Uzasadnienie
Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r., Nr [....], na podstawie art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), nakazał Panu K. L. C. doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego poprzez rozbiórkę [...] przy ul. [...] w [...]. Ponadto organ podał, że roboty należy wykonać pod nadzorem osoby uprawnionej, a o zakończeniu prac należy powiadomić Inspektorat Nadzoru Budowlanego.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że pismem z dnia [...] r. Państwo A. i R. G. oraz J. K., jako współwłaściciele nieruchomości przy ul. [...] w [...], poinformowali Inspektorat Nadzoru Budowlanego, że Pan K. C. wykonał [...] do budynku nie posiadając ich zgody oraz pozwolenia właściwego organu.
Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające pozwoliło ustalić, że:
- 1. [...] do budynku zostało wykonane w [...] r.,
- 2. inwestor nie posiadał pozwolenia właściwego organu na wykonanie [...].
W związku z powyższym została wydana decyzja nakazująca przedłożenie określonych dokumentów, mająca na celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Przed upływem terminu wykonania powyższej decyzji Inwestor wniósł do Sądu Okręgowego wniosek w celu uzyskania zezwolenia na dokonanie czynności przekraczających zwykły zarząd nieruchomością, dlatego też postępowanie administracyjne zostało zawieszone. Postępowanie sądowe zostało zakończone postanowieniem oddalającym żądanie uzyskania zezwolenia na dokonanie takich czynności.
Ponieważ w związku z powyższym wykonanie decyzji umożliwiającej doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem stało się niemożliwe, Inspektor orzekł o nakazaniu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego.
K. C., działając przez pełnomocnika radcę prawnego K. S., odwołał się od powyższej decyzji domagając się jej uchylenia.
W uzasadnieniu dowołania wskazał, że u podstawy decyzji leży przekonanie Inspektora Nadzoru Budowlanego, że K. C. ostatecznie odmówiono zgody na dokonanie czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu. Tymczasem postanowienie Sądu Okręgowego nie było postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie udzielenia zgody na dokonanie czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu, lecz dotyczyło kwestii wpadkowej tj. wniosku o zabezpieczenie roszczeń w trybie art. 730 kpc.
Dalej wskazał, że stan instalacji [...] w budynku przy ul. [...] był bardzo zły. Wymagała natychmiastowej wymiany i mogła stwarzać niebezpieczeństwo dla budynku. Ponadto stara instalacja była jednofazowa, zaś wszystkie nowe urządzenia [...] są trójfazowe i działają na napięcie [...] V, a Pan C. nie posiada innego ogrzewania niż elektryczne.
Zdaniem odwołującego nie można nakazać przywrócenia obiektu do stanu poprzedniego, skoro stan poprzedni był sprzeczny z prawem tj. wymaganiami technicznymi stawianymi instalacjom [...]. Na uwadze trzeba także mieć przepisy prawa budowlanego, które nakazują użytkownikowi budynku utrzymanie go w należytym stanie technicznym. Ponadto usunięcie nowej instalacji [...] byłoby niezwykle krzywdzące dla K. C..
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uwzględnił wniesionego odwołania i decyzją z dnia [...]r., na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że z akt sprawy wynika, iż K. C. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę lub zgłoszenia i bez zgody współwłaścicieli nieruchomości wykonał w [...] r. [...] do budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...]. Po ustaleniu tego organ pierwszej instancji, zgodnie z prawem, wydał w dniu [...] r. decyzję nakazującą inwestorowi wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Przed upływem terminu wykonania nałożonych obowiązków Inwestor złożył wniosek o wydanie zarządzenia tymczasowego w przedmiocie zezwolenia na zainstalowanie [...] przyłącza [...] w przedmiotowej nieruchomości. Na tej podstawie organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie w sprawie. Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia [...] r. wniosek powyższy oddalił, a Sąd Okręgowy oddalił zażalenie.
W świetle powyższego organ pierwszej instancji zasadnie podjął zawieszone postępowanie w przedmiotowej sprawie i wobec stwierdzenia niewykonania przez K. C. obowiązków nałożonych decyzją z dnia [...] r. wydał, zgodnie z prawem, nakaz rozbiórki przyłącza [...].
K. C., działając przez pełnomocnika, zaskarżył powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu wskazuje, że zaskarżona decyzja jest wadliwa ponieważ:
- a. Organ nie powinien orzekać co do istoty sprawy, zanim nie zakończy się incydentalne postępowanie w sprawie zażalenia na postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania.
- b. Zawieszenie postępowania jest o tyle istotne, że skarżący wniósł do sądu cywilnego sprawę o wyrażenie zgody na przeprowadzenie prac budowlanych. Postępowanie cywilne w tej kwestii nie zostało zakończone, a ewentualne orzeczenie sądu cywilnego mieć będzie wpływ na postępowanie administracyjne.
- c. Organy obu instancji błędnie przyjęły, że sąd cywilny prawomocnie odmówił skarżącemu wyrażenia zgody na prace budowlane, podczas gdy sąd ten jedynie odmówił wydania zarządzenia tymczasowego.
- d. Wykonanie zaskarżonej decyzji jest praktycznie nie możliwe, a nadto prowadziłoby do powstania stanu niezgodnego z prawem.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.
Na mocy przepisów art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie, w których postępowanie nie zostało zakończone.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji według kryterium zgodności z prawem prowadzi do wniosku, że akt ten wydany został z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Naruszony został przepis art. 102 Kpa, zgodnie z którym w czasie zawieszenia postępowania organ administracji publicznej może podejmować czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnym szkodom dla interesu społecznego.
W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji wydał swoją decyzję w czasie, gdy formalnie postępowanie administracyjne było zawieszone postanowieniem z dnia [...] r., Nr [...]. Wprawdzie organ pierwszej instancji w dniu [...] wydał postanowienie o podjęciu postępowania, jednak przed jego doręczeniem skarżącemu wydał w tym samym dniu decyzję rozstrzygającą sprawę co do istoty. Tymczasem zgodnie z przepisem art. 110 Kpa (mającym również zastosowanie do postanowień – art. 126 Kpa) organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili doręczenia lub ogłoszenia. Oznacza to, że rozstrzygnięcie staje się postanowieniem w rozumieniu prawa i wchodzi do obrotu prawnego z chwilą jego doręczenia stronie. Z tą też chwilą można było ewentualnie uznać, że podjęte zostało postępowanie w sprawie i podjąć czynności w sprawie. Jeżeli jednak strona wniosła zażalenie na postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania, to celowe byłoby poczekać do zakończenia postępowania zażaleniowego.
Organ drugiej instancji rozpatrując wniesione odwołanie i zażalenie, nie tylko nie zauważył uchybień organu pierwszej instancji, lecz sam niezgodnie z prawem wydał w dniu [...] r. postanowienie o niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania. Wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 14 września 2006 r., sygn. akt II SA/Sz 232/04, ww. postanowienie organu drugiej instancji zostało uchylone.
Również w dniu [...] r. organ drugiej instancji wydał zaskarżoną decyzję mimo że sprawa podjęcia postępowania nie została zakończona i nie zostało wyjaśnione czy zachodziły przesłanki do jego podjęcia. Kwestia ta do dnia dzisiejszego nie została jednoznacznie wyjaśniona bowiem do tut. Sadu wpłynęła kolejna skarga dotycząca postanowienia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania.
Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca, jako wydane z naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podlega uchyleniu na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Orzeczenie w pkt 2 wynika z regulacji zawartej w art. 152 ww. ustawy, a w sprawie kosztów Sąd orzekł w oparciu o przepis art.200 tej ustawy.