Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 26 września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił jako nieopłaconą skargę B. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Postanowienie to uprawomocniło się 19 października 2017 r.
Pismem z dnia 8 września 2019 r. skarżąca zwróciła się do Sądu o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na ww. postanowienie oraz o ustanowienie adwokata z urzędu.
Postanowieniem starszego referendarza sądowego z dnia 26 listopada 2019 r. sygn. akt II SPP/Sz 115/19 skarżącą zwolniono od kosztów sądowych oraz ustanowiono adwokata.
W dniu 16 stycznia 2020 r. Okręgowa Rada Adwokacka w S. wyznaczyła adwokata D. S. pełnomocnikiem skarżącej.
W dniu 27 stycznia 2020 r. pełnomocnik skarżącej złożył pismo zatytułowane "Uzupełnienie pisma skarżącej- zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi w sprawie II SA/Sz 275/17 wraz z uzupełnieniem wniosku o przywrócenie terminu". Jednocześnie wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.
Postanowieniem z dnia 18 lutego 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 maja 2020 r. sygn. akt II OZ 309/20 oddalił zażalenie.
W dniu 3 sierpnia 2020 r. pełnomocnik skarżącej złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, wraz z wnioskiem o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej według norm przepisanych.
Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata ustanowionego w ramach prawa pomocy, określa – mające zastosowanie w sprawie z mocy art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) - rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r., poz. 18).
W myśl § 21 ust. 1 pkt 2 lit. d ww. rozporządzenia, należna adwokatowi wyznaczonemu z urzędu opłata za udział w postępowaniu zażaleniowym wynosi 120 zł. W przedmiotowej sprawie pełnomocnik reprezentował skarżącą tylko w drugiej instancji. Przepisy ww. rozporządzenia przewidują możliwość przyznania mu wynagrodzenia za udział w postępowaniu zażaleniowym.
Brak jest postaw prawnych do przyznania pełnomocnikowi wynagrodzenia za złożenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Zgodnie z art. 276 zdanie pierwsze p.p.s.a., do skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy działu VII tej ustawy nie stanowią inaczej. W niniejszej sprawie postępowanie o wznowienie postepowania nie zostało wszczęte. Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, ponoszonej przez Skarb Państwa, dotyczą pomocy prawnej która została stronie rzeczywiście udzielona. Przepisy rozporządzenia określającego szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu nie przewidują możliwości przyznania wynagrodzenia za pierwszą instancję w sytuacji gdy postępowanie w pierwszej instancji nie zostało wszczęte.
W niniejszej sprawie skarga o wznowienie postępowania nie została wniesiona. Nie może zatem być przyznane wynagrodzenie za zastępstwo prawne w takim postępowaniu. Wysokość opłaty należnej adwokatowi w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji została określona w § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia i obejmuje całe postępowanie pierwszoinstancyjne. Ponieważ postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania nie toczyło się, brak jest możliwości przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi za udział w takim postępowaniu. Jedynie w drugiej instancji rozporządzenie przewiduje wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku postaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w powiązaniu z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. d powołanego wyżej rozporządzenia, należało przyznać pełnomocnikowi koszty nieopłaconej pomocy prawnej - za udział w postępowaniu zażaleniowym - w kwocie 120 złotych powiększone o stawkę należnego podatku VAT.