Uzasadnienie
Postanowieniem wydanym w dniu 12 maja 2016 r. referendarz sądowy rozpoznając wniosek U. S. w przedmiocie prawa pomocy, odmówił skarżącej zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowił adwokata.
Na tej podstawie Okręgowa Izba Adwokacka wyznaczyła pełnomocnikiem skarżącej adwokata Ł. Ł. Ustanowiony pełnomocnik w dniu 26 lipca 2016 r. złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2016 r. oddalającego skargę U. S. na opisane w sentencji postanowienie Wojewody
Pismem z dnia 27 września 2016 r. U. S. wniosła o wyznaczenie innego adwokata, który sporządzi skargę kasacyjną od wydanego przez Sąd wyroku.
Referendarz sądowy zważył:
Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega opisany wniosek skarżącej o zmianę pełnomocnika z urzędu.
Zgodnie z art. 249 a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej P.p.s.a.) jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
Wniosek strony skarżącej z dnia 27 września 2016 r. o zmianę pełnomocnika z urzędu jest zbędny, ponieważ, jak wskazano prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 12 maja 2016 r. skarżącej zostało już przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym m. in. ustanowienie adwokata.
Pomoc prawna w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu została przyznana na etapie postępowania międzyinstancyjnego, tzn. po wydaniu przez Sąd w dniu 21 stycznia 2016 r. wyroku oddalającego skargę. Z kolei Okręgowa Rada Adwokacka dnia 22 czerwca 2016 r. wyznaczyła wyżej wymienionego pełnomocnika z urzędu.
Istotne jest, że wyznaczony z urzędu adwokat sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, która wpłynęła do Sądu w dniu 26 lipca 2016 r.
Pismem Sądu z dnia 12 września 2016 r. przesłano odpis tej opinii skarżącej, zgodnie z art. 177 § 4 P.p.s.a.
Powyższe oznacza, iż skarżącej zostało już przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, zaś wyznaczony adwokat udzielił pomocy prawnej stronie skarżącej. Potwierdza to orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej mieści się w zakresie czynności pełnomocnika ustanowionego z urzędu (post. NSA z dnia 16 lutego 2010 r., sygn. akt II GZ 26/10, LEX nr 663543), a także treść nowo obowiązującego przepisu art. 177 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli pełnomocnik wyznaczony na podstawie art. 253 § 2 (czyli również pełnomocnik ustanowiony z urzędu po wydaniu orzeczenia, od którego przysługuje skarga kasacyjna, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie) nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzoną przez siebie opinię w tym przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został ustanowiony. Sąd doręcza odpis opinii stronie. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii, o czym sąd poucza stronę, dokonując doręczenia.
W myśl zaś art 177 § 5 P.p.s.a. nie stosuje się zdania trzeciego powołanego wyżej przepisu § 4, dotyczącego biegu termu do wniesienia skargi kasacyjnej, jeżeli sąd stwierdzi, że opinia nie została sporządzona z zachowaniem zasad należytej staranności. W takim przypadku sąd zawiadamia o tym właściwą okręgową radę adwokacką, radę okręgowej izby radców prawnych, Krajową Radę Doradców Podatkowych lub Krajową Radę Rzeczników Patentowych, która wyznacza innego pełnomocnika.
Z powyższych regulacji, wynika zatem, że właściwa rada adwokacka wyznaczy innego pełnomocnika z urzędu w sytuacji, gdy otrzyma zawiadomienie sądu, że opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie została sporządzona przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu z zachowaniem zasad należytej staranności.
W przypadku złożenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wyznaczenie innego pełnomocnika z urzędu przez radę adwokacką następuje zatem wskutek zawiadomienia Sądu, że opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie została sporządzona przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu z zachowaniem zasad należytej staranności.
W rozpoznawanej zaś sprawie, jak już wyżej wskazano, skarżącej doręczono odpis opinii przesłany przez Sąd, przy czym Sąd nie stwierdził nierzetelności tej opinii.
Zauważyć również należy, iż w przypadku wątpliwości dotyczących pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu strona zainteresowana winna zwrócić się o ich rozstrzygnięcie do okręgowej rady adwokackiej. (art. 28 ust. 1 zdanie drugie ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze, Dz. U. tj. z 2002r. nr 123, poz. 1058 ze zm.).
Niezadowolenie strony ze sposobu świadczonej pomocy prawnej przez pełnomocnika z urzędu nie uprawnia zatem Sądu do zmiany osoby pełnomocnika, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest władny do zmiany osoby pełnomocnika wyznaczonego z urzędu przez Okręgową Radę Adwokacką. Sąd wydaje jedynie postanowienie w sprawie przyznania prawa pomocy, wskazane w art. 253 § 1 P.p.s.a., po spełnieniu przez skarżącego przesłanek uprawniających do przyznania tego prawa, natomiast wyznaczenie konkretnego pełnomocnika, w tym również nowego (kolejnego) pełnomocnika, należy do właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej, co wynika z treści art. 253 § 1 i 2 P.p.s.a.
Powyższe względy pozwalają na przyjęcie, że rozpoznanie wniosku o zmianę pełnomocnika z urzędu należało uznać za zbędne i podlegające umorzeniu na podstawie art. 249a P.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 249a, art. 245 § 3 i art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.