Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 65 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) po rozpatrzeniu zażalenia H. S. na postanowienie Starosty K. z dnia [...]r. o przekazaniu na podstawie art. 65 Kpa Wojewodzie wniosku skarżącej o wszczęcie z urzędu stosownego postępowania naprawczego w odniesieniu do ostatecznej decyzji Starosty K. z dnia [...] r.,nr [...] o pozwoleniu na przebudowę istniejącej obory na cele mieszkalne związane z agroturystyką na działce nr [...] w D., przeniesionej na nią decyzją tego organu z dnia [...]r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, organ wskazał, że skarżąca wystąpiła do Starosty K. z żądaniem wszczęcia z urzędu stosownego postępowania naprawczego w odniesieniu do opisanej ostatecznej decyzji Starosty w części dotyczącej usunięcia z niej obowiązku nałożonego w pkt 5, tj. uzyskania pozwolenia na użytkowanie.
Organ I instancji stwierdził, że nie jest właściwy w tej sprawie, ponieważ weryfikacja ostatecznej decyzji może odbyć się tylko w trybie art. 156 Kpa, czyli stwierdzenia jej nieważności w części dotyczącej pkt 5 i na podstawie art. 65 Kpa przekazał ją Wojewodzie jako organowi wyższego stopnia. Zgodnie z art. 157 § 1 Kpa, to w kompetencji tego organu są sprawy stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.
Powyższe zakwestionowała H. S., której zdaniem Starosta K. bezpodstawnie przesłał sprawę do Wojewody Z. W ocenie Kolegium zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 65 Kpa jeżeli organ do którego wniesiono podanie, jest niewłaściwy w sprawie, powinien niezwłocznie w drodze postanowienia przekazać ten wniosek do organu właściwego, zawiadamiając o tym wnioskodawcę.
Treścią żądania skarżącej jest weryfikacja ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, w części dotyczącej nałożonego w niej obowiązku uzyskania przez inwestora pozwolenia na użytkowanie, mimo, iż z przepisów określonych w art. 54 i 55 ustawy Prawo budowlane wynika, że dla tego typu przebudowy budynku pozwolenie na użytkowanie nie jest wymagane.
Weryfikacja ostatecznych decyzji może odbywać się tylko w postępowaniu nadzwyczajnym, czyli wznowieniowym w oparciu o art. 145 § 1 Kpa, bądź postępowaniu nieważnościowym na podstawie art. 156 § 1 Kpa. W postępowaniu wznowieniowym organem właściwym jest organ, który wydał decyzję, czyli Starosta K. (art. 148 § 1 Kpa), natomiast w postępowaniu nieważnościowym organem właściwym jest organ wyższego stopnia w stosunku do Starosty K., czyli Wojewoda (art. 157 § 1 Kpa).
W rozpoznawanej sprawie zastosowanie ma przesłanka wymieniona w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, czyli stwierdzenie nieważności z tytułu rażącego naruszenia prawa (art. 54 i 55 Prawa budowlanego), zatem w ocenie Kolegium Starosta prawidłowo przekazał żądanie H. S. Wojewodzie.
Nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem H. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającego je postanowienia Starosty K. Postanowieniu Kolegium zarzuciła pominięcie celowościowej dyrektywy art. 138 w związku z art. 6, 7 i 8 Kpa, naruszenie przepisów o właściwości art. 20 w związku z art. 65 § 1 Kpa w zestawieniu z art. 82 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane, utrwalenie dokonanego przez organ I instancji uchylenia się od ciążącego na nim ustawowego obowiązku o którym mowa w art. 162 § 1 pkt 1 kpa, złamanie konstytucyjnej zasady państwa prawa, tj. art. 7 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Postanowieniu Starosty K. skarżąca zarzuciła pominięcie w czynnościach organu przedmiotu wniesionego żądania, a tym samym uchylenie się od dyspozycji art. 61 § 1 Kpa, uchylenie się od dyspozycji art. 162 § 1 pkt 1 Kpa, niedostosowanie się do dyrektywy normy prawnej wynikającej z art. 6, 7, 8 i art. 12 oraz 35 Kpa, odrzucenie dyspozycji art. 19 Kpa i błędne zastosowanie art. 65 § 1 Kpa.
Uzasadniając swoje stanowisko H. S. wskazała, że w piśmie z dnia [...] r. zawarła jedynie pytanie, dotyczące związania organu dyspozycją art. 84b ust. 3 Prawa budowlanego, a nie wniosek o stwierdzenie nieważności. Pismem z dnia [...] r. otrzymała odpowiedź organu, jednakże w jej następstwie zabrakło wszczęcia stosownego postępowania wygaszającego, które – co do zasady – następuje z urzędu. Wobec powyższego wystosowała do Starosty pismo z żądaniem wszczęcia postępowania wygaszającego. W świetle powyższego w ocenie skarżącej Kolegium wydało swoje rozstrzygnięcie bez zapoznania się z jej pismami, bowiem treścią pierwszego pisma jest tylko i wyłącznie pytanie, a drugiego żądanie wszczęcia z urzędu postępowania wygaszającego. W zażaleniu natomiast skarżąca wywodziła brak możliwości wydania nadzwyczajnego orzeczenia kasacyjnego, zatem z jego treści jednoznacznie wynikało, że nie jest ona zainteresowana unieważnieniem.
Utrwalenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze stanu, nierozpatrzenia sprawy wygaszenia, jak również wywołania przed Wojewodą sprawy unieważnienia, które nie pokrywa się z wolą skarżącej, jest działaniem bezprawnym, godzącym w określone w Konstytucji RP zasady zaufania i praworządności.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności jego wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Na wstępie należy zaznaczyć, że skarga dotyczy postanowienia przekazującego organowi podanie zgodnie z właściwością na podstawie art. 65 § 1 Kpa. Zarzuty podnoszone w skardze dotyczą nieprawidłowości przekazania sprawy przez Starostę K. Wojewodzie jako organowi wyższego stopnia.
Po wniesieniu przez osobę fizyczną żądania wszczęcia określonego postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej winien dokonać oceny formalnej i procesowej wniesionego podania. Zgodnie z art. 19 Kpa jednym z podstawowych obowiązków organu administracji publicznej, który ma załatwić określoną sprawę, jest ustalenie zakresu swojej właściwości, w tym właściwości rzeczowej. Jeśli organ administracji, do którego skierowano podanie, nie dysponuje zdolnością prawną do załatwienia sprawy stanowiącej jego przedmiot, nie może skutecznie wszcząć i prowadzić postępowania.
Prawidłową formą uznania się przez organ administracji publicznej za niewłaściwy do załatwienia sprawy jest wydanie postanowienia o przekazaniu wniosku organowi właściwemu (art. 65 Kpa).
Z akt sprawy wynika, iż skarżąca wystąpiła do Starosty K. z żądaniem wszczęcia z urzędu stosownego postępowania naprawczego w odniesieniu do ostatecznej decyzji Starosty K. z dnia [...] r., nr [...] o pozwoleniu na przebudowę istniejącej obory na cele mieszkalne (pokoje gościnne) związane z agroturystyką na działce nr [...] w D., przeniesionej na nią decyzją tego samego organu z dnia [...] r.
Starosta K. stwierdził, że nie jest właściwy w przedmiotowej sprawie, ponieważ weryfikacja ostatecznej decyzji może nastąpić tylko w trybie art. 156 Kpa tj. stwierdzenia jej nieważności w części dotyczącej pkt 5 i stosownie do powyższego na podstawie art. 65 Kpa przekazał ją Wojewodzie, ponieważ zgodnie z art. 157 § 1 Kpa w kompetencji tego organu są sprawy stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.
W ocenie Sądu stanowisko organów administracji orzekających w niniejszej sprawie, iż właściwy do rozpoznania sprawy skarżącej jest Wojewoda jest w pełni uzasadnione, natomiast zarzuty podnoszone przez H. S. nie zasługują na uwzględnienie.
Organy prawidłowo ustaliły, że treścią żądania skarżącej jest weryfikacja ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, w części dotyczącej nałożonego w niej obowiązku uzyskania przez inwestora pozwolenia na użytkowanie, pomimo, że z przepisów art. 54 i 55 Prawa budowlanego wynika, że dla tego typu przebudowy budynku pozwolenie na użytkowanie nie jest wymagane.
Zatem w tak ustalonym stanie prawnym i faktycznym zastosowanie ma przesłanka zawarta w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, tj. stwierdzenie nieważności z tytułu rażącego naruszenia prawa (art. 54 i 55ustawy Prawo budowlane), a co za tym idzie prawidłowo Starosta K. na podstawie art. 65 Kpa przekazał sprawę Wojewodzie. Tym samym za prawidłowe i odpowiadające prawu należy ocenić zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
W tym stanie rzeczy orzec należało o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.