Uzasadnienie
Prezydent Miasta, pismem z dnia [...] wypowiedział A.W. (obecnie K.), dotychczasową wysokość opłaty rocznej z tytułu współużytkowania wieczystego gruntów w udziale [...] części nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...], oznaczonej geodezyjnie nr [...] o pow. [...] ha m, jednocześnie proponując jej nową wysokość w kwocie [...] zł, począwszy od [...]. Wypowiedzenie, pomimo dwukrotnego awizowania, nie zostało odebrane z uwagi na nieobecność adresata.
Pismem z dnia [...] (nadanym w urzędzie pocztowym w dniu [...]) A.K. wystąpiła z prośbą w trybie art. 58 K.p.a o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ustalenie, iż dokonana aktualizacja opłaty rocznej z tytułu współużytkowania wieczystego gruntów przedmiotowej nieruchomości jest nieuzasadniona. W piśmie tym wyjaśniła, iż o aktualizacji opłaty dowiedziała się z nakazu sądowego wzywającego do uiszczenia zapłaty za użyłkowanie wieczyste, doręczonego w dniu [...]. Ponadto podniosła, że pismo wypowiadające dotychczasową opłatę roczną nie zostało jej doręczone i dlatego nie miała możliwości zapoznania się z operatem szacunkowym sporządzonym przez biegłego i wniesienia wniosku, o którym mowa w art. 78 ust.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem wnioskodawczyni, skoro wypowiedzenie nie zostało jej doręczone, to termin do wniesienia wniosku nie rozpoczął swego biegu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] Nr [...], na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856), art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 79 ust. 7 oraz art. 80 ust. 1 i art. 78 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), odmówiło A.K. przywrócenia terminu do wniesienia wniosku.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ poinformował, że pismo z dnia [...] wypowiadające A.W. (obecnie K.) dotychczasową wysokość opłaty rocznej, z propozycją przyjęcia nowej opłaty, zostało wysłane na adres w [...], pod którym współwłaścicielka mieszkała i mieszka nadal. Pismo to w dniu [...] zostało przez Pocztę Polską zwrócone nadawcy, gdyż pomimo dwukrotnego awizowania przesyłki adresat go nie podjął. Zdaniem organu w takiej sytuacji, stosownie do art. 78 ustawy o gospodarce nieruchomościami zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W myśl art. 44 K.p.a. w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie 7 dni od dnia zawiadomienia, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia; doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Organ wywiódł, iż w sprawie jako datę doręczenia wypowiedzenia należy uznać ostatnią datę stempla poczty w [...] znajdującą się na zwrotce, a więc dzień 23 grudnia 2008 r. Tak więc pisemna prośba o przywrócenie terminu została wniesiona po okresie 32 miesięcy od daty doręczenia.
Następnie organ wyjaśnił, że w razie uchybienia terminu, w myśl przepisów określonych w art. 58 § 1- § 3 K.p.a. należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przy czym prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie dopełniając czynności, dla której określony był termin. Z uwagi na powyższe, organ pismem z dnia 6 października 2011 r. wystąpił do wnioskodawczyni o uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu do wniesienia wniosku nastąpiło bez jej winy.
Powyższe pismo Kolegium zostało zwrócone przez pocztę w dniu [...] (data stempla Poczty [...]) z adnotacją, iż po dwukrotnym awizowaniu przesyłka nie została odebrana. Tym samym, na podstawie art.44 § 3 Kpa Kolegium uznało, że pismo to zostało zastępczo doręczone, zaś A.K. nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi w kwestii wniesienia wniosku o ustalenie za nieuzasadnioną dokonaną przez Gminę Miasto aktualizację opłaty rocznej z tytułu współużytkowania wieczystego gruntów przedmiotowej nieruchomości, nastąpiło bez jej winy.
Na powyższe postanowienie A.K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że skarżąca ponosi winę w niedochowaniu terminu, o którym mowa w art. 78 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz naruszenie art. 58 § 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie.
Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie skarżąca wywiodła, iż nie można przypisać jej winy w naruszeniu terminu do wniesienia wniosku, gdyż z uwagi na świąteczny urlop nie miała świadomości awizowania przesyłki poleconej zawierającej wypowiedzenie. W ocenie skarżącej organ opierając się na doświadczeniu życiowym jak i logice mógł domniemywać, iż powodem nieodebrania przesyłki w [...] był wyjazd na święta, nawet jeśli skarżąca nie udzieliła w tym względzie żądanych wyjaśnień. Ponadto podniosła, iż zastosowanie w jej przypadku fikcji doręczenia jest niedopuszczalne, gdyż wypowiedzenie stanowiło pismo wszczynające postępowanie, a zatem nie była obowiązana do informowania organu o wyjazdach lub zmianie miejsca zamieszkania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje:
Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 j.t.) doprowadziła do stwierdzenia, że skarga jest zasadna aczkolwiek z innych powodów niż podano w jej uzasadnieniu.
Zgodnie z art. 58 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego termin należy przywrócić na prośbę zainteresowanego w razie jego uchybienia, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
Jednocześnie w myśl art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu a jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
Zasady doręczania korespondencji w trybie tzw. doręczenia zastępczego zostały precyzyjnie określone w art. 44 k.p.a. i tylko spełnienie wszystkich wymogów wynikających z w/w przepisu skutkuje prawidłowym doręczeniem pisma.
Dokonanie merytorycznej oceny wniosku o przywrócenie uchybionego terminu może być dokonywane, ale dopiero w sytuacji, gdy wniosek ten spełnia przewidziane prawem wymogi formalne (p. wyrok NSA z 2.08.2011 r. I OSK 885/11).
W ocenie Sądu za niezasadny należy uznać zarzut, iż tzw. fikcja doręczenia zastępczego w niniejszej sprawie nie ma zastosowania z uwagi na to, że wypowiedzenie stanowiło pismo wszczynające postępowanie wobec czego po stronie skarżącej nie powstał obowiązek informowania organu o zmianie miejsca zamieszkania.
Tryb zmiany opłat z tytułu użytkowania wieczystego gruntu ma charakter cywilnoprawny, tak więc czynności podejmowane przez organ w ramach postępowania aktualizacyjnego nie dotyczą sprawy administracyjnej.
Wypowiedzenie stanowi jedynie oświadczenie woli właściciela gruntu i nie wszczyna postępowania administracyjnego w sprawie.
Postępowanie przed Kolegium o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości otwiera jedynie drogą do ewentualnego przeniesienia przed sąd powszechny.
Przed sądem administracyjnym rozpoznawane są tylko sprawy incydentalne, tj. przywrócenia terminu.
Użytkownicy wieczyści mają obowiązek powiadamiania właściciela gruntu o zmianie swojego adresu, więc zgodnie z przepisami k.p.a. doręczenie wypowiedzenia pod ostatni wskazany adres wywiera skutek prawny prawidłowego doręczenia.
Skarżąca została poinformowana o tym obowiązku w piśmie, skutecznie doręczonym, z [...].
Natomiast w ocenie Sądu, SKO rozpoznało wniosek o przywrócenie terminu mimo braków formalnych.
Zasadą jest, że w przypadku braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu organ obowiązany jest wezwać wnioskodawcę do ich uzupełnienia.
Jak wynika z akt sprawy – wniosek nie został podpisany, a nadto nie dopełniono czynności, dla której określony był termin tzn. nie załączono do prośby o przywrócenie terminu wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu wieczystego użytkowania jest nieuzasadniona lub też jest uzasadniona w innej wysokości.
Organ pomimo spoczywającego na nim obowiązku nie wezwał do usunięcia powyższych braków.
Nadto Sąd stwierdza, że wezwanie przez organ pismem z [...] wnioskodawczyni do uprawdopodobnienia braku winy nie zostało skutecznie doręczone.
Sąd ustalił, że przesyłka zawierająca powyższe wezwanie nie była dwukrotnie awizowana.
Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, zwrotu przesyłki jako niepojętej w terminie dokonano w dniu [...] po jednolitym awizowaniu (awizo z [...]).
Rozpatrując sprawę ponownie SKO w Koszalinie obowiązane jest rozpoznać wniosek dopiero po uzupełnieniu braków formalnych.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.