Uzasadnienie
W dniu 12 marca 2015 r. H.G. złożył wniosek o najem, uzyskanie tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego z zasobów komunalnych Gminy B. Odpowiadając na powyższy wniosek, Wójt Gminy B. w piśmie z dnia 23 marca 2015 r. podał, że Gmina nie posiada w swoich zasobach mieszkań komunalnych. Wyjaśnił nadto, że z informacji uzyskanych od Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. wynika, że H.G. ostatnie stałe zameldowanie posiadał w K., a w jego dowodzie osobistym widnieje czasowe zameldowanie również w K. W związku z powyższym z wnioskiem o przydzielenie lokalu komunalnego powinien zwrócić się do Zarządu Budynków Komunalnych w K. H.G. pismem z dnia 23 października 2015 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na działania Wójta Gminy B. oraz Prezydenta Miasta K. związane z odmową przyznania mu lokalu socjalnego. Skarżący wniósł o zobowiązanie ww. organów do przydzielenia mu lokalu mieszkalnego na terenie jednej z gmin.
Przewodniczący Wydziału II zarządzeniem z dnia 27 października 2015 r. rozdzielił skargi H.G., zawarte w piśmie z dnia 23 października 2015 r., w ten sposób, że skargę na działanie Wójta Gminy B. wpisał do rep. II Ko 110/15, a następnie zarejestrował pod sygnaturą akt II SA/Sz 1416/15. Natomiast skargę na działanie Prezydenta Miasta K. wpisał do rep. II Ko 111/15, a następnie zarejestrował pod sygnaturą akt II SA/Sz 1417/15.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy B. wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. Organ wskazał między innymi, że skarżący nie przedstawił wyroku sądowego, z którego wynikałoby przyznanie mu uprawnienia do lokalu socjalnego. Nadto, jak wynika z informacji znanych organowi z urzędu, przeciwko skarżącemu zapadł wyrok eksmisyjny, w którym skarżący nie nabył uprawnienia do lokalu socjalnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przystępując do rozpoznania skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Stosownie bowiem do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1)decyzje administracyjne;
2)postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3)postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4)inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a)pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5)akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6)akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7)akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8)bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9)bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.).
H.G. przedmiotem skargi uczynił czynność Wójta Gminy B. wyrażoną w formie pisma informującego między innymi o braku mieszkań komunalnych w zasobach gminy.
Wyjaśnić należy, że kwestię ustalenia prawa do lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu gminy regulują przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2014 r. poz. 150). Ustawa ta nie przewiduje załatwiania spraw przyznawania uprawnień do lokalu w formie jakiegokolwiek aktu administracyjnego. Zgodnie z przepisem art. 4 powyższej ustawy tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy (ust. 1), a gmina, na zasadach i w wypadkach przewidzianych w ustawie, zapewnia m. in. lokale socjalne (ust. 2). Przepisy rozdziału 4 tej ustawy stanowią, że przydzielenie lokalu socjalnego osobie uprawnionej do otrzymania takiego lokalu następuje w drodze umowy cywilnoprawnej – umowy najmu (art. 23). Przyznanie lokalu socjalnego następuje więc w formie czynności prawnej właściwej prawu cywilnemu, a nie w formie władczego aktu administracyjnego wydawanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.).
Taka forma działania organu gminy wyklucza możliwość dochodzenia przez najemcę lokalu socjalnego, czy też osobę uprawnioną do otrzymania takiego lokalu, swojego interesu prawnego zarówno w administracyjnym toku instancji, jak i w postępowaniu przed sądem administracyjnym (por.: uchwała SN z dnia 5 listopada 1997 r., sygn. akt III ZP 37/97, lex nr 31733, postanowienie NSA z dnia 22 października 2015 r., sygn. akt I OW 211/15).
Podstawą do kwalifikacji aktu z zakresu administracji publicznej jest bowiem regulacja w przepisach prawa materialnego, które umocowują organ administracji publicznej do wydania jednostronnego aktu w przedmiocie uprawnienia wynikającego z przepisów prawa. W obowiązującym stanie prawnym nie ma podstaw do wydawania aktów o uprawnieniu do lokalu.
Wszelkie zatem spory wynikłe i związane z uprawnieniami do lokalu socjalnego rozstrzygane są w postępowaniu cywilnym przed sądami powszechnymi.
Zakresem kognicji sądów administracyjnych są natomiast objęte uchwały (zarządzenia) organów gminy w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, a także skreślenia z tej listy (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lipca 2008 r. I OPS 4/08, Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkich Sądów Administracyjnych 2008, nr 6, poz. 90).
Wobec powyższych ustaleń należało uznać, że niniejsza skarga nie należy do właściwości sądu administracyjnego i dlatego skargę tę należało odrzucić, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a.