Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 462 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r., poz. 2268 ze zm., przywoływanej dalej jako: "p.w."), Starosta [...] (przywoływany dalej jako: "organ I instancji") w sprawie stwierdzenia nieważności uchwał Walnego Zgromadzenia Członków Spółki Wodno – Ściekowej w D. w likwidacji (przywoływanego dalej jako: "WZC Spółki") z dnia [...] grudnia 2019 r.:
- - nr [...] do nr [...] o zatwierdzeniu sprawozdania finansowego Spółki odpowiednio za lata od [...] do [...],
- - nr [...] do nr [...] o udzieleniu absolutorium Likwidatorowi w osobie K. W. odpowiednio za lata od [...] do [...],
- - nr [...] o odwołaniu likwidatora w osobie K. W.
- - nr [...] o powołania nowego likwidatora Spółki w osobie Z. K.,
- - nr [...] o wystąpieniu Spółki ze Spółki Wodno-ściekowej Spółki z o.o., stwierdził nieważność uchwały WZC Spółki nr [...] oraz nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu [...] grudnia 2019 r. zostało mu złożone pismo wraz protokołem z WZC Spółki z dnia [...] grudnia 2019 r. oraz dodatkowymi dokumentami. Protokół zawierał treść 17 uchwał merytorycznych podjętych przez WZC Spółki. Działając na podstawie art. 462 ust. 4 i 5 p.w. organ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności uchwał oraz wstrzymał ich wykonanie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r.
Według organu I instancji, uchwała merytoryczna nr [...] w przedmiocie odwołania likwidatora oraz uchwała merytoryczna nr [...] w przedmiocie powołania nowego likwidatora Spółki zostały podjęte z naruszeniem art. 465 ust. 3 p.w.
Jak zauważył organ I instancji, decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 181 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145, powoływanej dalej jako: "p.w. z 2001 r.") Starosta [...] rozwiązał Spółkę Wodno-Ściekową w D. oraz wyznaczył K. W. na likwidatora Spółki.
Zdaniem organu I instancji, w świetle obowiązujących przepisów, jedynym organem mogącym powoływać likwidatora spółki wodnej rozwiązanej na podstawie decyzji starosty, jest właściwy miejscowo starosta. Walne zgromadzenie członków spółki wodnej w likwidacji nie ma mocy prawnej, aby w drodze uchwały podjąć decyzję o odwołaniu dotychczasowego likwidatora wyznaczonego przez starostę i powołaniu nowego. W związku z powyższym organ orzekł o stwierdzeniu nieważności ww. uchwał WZC Spółki nr [...]
Spółka Wodno-Ściekowa w D. w likwidacji, reprezentowana przez likwidatora Z. K., zastępowana przez radcę prawnego, wniosła odwołanie od ww. decyzji z dnia [...] stycznia 2020 r. Wydanej decyzji oraz poprzedzającemu ją postanowieniu z dnia [...] stycznia 2020 r. Spółka zarzuciła obrazę przepisów art. 462 ust. 4 i 5 p.w., poprzez ich bezpodstawne zastosowanie w sprawie oraz obrazę art. 465 ust. 3 p.w., poprzez jego błędną wykładnię.
Od ww. decyzji odwołanie wniosła także K. W. likwidator ww. Spółki. Wydanej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów art. 457 ust. 1 pkt 6, art. 462 ust. 3 i ust. 4 p.w., poprzez niestwierdzenie nieważności uchwał nr [...], [...] WZC Spółki o nieudzieleniu absolutorium likwidatorowi Spółki, pomimo tego, że są sprzeczne z prawem oraz przepisów art. 104 § 2 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nierozstrzygnięcie w całości co do istoty sprawy, a przy tym uzasadnienie decyzji nie spełnia wymagań ustawowych.
Decyzją z dnia [...] marca 2020 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., przywoływanej dalej jako: "k.p.a."), art. 462 ust. 4 w zw. z art. 441 ust. 1 i 3 p.w., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej przywoływane jako: "Kolegium") uchyliło w całości decyzję z dnia [...] stycznia 2020 r. i umorzyło postępowanie organu I instancji w całości.
W uzasadnieniu ww. decyzji Kolegium wskazało, że w związku z rozwiązaniem ww. Spółki wodnej na podstawie decyzji, likwidatora Spółki wyznaczył Starosta na mocy art. 465 ust. 3 p.w. Uchwałą merytoryczną nr [...] WZC Spółki z dnia [...] grudnia 2019 r. odwołano likwidatora w osobie K. W. i następnie uchwałą merytoryczną nr [...] powołano nowego likwidatora Spółki w osobie Z. K.. Organ I instancji w dniu [...] stycznia 2020 r. wszczął postępowanie administracyjne z urzędu w sprawie stwierdzenia nieważności wszystkich siedemnastu uchwał WZC z dnia [...] grudnia 2019 r. Natomiast decyzja organu I instancji z dnia [...] stycznia 2020 r. rozstrzyga jedynie o nieważności uchwały nr [...] oraz nr [...].
Kolegium zgodziło się z K. W., że naruszono w sprawie art. 104 § 2 i art. 107 § 3 k.p.a., bowiem kwestionowana decyzja nie rozstrzygnęła sprawy co do jej istoty w całości. Rozstrzygnięcie w zakresie pozostałych uchwał zostało niejako przyjęte milcząco. Można jedynie domyślać się, że organ uznał te uchwały za zgodne z przepisami i dlatego nie orzekł o ich nieważności.
Jak zauważyło Kolegium, spór w sprawie toczy się w istocie o ustalenie, czy w przypadku, gdy likwidatora spółki wodnej wyznaczył starosta na mocy art. 465 ust. 3 p.w. w związku z rozwiązaniem spółki wodnej na podstawie decyzji, o której mowa w art. 464 ust. 2 p.w., walne zgromadzenie członków spółki wodnej ma prawo odwołać tego likwidatora i korzystając ze swych uprawnień, powołać nowego w trybie art. 465 ust. 2 p.w., oraz czy staroście w tej sytuacji przysługują uprawnienia nadzorcze w rozumieniu art. 462 ust. 4 p.w. Podstawą jest ustalenie, czy organowi I instancji przysługiwało prawo wszczęcia postępowania i rozstrzygnięcie w sprawie nieważności uchwał.
Według Kolegium, ustawa p.w. nie reguluje, czy w wyniku uprawnienia starosty, walne zgromadzenie traci swoje kompetencje w zakresie powołania likwidatora. Kierując się zasadą racjonalności ustawodawcy Kolegium przyjęło, że skoro takiego zastrzeżenia nie zawiera art. 465 ust. 3 p.w., to oznacza, że do walnego zgromadzenia nadal należy na podstawie art. 457 ust. 1 pkt 5 i pkt. 11 w zw. z art. 465 ust. 4 p.w. wybór oraz odwołanie członków zarządu, a w konsekwencji i likwidatora.
Na mocy art. 465 ust. 4 p.w., likwidator wstępuje w prawa i obowiązki zarządu.
Kolegium zakwestionowało uprawnienia nadzorcze organu I instancji w stosunku do podjętych uchwał WZC Spółki. Podkreśliło, że na podstawie art. 462 ust. 4 p.w., starosta orzeka o nieważności uchwały organów spółki wodnej, podjętej w zakresie działalności, o której mowa w art. 441 ust. 1 i 3, a nie o nieważności każdej podjętej uchwały. Wskazany w ww. przepisach zakres działalności spółki wodnej nie obejmuje czynności związanych z likwidacją spółki. Spółka w likwidacji nie prowadzi już swojej statutowej działalności, a likwidator podejmuje się jedynie niezbędnych czynności do zakończenia działalności przez spółkę. Uchwały podejmowane w toku postępowania likwidacyjnego, o ile nie są podejmowane w zakresie ww. działalności, nie podlegają kontroli starosty. Kolegium podsumowując uznało, że kwestionowana odwołaniami decyzja w sprawie stwierdzenia nieważności ww. uchwał została wydana bez podstawy prawnej.
K. W. likwidator Spółki Wodno-Ściekowej w D. w likwidacji wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na decyzję Kolegium z dnia [...] marca 2020 r. wnosząc o uchylenie tej decyzji oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, w tym w szczególności przepisów:
- - art. 462 ust. 3 i 4 p.w., poprzez niewłaściwą ich wykładnię polegającą na uznaniu, że kompetencje starosty w zakresie nadzoru nad spółką wodno-ściekową nie dotyczą działalności organizacyjno – ustrojowej, o której mowa w art. 441 ust. 1 p.w., obok działalności mającej na celu zaspokajanie potrzeb w zakresie gospodarowania wodami uszczegółowionej w ust. 3 tego artykułu,
- - art. 457 ust. 1 pkt 11 i art. 465 ust. 3, p.w. poprzez niewłaściwą ich wykładnię polegającą na przyznaniu kompetencji walnemu zgromadzeniu spółki wodno-ściekowej do powołania likwidatora w sytuacji, gdy o rozwiązaniu i wyznaczeniu likwidatora orzekł w ramach swoich kompetencji starosta.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca argumentowała, że dokonana przez Kolegium wykładania art. 462 ust. 2 i 4 w zw. z art. 441 ust. 1 i 3 p.w., była błędna. Podkreśliła, że ukierunkowanie działalności likwidatora na ustanie bytu spółki nie przekreśla jego obowiązku kierowania bieżącą działalnością spółki w likwidacji. Likwidator wykonuje obowiązki, których źródłem są przepisy określające ustrój i zasady likwidacji danej jednostki. Polegają one na reprezentowaniu i prowadzeniu spraw likwidowanego podmiotu w końcowej fazie jego istnienia. Działalność ta jest działalnością objętą dyspozycją przepisów art. 441 ust. 1 p.w., obok działalności mającej na celu zaspokajanie potrzeb w zakresie gospodarowania wodami, uszczegółowioną w ust.3.
Według skarżącej, Kolegium odmawiając Staroście kompetencji do nadzoru nad uchwałami WZC Spółki w likwidacji w zakresie jej działalności organizacyjno-ustrojowej naruszył wyżej wskazane przepisy prawa i wyłączył ten zakres działalności z czyjegokolwiek nadzoru. W zakresie tej działalności i tych konkretnych uchwał brak jest podstaw do ich zaskarżenia do sądu powszechnego. Stosunek łączący likwidatora ze spółką nie ma bowiem charakteru cywilnoprawnego, ale organizacyjno-ustrojowy. Likwidatora ze spółką nie łączy żadna umowa, w szczególności w przypadku, gdy o likwidacji orzekł starosta i jemu też przysługuje wyłączne prawo do wyznaczania likwidatora.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia przez Kolegium art. 457 ust. 1 pkt 11 i art. 465 p.w., strona skarżąca podniosła, że walne zgromadzenie spółki może powołać likwidatora spółki w sytuacji, gdy to ten organ decyduje o rozwiązaniu spółki. Organowi zgodnie z przepisami art. 465 ust. 3 p.w. przysługuje kompetencja do wyznaczania likwidatora. Kompetencje w tym zakresie organu spółki i starosty są wyłączne - ani walne zgromadzenie spółki nie może powoływać likwidatora w przypadku likwidacji wprowadzonej w trybie administracyjnym, ani starosta nie może wyznaczać likwidatora w przypadku likwidacji wprowadzonej przez organ spółki.
Z uwagi na charakter spółki wodno-ściekowej, o którym mowa w art. 441 ust. 1 p.w., stosowanie wprost przepisów kodeksu spółek handlowych, co uczynił organ w zaskarżonej decyzji, jest niezgodne z prawem. Jeżeliby nawet dopuścić taką możliwość, to stanowisko organu byłoby całkowicie nieuprawnione. Skoro bowiem o likwidacji decyduje inny organ niż organ spółki, tj. sąd, wyznacza likwidatora i go odwołuje, to w przypadku spółki wodno-ściekowej przez analogię należałoby uznać, że skoro o likwidacji zdecydował starosta i wyznaczył likwidatora, to tylko jemu przysługuje kompetencja do odwołania i wyznaczenia nowego likwidatora.
Skarżąca podkreślała, że likwidator Spółki wyznaczony został decyzją administracyjną z dnia [...] kwietnia 2013 r., która wciąż pozostaje w obrocie prawnym. Organ w zaskarżonej decyzji doprowadził do sytuacji, w której działalność likwidatora prowadzą niezależnie od siebie dwie osoby.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Uczestnik postępowania, tj. likwidator Z. K., działający w imieniu Spółki Wodno - Ściekowej w D. w likwidacji, zastępowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniósł o odrzucenie przedmiotowej skargi, wobec jej niedopuszczalności, spowodowanej brakiem legitymacji K. W. do wniesienia skargi w imieniu ww. Spółki. Ewentualnie wniósł o oddalenie przedmiotowej skargi w całości, wobec jej niezasadności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.
Wskazana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
W tak określonym zakresie kognicji, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja, została wydana z naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Przedmiot sprawy objętej skargą dotyczy decyzji organu odwoławczego, uchylającej decyzję organu I instancji stwierdzającej nieważność uchwał walnego zgromadzenia członków spółki wodno-ściekowej w likwidacji o odwołaniu likwidatora wyznaczonego decyzją starosty oraz powołania nowego likwidatora przez walne zgromadzenie członków ww. spółki i umarzającą postępowanie administracyjne organu I instancji.
Sąd nie podziela stanowiska uczestnika o braku interesu prawnego likwidatora spółki wodnej wyznaczonego decyzją administracyjną starosty do kwestionowania zaskarżonej decyzji. Rozstrzygnięcie organu II instancji o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności przez organ I instancji uchwał podjętych przez Walne Zgromadzenie Członków Spółki Wodno – Ściekowej w D. w likwidacji, zostało wydane w sprawie administracyjnej, w której co do istoty rzecz dotyczy legalności odwołania likwidatora tej Spółki (wyznaczonego przez starostę do przeprowadzenia likwidacji tej Spółki) oraz powołania nowego likwidatora z nadania WZC Spółki. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego prowadzi do zniesienia skutecznego narzędzia starosty do administracyjnej kontroli nad procesem likwidacji spółki wodno-ściekowej oraz nie pozostaje bez wpływu na status dotychczasowego likwidatora spółki wyznaczonego w trybie administracyjnym przez starostę.
W obrocie prawnym pozostaje nadal decyzja Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] wydana na podstawie art. 181 ust. 2 ówcześnie obowiązującej ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145 ze zm., przywoływanej dalej jako: "p.w. z 2001 r."). Zgodnie z ww. przepisem, spółka wodna może być rozwiązana przez starostę, w drodze decyzji, jeżeli upłynął termin, na jaki został ustanowiony zarząd komisaryczny, o którym mowa w art. 180 ust. 3, a walne zgromadzenie nie dokonało wyboru nowego zarządu. W oparciu właśnie o wskazany przepis, Starosta rozwiązał Spółkę Wodno-Ściekową w D. oraz wyznaczył K. W. na likwidatora Spółki.
Zgodnie z ustaleniami organów obu instancji, w dniu [...] grudnia 2019 r. doszło do Walnego Zgromadzenia Członków Spółki Wodno-Ściekowej w D. w likwidacji, podczas którego podjęto 17 uchwał, w tym o numerach od [...] do [...] o zatwierdzeniu sprawozdania finansowego Spółki oraz udzielenia absolutorium ww. likwidatorowi. Ponadto Walne Zgromadzenie Członków podjęło uchwałę nr [...] o odwołaniu Likwidatora Spółki w osobie K. W. oraz uchwałę nr [...] o powołaniu nowego likwidatora Spółki w osobie Z. K.. Uchwały te zostały podjęte w oparciu o przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r., poz. 310 ze zm., przywoływanej dalej jako: "p.w.").
Zgodnie z art. 462 ust. 1 p.w., nadzór i kontrolę nad działalnością spółki wodnej sprawuje właściwy miejscowo starosta. Zarząd przedkłada staroście uchwały organów spółki wodnej w terminie 7 dni od dnia ich podjęcia (ust. 2). Uchwały organów spółki wodnej sprzeczne z prawem lub statutem są nieważne (ust. 3). Jak wynika z ust. 4 ww. artykułu, o nieważności uchwały organów spółki wodnej, podjętej w zakresie działalności, o której mowa w art. 441 ust. 1 i 3, w całości lub w części orzeka, w drodze decyzji, starosta, który w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały nadaje decyzję w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w przypadku, o którym mowa w art. 391 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, wprowadza decyzję do systemu teleinformatycznego. Starosta, wszczynając postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały organu spółki wodnej, może wstrzymać jej wykonanie (ust. 5).
Istota sporu w sprawie wymaga określenia granic kontroli sprawowanej przez starostę względem uchwał podejmowanych przez spółkę wodno-ściekową w likwidacji, rozwiązaną na podstawie decyzji administracyjnej pod rządami p.w.
z 2001 r., w świetle zakresu kontroli starosty względem uchwał walnego zgromadzenia ww. spółki w ramach nowych rozwiązań prawnych, ujętych w ustawie p.w. z 2017 r.
Jak wynika to z art. 441 ust. 1 p.w., spółki wodne oraz związki wałowe są niepublicznymi formami organizacyjnymi, które nie działają w celu osiągnięcia zysku, zrzeszają osoby fizyczne lub prawne na zasadzie dobrowolności i mają na celu zaspokajanie wskazanych przepisami ustawy potrzeb w zakresie gospodarowania wodami. Spółki wodne, zapewniając zaspokojenie potrzeb zrzeszonych w nich osób w zakresie gospodarowania wodami, mogą podejmować prowadzenie działalności umożliwiającej osiągnięcie zysku netto, który przeznacza się wyłącznie na cele statutowe spółki wodnej (ust. 2).
Zgodnie z art. 441 ust. 3 p.w., spółki wodne mogą być tworzone w szczególności do wykonywania, utrzymywania oraz eksploatacji urządzeń, w tym urządzeń wodnych, służących do:
- 1) zapewnienia wody dla ludności, w tym uzdatniania i dostarczania wody;
- 2) ochrony wód przed zanieczyszczeniem, w tym odprowadzania i oczyszczania ścieków;
- 3) melioracji wodnych oraz prowadzenia racjonalnej gospodarki na zmeliorowanych gruntach;
- 4) ochrony przed powodzią;
- 5) odwadniania gruntów zabudowanych lub zurbanizowanych.
W myśl art. 464 ust. 2 p.w., spółka wodna może być rozwiązana przez starostę, w drodze decyzji, jeżeli:
- 1) działalność spółki wodnej narusza przepisy prawa lub postanowienia statutu;
- 2) upłynął termin, na jaki został ustanowiony zarząd komisaryczny, o którym mowa w art. 463 ust. 3, a walne zgromadzenie nie dokonało wyboru nowego zarządu;
- 3) liczba członków jest mniejsza niż określona w art. 446 ust. 1.
Stosownie do art. 465 ust. 1 p.w., rozwiązanie spółki wodnej następuje po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego. W przypadku rozwiązania spółki wodnej na podstawie decyzji, o której mowa w art. 464 ust. 2, likwidatora wyznacza starosta (ust. 3). Likwidator wstępuje w prawa i obowiązki zarządu i podejmuje w imieniu spółki wodnej czynności niezbędne do zakończenia jej działalności (ust. 4).
Jak przyjął w swych rozważaniach organ II instancji, aktualnie obowiązująca ustawa – p.w., która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2018 r., wprowadziła zmiany, realizując niejako sugestie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2017 r., sygn. akt I SK 49/13, w zakresie uprawnień kontrolnych starosty, w stosunku do uchylonej ustawy - p.w. z dnia 18 lipca 2001 r. W ocenie Kolegium, wprowadzono zastrzeżenie zawężające takie uprawnienia, a mianowicie, starosta orzeka o nieważności uchwały organów spółki wodnej, podjęte w zakresie działalności, o której mowa w art. 441 ust. 1 i 3 p.w. (art. 462 ust. 4 p.w.), czego w poprzedniej ustawie nie było.
W ocenie Sądu, ww. wykładnia prawa jest wadliwa i skutkowała wydaniem decyzji przez organ II instancji z naruszeniem przepisów prawa materialnego, mającym wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, nowa regulacja prawna – p.w., nie wprowadziła ograniczenia do uprawnień kontrolnych starosty, w porównaniu do poprzednio obowiązującej ustawy p.w. z 2001r., w stosunku do uchwał podejmowanych przez walne zgromadzenie członków spółki wodnościekowej w likwidacji rozwiązanej w drodze decyzji administracyjnej.
Podstawowym narzędziem skutecznego działania starosty jest w ww. mierze art. 462 ust. 1 i 2 p.w. Uchwała organów spółki wodnej, również tej w likwidacji podlega kontroli starosty. Wbrew wywodom organu II instancji, wyłączenia z zakresu ww. kontroli uchwały organu spółki wodnej w zakresie powołania (także odwołania) likwidatora spółki wodnej, nie sposób wywieść z zakresu działalności spółki wodnej, uregulowanej w art. 441 ust. 1 i 3 p.w. Spółki wodne oraz związki wałowe są bez wątpienia niepublicznymi formami organizacyjnymi, które nie działają w celu osiągnięcia zysku, zrzeszają osoby fizyczne lub prawne na zasadzie dobrowolności i mają na celu zaspokajanie wskazanych przepisami ustawy potrzeb w zakresie gospodarowania wodami. Jak wskazywał Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu powołanego przez organ II instancji wyroku z dnia 12 maja 2017 r., sygn. akt SK 49/13 (opubl. w Dz.U. z 2017 r., poz. 980) spółki wodne można określić mianem niepublicznych podmiotów administrujących i postrzegać ich funkcjonowanie w perspektywie prywatyzacji zadań publicznych, co wiąże się z koniecznością zapewnienia nadzoru państwa lub samorządu terytorialnego nad ich działalnością.
W art. 178 p.w. z 2001 r. prawodawca jedynie ogólnie wskazał, że zakresem nadzoru starosty objęta jest "działalność spółki", nie precyzując, by chodziło o niektóre tylko tej działalności przejawy. Niezależnie od form działania, spółka wodna realizuje cele publiczne, i dlatego nie ma podstaw normatywnych, by jakaś "część" jej działalności nie była objęta nadzorem starosty. Godzi to wprawdzie w samodzielność tego rodzaju spółek, ale taki zakres nadzoru wynika z przyjętej przez ustawodawcę konstrukcji spółki wodnej. Jeżeli uwzględnić, że ogólnie określający kompetencje starosty art. 178 p.w. z 2001 r. jest pierwszym z trzech przepisów działu VII rozdziału 3, to wzmacnia to wniosek, że wskazany w art. 179 ust. 1 p.w. z 2001 r. obowiązek zarządu przedstawienia staroście uchwał organów spółki dotyczy wszystkich uchwał spółki mieszczących się w zakresie jej działania.
Należy podkreślić, że dokonując kontroli konstytucyjności art. 179 ust. 4 p.w. z 2001 r. z punktu widzenia konstytucyjnego prawa dostępu do sądu, Trybunał Konstytucyjny ww. sprawie badał, czy członkom spółki wodnej przysługują inne środki ochrony ich praw niż wynikające z regulacji zamieszczonej w prawie wodnym. Przepis ten nie zamykał drogi do sądu powszechnego i członkowie spółki wodnej (a także inne podmioty), których praw, w tym także praw majątkowych, dotyczą uchwały spółki wodnej, mogli dochodzić ochrony swych praw przed sądem powszechnym, kwestionując także ważność uchwał organów spółki wodnej. Realizowanie przez spółki wodne zadań związanych z ochroną interesu publicznego uzasadnia objęcie spółek nadzorem ze strony organów władzy publicznej. Niemniej jednak w sytuacji, w której nadal pozostają one podmiotami prywatnymi, nie uzasadnia to takiej interpretacji art. 179 ust. 2 i 4 p.w. z 2001 r., a także przepisów ustawowych wyznaczających właściwość sądów administracyjnych i powszechnych, która - w przypadku sporów o charakterze cywilnoprawnym - wykluczałaby dostęp członków spółek wodnych do jakiegokolwiek sądu.
W ocenie Sądu, z ww. problemem wykluczenia członków spółki wodnej, nie mamy do czynienia na gruncie kontrolowanej sprawy. Trudno zatem uznać za zasadne ograniczanie praw nadzorczych i kontrolnych starosty nad sprawami spółki wodnej w likwidacji w zakresie objętym zaskarżoną decyzją. Sprawami dotyczącymi działalności spółki wodnej objęte są także sprawy powołania i odwołania jej organów, gdyż dotyczą podstawowej kwestii – samej możliwości działania osoby prawnej poddanej tym rygorom przepisów p.w., określających uprawnienia kontrolne starosty, który wyznaczył likwidatora spółki wodnej w okolicznościach wskazanych w p.w. Trudno mówić bowiem o prawidłowej realizacji ww. działalności ustawowej, bez możliwości kontroli organów ją reprezentujących. Uprawnienie starosty do kontroli legalności powołania i odwołania likwidatora spółki wodnej, będącej rozwiązaną na mocy decyzji starosty, należy więc wywieść wprost z funkcji nadzorczej i kontrolnej starosty, określonej w art. 462 ust. 1 p.w.
Nie jest prawidłowe twierdzenie Kolegium, że spółka wodna w likwidacji nie prowadzi już swojej działalności. Stosownie do art. 465 ust. 8 p.w., w okresie postępowania likwidacyjnego spółka wodna działa pod dotychczasową nazwą z dodaniem wyrazów "w likwidacji" i zachowuje osobowość prawną. Likwidator takiej spółki obowiązany jest podejmować czynności prowadzące do zakończenia działalności tego podmiotu. Zgodnie z art. 467 p.w., starosta po otrzymaniu uchwały walnego zgromadzenia spółki wodnej w likwidacji o zatwierdzeniu ostatecznych rachunków i sprawozdań likwidatora występuje z wnioskiem o wykreślenie spółki wodnej z systemu informacyjnego gospodarki wodnej. Z powyższego wynika, że w okresie likwidacji spółka wodna posiada osobowość prawną i nadal działa. Moment końcowy działalności takiej spółki, a tym samym kontroli starosty, należy wywnioskować z art. 467 p.w., który wiąże koniec bytu prawnego spółki wodnej w likwidacji z wykreśleniem jej z właściwego rejestru podmiotów na wniosek starosty.
W zaistniałej sytuacji, nie zasługuje na aprobatę twierdzenie organu II instancji, że uchwały podejmowane w toku postępowania likwidacyjnego kontrolowanego decyzją organu I instancji z dnia [...] stycznia 2020 r., nie podlegały kontroli starosty.
W konsekwencji za wadliwe Sąd uznaje rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji o uchyleniu decyzji organu I instancji i umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie. Ponownie rozpatrujący sprawę organ winien uwzględnić przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia ocenę prawną, z której wynika, że na podstawie aktualnych przepisów p.w., staroście także przysługują uprawnienia nadzorcze w zakresie uchwał podejmowanych przez organy spółki wodnej w likwidacji (likwidowanej mocą decyzji starosty), a kwestia odwołania i powołania likwidatora przez organy spółki będącej w likwidacji w tym zakresie się mieści.
Z tych względów, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję, o czym orzekł w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania zasądzonych od organu na rzecz strony skarżącej, Sąd orzekł, jak w pkt II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 ww. ustawy.