wystosował do ówczesnego dyrektora Regionalnej Placówki [...] zalecenia stwierdzające nieprawidłowość w jego zatrudnieniu, naruszenie art. 98 ustawy o wspieraniu rodziny i pieczy zastępczej i określające podniesienie efektywności pracy Placówki poprzez uregulowanie zatrudnienia zgodnego z wspomnianym art 98. Dyrektor RPOT w dniu[...]. zgłosił w piśmie [..] zastrzeżenia do ww. zaleceń. Zgodnie z art. 128 ust 3 ustawy o pomocy społecznej, wojewoda ustosunkuje się do zastrzeżeń w terminie 14 dni od dnia ich doręczenia.
Tymczasem odpowiedz inspektora pismem [...] Wojewody [...] nadeszła do nowego dyrektora RPOT po upływie [...] tj. w dniu [...] r. W odpowiedzi nie uwzględniono wyjaśnień dyrektora RPOT z dnia[..]. i poproszono o bezzwłoczne zrealizowania zalecenia z dnia [...] r.
Skarżący wniósł o rozpatrzenie skargi poprzez ustosunkowanie się do działań wojewody, wstrzymanie wykonania decyzji, oraz uchylenie zaleceń pokontrolnych opisanych w tej sprawie nakazujących na rozwiązanie umowy o pracę pomiędzy Regionalną Placówka [...] a nim jako[...].
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wskazał, że w piśmie z dnia [...] r. zwrócił się do dyrektora Regionalnej Placówki [..] w D. o zrealizowanie zalecenia z dnia [...] r. tzn. aby w celu podniesienia efektywności pracy placówki zatrudniać do pracy z dziećmi osoby spełniające wymogi kwalifikacyjne określone w art. 98 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Organ przytoczył następnie obowiązujące przepisy odnośnie wymagań kwalifikacyjnych pracowników socjalnych zatrudnionych w placówkach, o których mowa w art. 236 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz przedstawił przebieg kontroli Regionalnej Placówki [..] w D.. Organ podkreślił, że na zalecenia wydane dyrektorowi jednostki nie służy skarga do sądu administracyjnego, a skarga została wniesiona w sprawie wyłączonej z zakresu właściwości sadu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co nastepuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.)-zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl art. 3 § 2 pkt 1-7 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz.
- 23) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego.
Ponadto zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Sąd stwierdził, ze skarga A. M. jest niedopuszczalna, albowiem została wniesiona na czynność organu nie podlegająca kognicji sądów administracyjnych.
Zaskarżone pismo z dnia [...] r. jest jedynie informacją Wojewody Zachodniopomorskiego wystosowaną do Dyrektora Regionalnej Placówki [..] w D. w ramach postępowania kontrolnego prowadzonego w oparciu o przepisy działu VIII ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2016 r. poz. 575 ze zm.).
Zaskarżone pismo zostało sporządzone w ramach postepowania kontrolnego, o którym mowa w art. 197 a ustawy o wspieraniu rodziny (...), które prowadzi właściwy wojewoda uprawniony do kontroli nad daną jednostką organizacyjną wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej, w oparciu o przepisy cytowanej ustawy. Rezultatem działalności kontrolnej jest tzw. wynik kontroli (zawarty w protokole kontroli), w którym ustala się stwierdzony w toku kontroli stan faktyczny oraz wykryte uchybienia. Na podstawie ustaleń zawartych w wyniku kontroli formułuje się w stosunku do kontrolowanego tzw. zalecenia pokontrolne, mające na celu likwidację stwierdzonych uchybień i przywrócenie stanu zgodnego z prawem. Od zaleceń pokontrolnych kontrolowanemu przysługuje w ustawowym terminie prawo zgłoszenia zastrzeżeń do organu kontroli, który obowiązany jest pisemnie ustosunkować się do ich treści i o swoim stanowisku powiadomić jednostkę kontrolowaną.
Pismo z dnia [...] r. stanowi taką odpowiedź organu na zastrzeżenia zgłoszone przez kontrolowaną jednostkę co do zaleceń pokontrolnych i nie rozstrzyga żadnej indywidualnej sprawy z zakresu administracji publicznej. Pismo to jedynie zawiera stanowisko Wojewody co do zgodności zatrudnienia pracowników kontrolowanej jednostki z wymaganymi kwalifikacjami, a co podlega kontroli tego organu, zgodnie z zadaniami wyznaczonymi ustawą o wspieraniu rodziny (...).
Nie ulega wątpliwości Sądu, że zaskarżone pismo nie jest czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Nie jest to ani decyzja administracyjna i nie jest to też akt nadzoru, wymieniony w art. 3 § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Należy wyjaśnić, że w orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że o akcie lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., na który może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, są określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego (zob. uchwała NSA z dnia 4 lutego 2008 r., I OPS 3/07, publ. ONSAiWSA 2008/2/21).
Nadto, podkreślenia wymaga, że przepisy ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej nie przewidują sądowej kontroli ani zaleceń pokontrolnych, ani też odpowiedzi na zastrzeżenia kontrolowanej jednostki, ani dla żadnej innej czynności podejmowanej przez organ w ramach procedury kontrolnej.
Istota, funkcja i cel postępowania kontrolnego jest inny niż istota, funkcja i cel postępowania administracyjnego. W ramach postępowania kontrolnego nie podejmuje się czynności procesowych prowadzących do przyznania stronie prawa lub nałożenia na nią obowiązku, lecz zmierza się do wykrycia nieprawidłowości i umożliwienia ich usunięcia kontrolowanemu. Co do zasady postępowanie kontrolne nie jest więc postępowaniem administracyjnym. Jurysdykcyjne postępowanie administracyjne ma na celu przeprowadzenie, w stosunku do podmiotu pozostającego na zewnątrz organu administracji, postępowania wyjaśniającego, w wyniku którego następuje konkretyzacja praw i obowiązków wynikających z przepisów prawa materialnego. W toku postępowania administracyjnego organ administracji publicznej, co do zasady, załatwia sprawę przez wydanie decyzji, która stwierdza, przyznaje, cofa lub ogranicza prawo albo uprawnienie, albo nakłada, ogranicza lub cofa obowiązek.
Na wydaną w sprawie administracyjnej decyzję przysługuje odwołanie do organu wyższego stopnia, który rozpatruje środek zaskarżenia i kończy postępowanie odwoławcze w formie decyzji. Charakteru postępowania kontrolnego, odmiennego od administracyjnego postępowania, nie zmienia przepis art. 197g ww. ustawy odsyłający do odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. w sprawach, o których mowa w dziale VIII tej ustawy poświęconym kontroli. Odpowiednie zastosowanie w postępowaniu kontrolnym będą miały np. przepisy k.p.a. o przeprowadzeniu dowodu z oględzin, biegłych, świadków, przepisy o terminach i doręczeniach. Wbrew temu co twierdzi skarżący, art. 104 k.p.a. nie ma w tym wypadku zastosowania.
Nadto należy zwrócić uwagę, że adresatem zaskarżonego pisma jest wyłącznie dyrektor kontrolowanej placówki, nie zaś skarżący. Pismo to nie rozstrzyga o zatrudnieniu skarżącego, ani też o żadnych innych uprawnieniach czy obowiązkach z zakresu prawa powszechnie obowiązującego.
Z uwagi na powyższe należało skargę odrzucić, albowiem skarga dotyczy czynności nieobjętej zakresem właściwości sądów administracyjnych, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a.