Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. znak [...] Wójt Gminy działając na podstawie art. 98a ust. 1 i art. 148 ust. 1 – 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 z późn. zm.) ustalił wobec Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy – opłatę adiacencką w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w M. o powierzchni [...] ha wskutek podziału działki o numerze [...], zatwierdzonego decyzją Wójta Gminy z dnia 23 października 2012 r.
Powyższa decyzja została doręczona Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w dniu [...] r. W dniu 12 grudnia 2013 r. Agencja nadała faksem odwołanie od tej decyzji, zaś w dniu 13 grudnia 2013 r. jej pracownik złożył w Urzędzie Gminy dwa pisma o numerach [...] oraz [...] Pracownica przyjmująca dokumenty potwierdziła ich wpływ na dwóch egzemplarzach pism a następnie przystąpiła do wprowadzania wspomnianych dokumentów do elektronicznego Systemu Obiegu Dokumentów.
W trakcie tej czynności stwierdziła, że posiada jedynie dwa egzemplarze pisma o numerze [...]
Postanowieniem z dnia 10 marca 2014 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy z dnia 26 listopada 2013 r.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że decyzja z dnia [...] r. została doręczona stronie w dniu 28 listopada 2013 r. wobec czego termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upłynął w dniu 12 grudnia 2013 r. Odwołanie strona złożyła osobiście w Urzędzie Gminy w dniu 13 grudnia 2013 r., a więc po upływie terminu wniesienia odwołania. Zdaniem Kolegium, analiza akt sprawy nie potwierdza faktu nadania przedmiotowego odwołania faksem w dniu 12 grudnia 2013 r. Z notatki z dnia 28 stycznia 2014 r. sporządzonej przez pracownicę M. J. wynika, że odwołanie zostało złożone w dniu 13 grudnia 2013 r., a więc po upływie terminu do wniesienia odwołania. Samo dołączenie przez skarżącą potwierdzenia nadania faksu, zdaniem Kolegium jest niewystarczające dla stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione w terminie.
Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 10.03.2014 r., Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżąca podniosła, że odwołanie zostało wniesione za pomocą faksu w dniu 12 grudnia 2013 r., a potwierdzeniem powyższego jest dowód jego nadania i odebrania przez Wójta Gminy Kwestionowanie tego faktu na podstawie oświadczenia bliżej nieznanej stronie osoby – M. J. jest całkowicie bezpodstawne. Skarżąca podkreśliła, że odwołanie złożone 13 grudnia 2013 r. stanowiło jedynie uzupełnienie braków formalnych odwołania wniesionego 12 grudnia 2013 r. Fakt, że wniosła odwołanie także osobiście w dniu 13 grudnia 2013 r. nie niweczy skutków prawnych wniesienia odwołania przy pomocy telefaksu. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 marca 2012 r. (sygn. akt III SA/Lu 708/11) skarżąca wskazała, że przepis art. 61 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego nie ustanawia wymogu wniesienia podania (w tym odwołania) za pomocą telefaksu w godzinach pracy organu. Podania mogą więc być wnoszone także po godzinach pracy organu, jeżeli organ taki sposób komunikowania się z interesantami przyjmuje i udostępnia faks po zakończeniu swoich godzin urzędowania.
Posłużenie się faksem w celu wniesienia podania powoduje, że do organu wpływa kopia pisma. Takie podanie dotknięte jest brakiem formalnym, nie zawiera bowiem własnoręcznego podpisu osoby wnoszącej podanie. Obowiązkiem organu jest w takiej sytuacji wezwanie wnoszącego podanie do uzupełnienia tego braku przez podpisanie podania. W okolicznościach sprawy odwołanie wniesione zostało za pomocą faksu na numer faksu wskazany przez Gminę do porozumiewania się, a brak formalny odwołania został usunięty niezwłocznie poprzez złożenie w organie odwołania w oryginale podpisanego przez upoważnionego pełnomocnika skarżącej.
W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił, że przedstawione w skardze potwierdzenie nadania faksu, zdaniem Kolegium, nie przesądza o rzeczywistym nadaniu odwołania za pośrednictwem faksu w ustawowym terminie. Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, zatem skarżąca powinna mieć świadomość upływu terminu do wniesienia odwołania. Tym bardziej, że o terminie do wniesienia odwołania została w decyzji Wójta Gminy pouczona prawidłowo.
Prokurator Prokuratury Apelacyjnej na rozprawie w dniu 4 grudnia 2014 r. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając mu naruszenie art. 7, art.
77. art. 129 § 2 w zw. z art. 63 § 1 i art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem Prokuratora organ nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego dotyczącego okoliczności nadania odwołania faksem w dniu 12 grudnia 2013 r., które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stwierdzenie przez Sąd naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, skutkują wyeliminowaniem zaskarżonego aktu z obrotu prawnego, zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia dała podstawę do stwierdzenia, że skarga jest zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 stycznia 2014 r., o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy z dnia 26 listopada 2013 r., wydane na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Na wstępie należy podnieść, że skuteczność odwołania uzależniona jest od jego złożenia w ustawowym terminie, zatem obowiązkiem organu odwoławczego w pierwszej kolejności jest zbadanie tej kwestii. Powyższe stanowi przesłankę warunkującą skuteczność odwołania i rozpoznanie merytoryczne sprawy.
Zgodnie z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Mając na uwadze treść powyższego przepisu należy wskazać, że przy ocenie zachowania terminu do wniesienia odwołania istotne znaczenie ma ustalenie dwóch okoliczności: po pierwsze - daty doręczenia stronie zaskarżonej decyzji, a po drugie - daty wniesienia odwołania.
Z kolei w myśl przepisu art. 63 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu, a także za pomocą innych środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.
W niniejszej sprawie pierwsza z wymienionych powyżej okoliczności – tj. data doręczenia stronie decyzji nie budzi żadnych wątpliwości, natomiast spornym okazało się, w jakiej dacie zostało złożone przez skarżącą odwołanie od decyzji z dnia 26.11.2013 r. Zdaniem Sądu, Kolegium stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia tego odwołania nie poczyniło w tym zakresie niezbędnych ustaleń, co czyni zaskarżone postanowienie co najmniej przedwczesnym.
Wydając postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy z dnia 26 listopada 2013 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że analiza akt sprawy nie potwierdza faktu nadania odwołania faksem w dniu 12 grudnia 2013 r. Zdaniem Kolegium samo dołączenie przez skarżącą potwierdzenia nadania faksu jest niewystarczające. Jednocześnie organ nie wskazał, co w jego ocenie byłoby wystarczającym dowodem nadania faksu, ani też dlaczego przedstawione przez skarżącą potwierdzenie jego nadania budzi wątpliwości. W szczególności zaś Kolegium nie wyjaśniło kwestii, czy wspomniany faks wpłynął do Urzędu Gminy w dniu 12 grudnia 2013 r. czy też wpływu nie odnotowano a jeśli tak to z jakich względów.
Należy podkreślić, że cytowany już przepis art. 63 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego dopuszcza możliwość złożenia odwołania za pomocą faksu. W wypadku nadania odwołania od decyzji z 26.11.2013 r. faksem w dniu 12 grudnia 2013 r. należałoby je uznać za złożone w terminie choć zawierające - jak słusznie wskazała skarżąca - brak formalny w postaci braku własnoręcznego podpisu osoby wnoszącej odwołanie. W takim przypadku niezbędnym byłoby wezwanie strony do usunięcia tego braku, z tym że jak wskazuje skarżąca, w dniu 13 grudnia 2013 r. brak został uzupełniony poprzez złożenie podpisanego odwołania. Kwestia ta także może budzić pewne wątpliwości, bo choć z notatki pracownicy przyjmującej w dniu 13 grudnia 2013 r. pisma złożone przez pracownika Agencji Nieruchomości Rolnych, wynika że było wśród nich odwołanie od decyzji z dnia [...] r. nr[...], to jednak w aktach sprawy brak jest jego oryginału i brak jest zapisów świadczących o próbie wyjaśnienia tej kwestii przez organ. Niewątpliwie nie może być dostatecznym wyjaśnieniem przypuszczenie pracownicy M. J., że pismo zostało zabrane przez pracownika Agencji Nieruchomości Rolnych.
W tej sytuacji, należy zgodzić się ze stanowiskiem Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wyjaśniło całokształtu okoliczności w niniejszej sprawie czym naruszyło przepisy art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na jej wynik.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie (pkt 1 sentencji wyroku).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zobowiązany będzie nie tylko do wyjaśnienia z jakich względów uważa złożone przez skarżącą potwierdzenie nadania faksu w dniu 12.12.2013 r. za niewystarczające, ale także do jednoznacznego ustalenia czy pismo nadane faksem w tym dniu (o godzinie wskazanej na potwierdzeniu) faktycznie wpłynęło do Urzędu Gminy i gdzie znajduje się oryginał odwołania złożonego w dniu 13 grudnia 2013 r.
Mając powyższe na względzie, Sąd na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w pkt I sentencji wyroku, uchylił zaskarżone postanowienie. W przedmiocie kosztów postępowania, Sąd orzekł jak w pkt II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 powołanej ustawy.
Na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd określił, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane, co oznacza, że nie wywołuje ono skutków prawnych, które wynikają z jego rozstrzygnięć, od chwili wydania wyroku, mimo że wyrok uchylający to postanowienie nie jest jeszcze prawomocny (por. wyrok NSA z 29 lipca 2004 r., OSK 591/04, ONSAiWSA 2004/2/32).