Uzasadnienie
Pismem z dnia 30 kwietnia 2022 r., A. S. i W. S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 marca 2022 r., nr [...], w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego.
Zarządzeniami z dnia 1 czerwca 2022 r. Przewodniczący Wydziału II Sądu wezwał skarżących do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL skarżących oraz do uiszczenia solidarnego wpisu sądowego od skargi, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwań, pod rygorem odrzucenia skargi.
Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłka zawierająca powyższe wezwania została doręczona skarżącym (za pośrednictwem pełnomocnika pocztowego) w dniu 27 czerwca 2022 r., jednak w ww. terminie nie uzupełniono braków formalnych skargi, ani nie uiszczono solidarnego wpisu sądowego od wniesionej skargi.
W dniu 6 lipca 2022 r. skarżący uiścił solidarny wpis sądowy od skargi oraz podał - w piśmie z dnia 6 lipca 2022 r. - swój numer PESEL. W tym samym piśmie wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci podania swojego numeru PESEL oraz - wraz z A. S. – do uiszczenia solidarnego wpisu sądowego od skargi. A. S. nie wskazał swojego numeru PESEL.
W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu, wskazano, że przesyłki z Sądu, zawierające wezwania, pod nieobecność skarżących przebywających na urlopie podjęła [...]-letnia matka wnioskodawczyni M. Z.. Na skutek niedomagań wiekowo-zdrowotnych matce wnioskodawczyni pomyliła się data odbioru pism, która to błędna informacja wraz z wezwaniami została przekazana skarżącym drogą pocztową.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Na mocy art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Warunki powyższe muszą być spełnione łącznie, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości, że skarżący uiszczając wpis sądowy od skargi w dniu 6 lipca 2022 r. i uzupełniając brak formalnych skargi poprzez wskazanie numeru PESEL skarżącego uchybili siedmiodniowemu terminowi do dokonania ww. czynności, skoro termin ten, z uwagi na doręczenie wezwań pełnomocnikowi pocztowemu skarżących w dniu 27 czerwca 2022 r., upływał z dniem 4 lipca 2022 r. Przy czym złożony wniosek o przywrócenie uchybionego terminu spełnia warunki formalne, gdyż skarżący dokonał czynności, o której mowa w art. 87 § 4 P.p.s.a. (tj. uiścił wpis sądowy od skargi i podał swój numer PESEL) oraz dochował siedmiodniowego terminu określonego w art. 87 § 1 P.p.s.a.
Przechodząc do oceny przesłanki braku winy w uchybieniu terminu wskazać należy, że w orzecznictwie i w literaturze przyjmuje się, że uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Brak winy powinien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem.
Do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności z uwagi na różnorodność zjawisk życiowych zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, itp. (por. postanowienie NSA z dnia 9 września 2014 r., sygn. akt II GZ 499/14, opubl. w Lex nr 1530525). Jednocześnie podkreślenia wymaga, że w przypadku, gdy strona jest zastępowana przez pełnomocnika, za błędy i zaniechania pełnomocnika odpowiedzialność ponosi jego mocodawca.
W sprawie nie jest kwestionowane, że doręczenie przedmiotowych wezwań nastąpiło w dniu 27 czerwca 2022 r. do rąk M. Z.. Zaznaczyć należy, że osoba ta jest pełnomocnikiem pocztowym skarżących, co potwierdza adnotacja na zwrotnym potwierdzeniu odbioru ww. korespondencji z Sądu. Przyjmuje się, że pełnomocnictwo pocztowe (w rozumieniu art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe - tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 896) jest szczególnym rodzajem pełnomocnictwa zawieranym na gruncie prawa pocztowego i na jego mocy osoba wskazana w umowie o świadczenie usługi pocztowej działa w imieniu osoby zawierającej taką umowę. Innymi słowy, osoba legitymująca się pełnomocnictwem pocztowym, na gruncie prawa pocztowego uprawniona jest do odbioru korespondencji kierowanej do adresata, ze wszystkimi prawem przewidzianymi skutkami, a to oznacza, że dzień odebrania przez nią korespondencji jest dniem odebrania pisma przez adresata.
Oznacza to, że podjęcie zawierającej ww. wezwania przesyłki w dniu 27 czerwca 2022 r., wywierało ten skutek, że dzień ten jest datą doręczenia przedmiotowych wezwań ich adresatom (por. wyrok WSA w Gliwicach, z dnia 2 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 1042/21).
Należy jednocześnie podkreślić, że to, że pełnomocnik pocztowy nie jest profesjonalnym pełnomocnikiem, nie wyłącza wyżej wskazanego skutku. Oznacza to, że dzień faktycznego przekazania korespondencji przez pełnomocnika pocztowego adresatowi pozostaje bez wpływu na terminy do dokonania określonych czynności procesowych, których bieg zainicjowało doręczenie korespondencji do rąk pełnomocnika pocztowego. Działania pełnomocnika pocztowego mogą zatem niewątpliwie przyczynić się do uchybienia terminu. Jednak czy są one tego rodzaju, że uzasadniają przywrócenie terminu zależy właśnie od tego, czy w okolicznościach danej sprawy odbierającemu korespondencje w imieniu strony pełnomocnikowi pocztowemu można przypisać dochowanie należytej staranności.
Jeżeli zatem pełnomocnik pocztowy nie powiadomi strony o dacie odbioru korespondenci z uwagi na obiektywnie niemożliwe do przezwyciężenia okoliczności, będzie to mogło stanowić podstawę do przywrócenia uchybionego przez stronę terminu. Tego rodzaju sytuacja nie zachodzi jednak w przedmiotowej sprawie. Uzasadniając wniosek wskazano bowiem jedynie tyle, że pełnomocnik pocztowy błędnie poinformował skarżących o dacie, w której odebrał przesyłkę oraz że było to spowodowane jego "niedomaganiami zdrowotno-wiekowymi".
Zdaniem Sądu, nie bez znaczenia w sprawie pozostaje, że skarżący mieli możliwość wyboru kogo ustanowią pełnomocnikiem pocztowym. Jednocześnie skoro pełnomocnictwo pocztowe dotyczy tylko odbioru korespondencji, a nie dbania o wszelkie sprawy urzędowe stron, dla dochowania należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw skarżący powinni byli sprawdzić datę doręczenia przesyłki i mieli taką możliwość w elektronicznym systemie doręczeń przesyłek przez pocztę, gdzie rejestrowane są przesyłki polecone.
Nie można zatem przychylić się do twierdzenia, że oboje skarżący uchybili terminowi do uiszczenia solidarnego wpisu sądowego od skargi, zaś skarżący – do uzupełnienia braku formalnego skargi - bez swojej winy. Podniesione w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu okoliczności polegające na tym, że doszło do błędu we wskazaniu przez pełnomocnika pocztowego skarżących daty odebrania przesyłki z Sądu i, że było to spowodowane zasadniczo podeszłym wiekiem nie mogą wywrzeć skutku w postaci przywrócenia terminu stronie skarżącej do dokonania wnioskowanych czynności.
Powyższe w kontekście obowiązków, które nakłada art. 86 § 1 P.p.s.a. na wnioskodawcę ubiegającego się o przywrócenie terminu, pozwalało, zdaniem Sądu, przyjąć, że wyjaśnieniom skarżących nie można nadać znaczenia uprawdopodobniającego, że niedochowanie terminu do uiszczenia solidarnego wpisu sądowego od skargi i do uzupełnienia braków formalnych skargi było niezawinione.
Z tych względów, Sąd działając na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.