Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem, wydanym na podstawie art. 58 § 1 i 59 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej: "K.p.a., art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2001 r., nr 79 poz. 856 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu wniosku W. S. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wójta Gminy z dnia [...]r. nr [...] opiniujące negatywnie projekt podziału działki nr [...], położonej w obrębie geodezyjnym [...]– postanowiło odmówić przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia SKO wskazało, iż zgodnie z art. 141 § 2 K.p.a., zażalenie wnosi się do właściwego organu odwoławczego w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie.
Wskazane wyżej postanowienie zostało doręczone stronie pod wskazanym adresem do korespondencji w dniu [...] r. czego dowodem jest potwierdzenie jego odbioru przez S. Z., znajdujące się w aktach sprawy.
Termin do wniesienia zażalenia należy obliczyć zgodnie z zasadami określonymi w art. 57 § 1 K.p.a. Termin do wniesienia zażalenia na przedmiotowe postanowienie upłynął zatem w dniu [...] r., zażalenie zaś zostało złożone w dniu [...] r. o czym świadczy datownik na znajdującej się w aktach sprawy kopercie listu poleconego. Strona została prawidłowo pouczona w postanowieniu, o sposobie i terminie wniesienia zażalenia.
Złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia z powodu "długiej drogi do [...]" – zdaniem Kolegium - nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem "podając adres dla doręczeń korespondencji na terenie Polski strona powinna liczyć się z tym, że korespondencja ta będzie docierała do niej z opóźnieniem, jednakże biorąc pod uwagę współczesne możliwości komunikacji, opóźnienie to może ograniczyć do kilku godzin, a nie do czterech dni jak w tym przypadku".
Kolegium zaznaczyło także, iż powyższe postanowienie zostało wydane na skutek uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 14 lipca 2011 r. /sygn.akt II SA/Sz 534/11/ wydanego w dniu 6 kwietnia 2011 r. postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...], w sprawie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia.
Powyższe postanowienie W. S. zaskarżył skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie od SKO na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił:
- 1. naruszenie art. 58 K.p.a.
- 2. naruszenie art. 7 oraz 77 § 1 K.p.a. polegające na tym, że wydając postanowienie o odmowie przywrócenia terminu SKO pozbawiło go możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a także uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszenia żądań (art. 10 § 1).
- 3. Pozostawiając zażalenie na postanowienie Wójta Gminy bez rozpoznania pozbawiono skarżącego możliwości wyczerpania drogi administracyjnej co do rozstrzygnięcia meritum wniosku o podział działki nr [...]w [...].
W uzasadnieniu powyższej skargi skarżący wskazał, iż w dniu [...] r. zwrócił się z wnioskiem do Wójta Gminy o zatwierdzenie koncepcji podziału działki i otrzymał postanowienie o negatywnym zaopiniowaniu podziału działki nr [...]w [...].
Na otrzymane postanowienie złożył zażalenie do SKO.
W dniu [...]r. SKO wydało postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia i pozostawiło zażalenie bez rozpoznania.
Na powyższe postanowienie złożył skargę do WSA, który uchylił postanowienie przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez SKO celem rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia.
SKO odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
Z powyższym stanowiskiem SKO nie można się zgodzić, bowiem w zażaleniu do SKO skarżący wyraźnie uzasadnił i uprawdopodobnił powód niedotrzymania terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Wójta Gminy, wskazując że na stałe zamieszkuje na terenie [...]. W celu uproszczenia procedury administracyjnej podał on organowi adres do korespondencji w Polsce, wskazując osobę uprawnioną do odbioru kierowanej doń korespondencji. Postanowienie, które otrzymał za pośrednictwem znajomego, którego upoważnił do odbioru korespondencji, przebyło długą drogę do [..], gdzie mieszka, i zostało mu doręczone w dniu [...] r.
Nie może to być jednak powodem dyskryminacji w postępowaniu administracyjnym.
Zarzut SKO, że podając adres do doręczeń na terenie Polski pozbawił się możliwości wniesienia zażalenia w odpowiednim terminie, oraz że istnieją możliwości komunikacyjne pozwalające na szybkie przekazanie kopii pism skarżący uważa na całkowicie chybiony.
Z racji wieku i predyspozycji skarżący nie dysponuje komputerem ani nie umie obsługiwać odpowiednich programów, stąd musze liczyć na tradycyjny sposób przekazywania dokumentów za pomocą poczty. Niestety postanowienie Wójta otrzymał po terminie.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, z powodu braku przesłanek do uznania, że zaskarżone postanowienie jest niezgodne z prawem.
Postanowienie organu pierwszej instancji, którego dotyczyło zażalenie, zostało doręczone przedstawicielowi skarżącego pod adresem przez niego wskazanym za zasadzie art. 40 § 1 k.p.a., a zatem skutecznie pod względem prawnym w odniesieniu do terminu na złożenie zażalenia. Natomiast podany przez skarżącego powód uchybienia terminu do złożenia zażalenia, /zamieszkiwanie w [...]/ nie uprawdopodabnia, że chybienie nastąpiło bez jego winy, w związku z czym nie doszło do naruszenia art. 58 § 1 K.p.a., co zarzucono w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z powyższym wyeliminowaniu z obrotu prawnego przez sąd administracyjny podlegał będzie taki akt wydany przez organ administracji publicznej, który narusza przepis prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przepis postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 p.p.s.a.).
Dokonane wg wskazanego wyżej kryterium sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia wskazuje, że wydane ono zostało z naruszeniem prawa, tj. art. 58 k.p.a.
Należy przede wszystkim stwierdzić, iż doręczenie pisma organu administracyjnego stronie, mającej stałe miejsce zamieszkania za granicą, upoważnionej przez tę stronę do odbioru korespondencji osobie zamieszkałej w Polsce, stanowi prawnie dopuszczalną formę doręczenia pism urzędowych, wskazaną w art. 40 § 1 kpa (doręczenie przedstawicielowi strony).
Oznacza to, iż badając wniosek strony o przywrócenie terminu do dokonania wynikającej z doręczenia tego pisma czynności procesowej organ powinien zbadać kiedy pismo faktycznie dotarło do rąk adresata i ocenić jego winę w uchybieniu terminu do wykonania wynikającej z doręczenia tego pisma czynności procesowej.
Należy mieć na względzie, iż ustanowienie przedstawiciela uprawnionego do odbioru korespondencji w kraju stanowi ułatwienie również dla organu administracji i nie może samo przez się przesądzać o winie strony w przypadku uchybienia terminu oraz powodować negatywnych konsekwencji dla strony w przypadku niezachowania terminu do wykonania czynności procesowej spowodowanego czynnikiem niezależnym od strony.
Z tych względów wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej (tu.: wniesienia zażalenia) właściwy organ powinien rozpatrzyć pod kątem przesłanek wynikających z art. 58 § 1 k.p.a. Termin należy przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
W przepisie tym chodzi o osobistą winę, spowodowaną choćby zaniedbaniem samej strony (zainteresowanego). Nie można w takim wypadku utożsamiać ewentualnej winy innej osoby (przedstawiciela uprawnionego do odbioru korespondencji) w terminowym przekazaniu korespondencji stronie, z winą samej strony w uchybieniu terminu do wykonania określonej czynności procesowej.
Wydając zaskarżone postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dokonało żadnej oceny zawinienia skarżącego w złożeniu zażalenia na postanowienie Wójta Gminy z dnia [...]r. nr [...], stwierdzając ogólnie, iż skoro skarżący upoważnił inną osobę w kraju do odbioru kierowanej doń korespondencji to powinien liczyć się z tym, że korespondencja będzie docierała do niego z opóźnieniem. Nie ma to nic wspólnego z treścią art. 58 § 1 k.p.a., stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia i wskazuje na naruszenie tego przepisu.
W tym stanie rzeczy należało skargę uwzględnić i w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzec jak w sentencji.
Orzeczenie zawarte w pkt II oparto na art. 152, zaś w pkt III na art. 200 p.p.s.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien uwzględnić dokonaną przez Sąd ocenę zastosowania w sprawie przesłanek wskazanych w art. 58 § 1 k.p.a. i w oparciu o dokonane ustalenia ocenić, czy skarżący uprawdopodobnił brak swej winy w złożeniu przedmiotowego zażalenia.