Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. znak [...] wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, ust. 7 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 2), 4), art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2013r., poz. 1409 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r- Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) dalej "K.p.a.", w związku z wszczętym postępowaniem w sprawie przebudowy instalacji gazowej z montażem kotła gazowego, elektrycznej i centralnego ogrzewania w budynku mieszkalnym przy ul. [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim nałożył na I. i L. J. i E. G. obowiązek wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia przebudowanych instalacji do stanu zgodnego z prawem, a polegających na:
- 1. docelowym, trwałym odłączeniu nieużytkowanego, samowolnie zamontowanego kotła gazowego w piwnicy od instalacji gazowej i przewodu kominowego
- 2. odłączeniu i zdemontowaniu prowizorycznych, poodcinanych i wystających przewodów elektrycznych i uporządkowanie instalacji elektrycznej w pomieszczeniach wspólnych budynku (pozamykanie puszek, tablicy rozdzielczej na poddaszu, mocowanie osprzętu oświetleniowego).
Organ I instancji wskazał nadto, iż ww. wymienione roboty należy wykonać w terminie do dnia 31 stycznia 2016r. pod nadzorem osób posiadających kwalifikacje wymagane przy wykonywaniu dozoru nad eksploatacją urządzeń i instalacji elektrycznych, gazowych, mistrza w rzemiośle kominiarskim bądź osób posiadających uprawnienia budowlane odpowiedniej specjalności. O wykonaniu powyższego należy powiadomić Inspektorat załączając oświadczenie tych osób o prawidłowości ich wykonania.
Od decyzji tej odwołała się E. G., współwłaścicielka budynku przy [...] law S. podnosząc, iż instalacja elektryczna w częściach wspólnych korytarza piwnicznego została zdewastowana przez. pp. I. i L. J. przy prowadzeniu robót budowlanych związanych z przebudową pomieszczeń, instalacji wodno-kanalizacyjnej, gazowej i centralnego ogrzewania. Zdaniem skarżącej, do roku 2001 w pomieszczeniach wspólnych instalacja elektryczna była sprawna. Natomiast ok. 2001r. na trasie istniejących instalacji elektrycznych zamocowano rury grzewcze, a kable elektryczne zostały powyrywane, co stwarzało zagrożenie pożarowe i stanowiło zagrożenie dla bezpiecznego użytkowania przez mieszkańców. Zdewastowanie instalacji elektrycznej na klatce schodowej jest związane z montowaniem nowego przewodu elektrycznego w mieszkaniu nr 1 na montaż którego właściciel tego mieszkania nie posiadał projektu i zgody współwłaściciela nieruchomości. Wobec powyższego, obowiązek nałożony w pkt 2 zaskarżonej decyzji powinien być skierowany do współwłaściciela nieruchomości, który tych czynów dokonał.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia [...] r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2013r., poz. 1409 z późn. zm.), uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku określonego w pkt 1, orzekając wykonanie tego obowiązku w terminie do dnia 31 marca 2016 r., oraz w części dotyczącej pkt 2 i w tym zakresie umorzył postępowanie organu I instancji; w pozostałej części organ odwoławczy utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Uzasadniając swe rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, iż z akt sprawy wynika, iż pismem z dnia 28 grudnia 2012 r E. G. wystąpiła do PINB w S. o wyjaśnienie sprawy rozdzielenia instalacji grzewczej centralnego ogrzewania w budynku przy ul. [...]. Do wniosku dołączyła odpowiedz otrzymaną z Wydziału Urbanistyki i Administracji Budowlanej Urzędu Miejskiego w S., stwierdzającą że w zasobach wydziału nie odnaleziono dokumentacji dotyczącej wykonania instalacji centralnego ogrzewania w budynku przy ul. [...].
Wobec powyższego PINB w S. w dniach [...]. przeprowadził oględziny ww. obiektu budowlanego i wykonanych robót budowlanych, w trakcie których ustalił, że w pierwszej połowie lat dziewięćdziesiątych w budynku została przebudowana instalacja gazowa z montażem pieca gazowego centralnego ogrzewania wspólnego dla dwóch lokali - lokalu E. G. i lokalu Państwa J. Wcześniej mieszkania ogrzewane były piecami etażowymi na paliwo stałe. Współwłaściciele nieruchomości nie posiadają stosownego pozwolenia na wykonanie ww. robót budowlanych. W archiwum Urzędu Miasta w S. dla tego zakresu robót nie odnaleziono żadnej dokumentacji budowlanej. W 2008 roku L. J. oddzielił się od instalacji gazowej c.o. zasilanej ze wspólnego kotła, wykonując ogrzewanie c.o. elektryczne. W łazience wykonano instalację c.o. podłogowe, w pozostałych pomieszczeniach są grzejniki.
W oparciu o dokonane ustalenia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej przebudowy instalacji gazowej z montażem kotła gazowego w piwnicy, elektrycznej i centralnego ogrzewania w budynku mieszkalnym przy ul. [...]. Postanowieniem z dnia [...]r., znak: [...] na E. G. oraz I. i L. J. nałożono obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 31maja 2013 r. oceny technicznej samowolnie wykonanych ww. robót budowlanych. Zobowiązanie nie przedłożyli takiej oceny. E. G. przedłożyła protokół z kontroli okresowej (5 letniej) stanu technicznego i przydatności do użytkowania instalacji elektrycznej w przedmiotowym budynku sporządzony w marcu 2013 r. przez inż. A. P., posiadającego stosowne uprawnienia budowlane, w którym autor między innymi stwierdza: "Piwnica - w części wspólnej instalacja jest odłączona. Otwarte i nie zabezpieczone puszki, brak oświetlenia stwarzają zagrożenie dla bezpieczeństwa użytkowników.
Należy pilnie doprowadzić instalację elektryczną do stanu bezpiecznego użytkowania a mianowicie: odłączyć i zdemontować prowizorycznie podłączone przewody, dokonać połączeń przewodów w puszkach i pozamykać puszki rozdzielcze, sprawdzić zamocowanie osprzętu oświetleniowego".
W świetle przepisu art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane roboty będące przedmiotem niniejszego postępowania montaż pieca centralnego ogrzewania wymagały uzyskania stosownego pozwolenia właściwego w sprawie organu administracji architektoniczno-budowlanej.
Z akt sprawy wynika, że E. G. i Państwo J. nie posiadali takiego pozwolenia.
W trakcie prowadzenia postępowania organ powiatowy ustalił, że samowolnie zamontowany kocioł gazowy w piwnicy jest obecnie nieużytkowany i podłączony jest w obrębie kotłowni w piwnicy do instalacji gazowej, wodnej, co. Nieużytkowanie pieca związane jest z tym, iż Państwo J. i p. E. G., oddzielnie, we własnym zakresie, wykonali instalacje obsługujące ich lokale. Wobec tych robót organ powiatowy prowadzi odrębne postępowania. Ponieważ kocioł w piwnicy jest nieużytkowany a celem tego postępowania jest doprowadzenie samowolnie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem zatem należy uznać, iż organ I instancji zasadnie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakazał współwłaścicielom odłączenie od instalacji gazowej i przewodu kominowego samowolnie zamontowanego i obecnie nieużytkowanego pieca gazowego.
Odnosząc się natomiast do obowiązku nałożonego w pkt 2 zaskarżonej decyzji –organ odwoławczy uznał, iż ten obowiązek nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym, z którego wynika, że w częściach wspólnych obiektu instalacja elektryczna jest w nieodpowiednim stanie technicznym. W przypadku wystąpienia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części zastosowanie maja przepisy rozdziału VI ustawy Prawo budowlane, a nie przepisy art. 51 ustawy Prawo budowlane.
Powyższą decyzję ostateczną E. G. zaskarżyła skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domagając się jej uchylenia, wraz z poprzedzającą ją decyzją PINB.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7, 8, 77 § 1, 80, 107 § 3, oraz 124 § 1 K.p.a., a także art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 i art. 83 ustawy z Prawo budowlane.
W obszernym uzasadnieniu skargi opisała przyczyny i okoliczności rozdzielania instalacji gazowej i grzewczej w przedmiotowym budynku z powodu konfliktu sąsiedzkiego, na tle rozliczeń finansowych za pobór gazu. Dalej wskazała, iż wykonawcą samowolnych robót budowlanych związanych z zamontowaniem przedmiotowego pieca c.o. był L. J., wobec czego nieuzasadnione jest nakładanie na nią obowiązku związanego z odłączeniem tego pieca od instalacji gazowej i przewodu kominowego.
Szeroko odniosła się również do kwestii wskazanych w pkt 2 decyzji organu
I instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: P.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
Dokonana według wskazanego wyżej kryterium sądowa kontrola zaskarżonej decyzji nie dała podstaw do stwierdzenia, iż wydana ona została z naruszeniem prawa, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona.
Wobec treści skargi, odnoszącej się w znacznej mierze do nałożenia na adresatów decyzji organu I instancji obowiązku opisanego w pkt 2 zauważyć należy, iż w tym zakresie odwołanie skarżącej zostało przez organ II instancji uwzględnione i rozstrzygnięcie w tym zakresie uchylono, a postępowanie administracyjne prowadzone w oparciu o art. 50 i 51 Prawa budowlanego zostało przez organ odwoławczy umorzone. Organ II instancji dokładnie wyjaśnił motywy powyższego rozstrzygnięcia.
W ocenie Sądu stanowisko organu II instancji, że kwestie związane z nieodpowiednim stanem technicznym budynku nie podlegają badaniu i rozstrzygnięciu w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 51 Prawa budowlanego jest trafne i zasadnie uchylił on wydane w tym zakresie rozstrzygnięcie organu I instancji i umorzył jego postępowanie, co odpowiada dyspozycji art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
W związku z treścią skargi odnoszącej się do tej kwestii Sąd wskazuje, iż za stan techniczny budynku odpowiedzialność ponoszą wszyscy jego współwłaściciele i nie jest rzeczą organu nadzoru budowlanego ustalenie, który ze współwłaścicieli do tego stanu się przyczynił.
W tym zakresie decyzja organu I instancji utraciła zatem swą moc i wywołane nią skutki prawne. Brak jest podstaw by wydaną w tym zakresie przez organ II instancji decyzję zakwestionować, jak zdaje się wymagać tego skarżąca, skoro rozstrzygnięcie to prawa nie narusza.
Niezasadna jest również skarga odnosząca się do rozstrzygnięcia zawartego w pkt 1 decyzji organu I instancji, które to rozstrzygnięcie organ II instancji utrzymał w mocy, zmieniające jedynie termin wykonania obowiązku.
Zarówno z treści skargi, jak i wyjaśnień skarżącej na rozprawie, wynika, iż inwestorem robót związanych z zamontowaniem przedmiotowego pieca centralnego ogrzewania, podłączonego do instalacji gazowej i kominowej byli obydwaj współwłaściciele budynku, tj. skarżąca (właścicielka mieszkania nr [...]) jak i pp. I. i L. J. – (właściciele lokalu nr [...]). L. J. był nadto wykonawcą robót budowlanych związanych z instalacją pieca i przebudową systemu ogrzewania budynku. Bezsporne jest, iż przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia na ich wykonanie, zatem z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego.
W tej sytuacji w przedmiotowej sprawie znajduje zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust.7 Prawa budowlanego.
Powyższy przepis wymaga doprowadzenia samowoli wykonanych robót budowlanych do stanu zgodności z prawem. Odpowiedzialność w tym zakresie ponosi nie wykonawca robót budowlanych lecz właściciel (lub współwłaściciele) obiektu budowlanego, w którym te roboty były wykonane, będący inwestorem tych robót.
Inwestor jest bowiem w świetle art. 17 i nast. Prawa budowlanego uczestnikiem procesu budowlanego, i to do niego w zakresie samowoli budowlanej kierowane są decyzje organów nadzoru budowlanego, kontrolujących zgodność tego procesu z prawem.
Doprowadzenie do zgodności z prawem polega na przeprowadzeniu postępowania naprawczego (legalizacja) uregulowanego w art. 51 Prawa budowlanego, co wiąże się z wykonaniem nałożonych przez organ w tym zakresie obowiązków.
W niniejszej sprawie organ takie obowiązki nałożył na współwłaścicieli budynku, będących także swego czasu współwłaścicielami tych robót. Bezsporne jest, iż początkowo obydwoje współwłaściciele z pieca tego korzystało, dopóki nie doszło między nimi do nieporozumień na tle rozliczeń finansowych. Żaden z inwestorów nałożonych obowiązków nie wykonał, nie będąc zainteresowanym legalizacją, skoro przedmiotowy piec c.o. nie spełnia obecnie swej funkcji.
W tej sytuacji doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem polega na doprowadzeniu obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego). Obowiązek ten ciąży na obydwu inwestorach, przy czym jeden z nich L. J. swego obowiązku w tym zakresie nie kwestionuje. Kwestionowanie go przez skarżącą wynika z jej oceny, że nie ją powinny obciążać koszty z tego tytułu, gdyż roboty budowlane w tym zakresie wykonywał L. J. Jest to jednak zagadnienie, którego organy administracji publicznej nie rozstrzygają w postępowaniu administracyjnym. Kwestie sporne na tym tle rozstrzygają sądy powszechne. Rzeczą organu nadzoru budowlanego było jedynie ustalenie inwestora (bądź inwestorów) tych robót i nałożenie na nich wynikających z przepisów prawa obowiązków. Tak też organy nadzoru budowlanego uczyniły, wobec czego nie można zaskarżonej decyzji zarzucić, iż wydana została z naruszeniem prawa.
W tym stanie rzeczy skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 1514 p.p.s.a.