Uzasadnienie
Pismem z dnia 10 sierpnia 2021 r., M. N., dalej jako "wnioskodawca", "skarżący", zwrócił się do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w S., o wydanie decyzji o natychmiastowej rozbiórce wiaty garażowej, postawionej na działce nr [...], obręb [...] przy ul. W. w S..
Decyzją z dnia 19 stycznia 2023 r., na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 – j.t.), dalej jako "k.p.a.", Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim S. (PINB), umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wybudowanej wiaty garażowej, zlokalizowanej na działce nr [...], obręb [...], przy ul. [...] w S..
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że postępowanie prowadzone było w związku z pismami skarżącego z dnia 10 sierpnia 2017 r. i 12 sierpnia 2021 r. W odpowiedzi na pismo dnia 10 sierpnia 2017. Skarżący został poinformowany, że roboty budowlane, obejmujące budowę spornej wiaty zostały wykonane na podstawie zgłoszenia z dnia18 lipca 2017 r. Organ poinformował skarżącego również o tym, że Prezydent Miasta S. wydał – w dniu 21 sierpnia 2017 r., zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu.
W związku z kolejnym wnioskiem skarżącego, została mu udzielona – pismem z dnia 12 maja 2022 r., odpowiedź, w której wskazano na przepisy ustawy Prawo budowlane i wyjaśniono skarżącemu, że budowa wiaty nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę.
Wnioskodawca od pisma tego się odwołał do Zachodniopomorskiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie (ZWINB), który uznał, że pismo z dnia 12 maja 2022 r., pomimo tego, że nie przybrało formy decyzji, posiada elementy pozwalające uznać je za decyzję administracyjną i orzekł o jej uchyleniu, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Organ odwoławczy w swoim rozstrzygnięciu wskazał na to, że organ I instancji nie odniósł się do zagadnień dotyczących wybudowania spornej wiaty niezgodnie z zasadami wiedzy technicznej (podkopanie elementów konstrukcyjnych sąsiedniej wiaty oraz niewłaściwe odprowadzenie wód opadowych, powodujące zalewanie wiaty skarżącego).
Po ponownym rozpoznaniu sprawy i przeprowadzeniu oględzin, organ I instancji ustalił, że sporna wiata jest posadowiona na 9 kotwach stalowych, wkopanych w ziemię, a rozwiązanie to nie powoduje negatywnego oddziaływania na wiatę sąsiednią.
W odniesieniu do odprowadzania wód opadowych organ ustalił, że wiata posiada dach płaski, ze spadkiem w kierunku wiaty wnioskodawcy, jednak odprowadzenie wód opadowych odbywa się przez rynny do stojącej na zapleczu beczki do gromadzenia deszczówki.
Uznając zatem, że zgłoszone roboty zostały wykonane zgodnie z prawem organ orzekł o umorzeniu postępowania.
M. N. wniósł odwołanie od decyzji PINB, domagając się jej uchylenia. Skarżący wskazał, że decyzja organu I instancji nie ma zadowalającego uzasadnienia. Powołując się na art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r., poz. 682 – j.t.), dalej jako "u.p.b.", wskazał, że organ nie wyjaśnił dlaczego uznał, że na działce o powierzchni 688 m.kw. mogą zostać wybudowane dwie wiaty, skoro przepis, o którym mowa stanowi, że dwie wiaty mogą zostać wybudowane na działce o powierzchni 1000 m.kw. Skarżący zarzucił również, że organ nie wziął pod uwagę przedstawionej przez niego dokumentacji fotograficznej, obrazującej zalewanie jego wiaty.
Decyzją z dnia 12 kwietnia 2023 r., Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że sporna wiata została wybudowana w 2017 r. w ocenie organu, wznosząc sporną wiatę inwestor wykorzystał art. 29 ust. 1 pkt 2c ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie jej wybudowania. Przepis ten stanowił, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m.kw., sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać 2 na każde 1000 m.kw.
Organ wskazał, że w dacie budowy spornej wiaty na działce nr [...] istniał budynek mieszkalny, zaś dopuszczalny wskaźnik zagęszczenia wynosił dwie wiaty o powierzchni zabudowy do 50 m.kw. na każde 1000 m.kw. powierzchni działki. W ocenie organu odwoławczego z powyższego wskaźnika zagęszczenia wynika, że na każdej działce, niezależnie od jej powierzchni, można było postawić dwie wiaty spełniające parametry, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2c u.p.b. ZWINB powołał się przy tym na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 1715/13 i stwierdził, że na działce o powierzchni 688 m.kw. dopuszczalne było postawienie kolejnej wiaty. ZWINB wyjaśnił dodatkowo, że nawet, gdyby przyjąć, że inwestor dokonał zgłoszenia budowy wiaty na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2 u.p.b., to nie przekroczyłby określonych w treści tego przepisu parametrów. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 1 pkt 2 u.p.b. pozwolenia na budowę nie wymagała budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat przydomowych, ganków i oranżerii (ogrodów zimowych), o powierzchni zabudowy do 35 m.kw., przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m.kw.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, M. N. podniósł, że od 5 lat otrzymuje od organów nadzoru budowlanego decyzje odmowne i prowadzą one postępowanie w taki sposób, aby sprawę rozmyć. Jego pisma były ignorowane i pomijane, a uzasadnienia organów były nie na temat. Nie wyjaśniono bowiem, dlaczego na działce o powierzchni 688 m.kw. można postawić dwie wiaty, podczas, gdy przepis – art. 29 ust. 2 pkt 2 u.p.b. mówi wyraźnie, że 2 wiaty mogą powstać na działce o pow. 1000 m.kw.
Skarżący nie zgodził się z twierdzeniem organu II instancji, iż na każdej działce, niezależnie od jej powierzchni można było postawić dwie wiaty spełniające parametry, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2c u.p.b. Jego zdaniem taki sposób rozumowania doprowadziłby do przyjęcia, że na działce o powierzchni 100 m.kw. można postawić dwie wiaty o powierzchni po 50 m.kw. każda.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje
Skarga okazała się niezasadna, bowiem sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), według kryterium zgodności z prawem, wykazała, że akt ten nie narusza prawa.
Jej przedmiotem uczyniono decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie, którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim S., w przedmiocie wybudowanej na działce nr [...] w obrębie [...] w S. wiaty garażowej.
Wiata została wybudowana na podstawie zgłoszenia, dokonanego w dniu 19 lipca 2017 r. (data wpływu do organu), od którego Prezydent Miasta S. nie wniósł sprzeciwu. W zgłoszeniu wskazano, że jego przedmiotem jest wiata drewniana o powierzchni 3m x 5m, wolnostojąca na kotwach, składająca się z 6 słupków i zadaszenia.
W dniu 21 sierpnia 2017 r. organ architektoniczno – budowlany wydał zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu.
Nie ulega zatem wątpliwości, że inwestor dokonał zgłoszenia, a także, że organ nie znalazł podstaw do wniesienia sprzeciwu wobec tego zgłoszenia, co oznacza, że wykonanych robót budowlanych nie można traktować jako samowoli budowlanej.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że przypadku kwestionowania legalności robot budowlanych, co do których sprzeciw nie został wniesiony, brak jest podstaw do twierdzenia, iż stanowiły one samowolę budowlaną. Rolą organu nadzoru budowlanego w takie sprawie jest wówczas ustalenie, czy roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z przepisami techniczno – budowlanymi, a podstawę jego działania stanowi art. 50 ust. 1 pkt 4 u.p.b.
Niezależnie od powyższego należy przyznać organowi odwoławczemu rację, że na postawienie wiaty, dokonanie zgłoszenia nie było wymagane, bowiem roboty budowlane, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2c, w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonania zgłoszenia, nie zostały wymienione w katalogu robót wymagających zgłoszenia zawartym w art. 30 u.p.b.
W zgłoszeniu, jako podstawę wskazano jedynie art. 30 bez wskazania jednostki redakcyjnej, co mogło oznaczać, że inwestor sam traktuje budowę wiaty, jako wymagającą zgłoszenia. Niemniej jednak, zdaniem Sądu zważywszy na parametry tego obiektu i jego charakter organ prawidłowo przyjął, że wybudowana wiata była obiektem, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2c, a na jej wybudowanie nie było konieczne ani uzyskanie pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia.
W przypadku takich robót budowlanych, które nie wymagały ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia weryfikacja ich zgodności z prawem następuje również trybie określonym w art. 50 ust. 1 pkt 4 u.p.b. Zatem rzeczą organu było ustalenie, czy wybudowany obiekt jest wiatą, czy znajduje się na działce opisanej w art. 29 ust. 1 pkt 2c u.p.b., a także, czy nie przekroczono dopuszczalnej liczby tego rodzaju obiektów, o której mowa w treści wskazanego przepisu.
Na gruncie badanej sprawy, po przeprowadzeniu oględzin na działce nr [...] organ nadzoru budowlanego stwierdził, że postawiony obiekt stanowi lekką konstrukcję wybudowaną zgodnie z danymi zawartymi w zgłoszeniu – w formie zadaszenia posadowionego na 9 zakotwionych w ziemi słupkach. Organ nie stwierdził przy tym, aby sposób posadowienia obiektu ingerował w jakikolwiek sposób w fundamenty sąsiedniej budowli. Ustalono także, że wody opadowe z zadaszenia są odprowadzane do znajdującego się na zapleczu zbiornika na deszczówkę. Nie ulega zatem wątpliwości, że sporny obiekt jest wiatą o parametrach dopuszczalnych przepisem art. 29 ust.1 pkt 2c u.p.b.
W ocenie organu odwoławczego nie doszło również do naruszenia przywoływanego przez skarżącego art. 29 ust. 1 pkt 2c u.p.b., w kontekście dopuszczalnej ilości wiat na działce. W świetle poczynionych przez organy ustaleń nie ulega wątpliwości, że oprócz spornej wiaty na działce istnieje jeszcze jeden obiekt o takim charakterze.
Interpretacja wskazanego przepisu stanowi kwestię sporną pomiędzy organem i skarżącym, który uważa, że z przepisu tego wynika, iż na działce o powierzchni 688 m.kw. nie można było postawić dwóch wiat o powierzchni do 50 m.kw.
Wywody skarżącego w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią przywołanego przepisu, w brzmieniu obowiązującym w dacie wybudowania spornej wiaty, pozwolenia na budowę nie wymagała budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m.kw., sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. Z art. 29 ust. 1 pkt 2c u.p.b. wynikało zatem, że wiatę bez konieczności uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę można było wybudować, gdy zostały spełnione następujące warunki: na działce znajdował się budynek mieszkalny bądź była ona przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe, powierzchnia zabudowy wiaty wynosiła do 50 m.kw. Ustawodawca przewidział, że wiat można wybudować dwie na każde 1000 m.kw. powierzchni.
W badanej sprawie nie ulega wątpliwości, że na działce znajduje się zabudowa mieszkaniowa, a zatem budowa wiaty była dopuszczalna. Podkreślenia wymaga przy tym, że art. 29 ust. 1 pkt 2c u.p.b. nie określa minimalnej powierzchni, na której może zostać posadowiona jedna wiata, nie określa również minimalnej powierzchni, dla dwóch wiat. Wynika z niego jedynie, że na każde 1000 m.kw. powierzchni można wybudować dwie wiaty o powierzchni zabudowy do 50 m.kw. Ten ostatni warunek dotyczący powierzchni zabudowy wiat znajdujących się na działce nr [...] został w niniejszej sprawie spełniony.
Nie ma przy tym racji skarżący wywodząc, że organ nie odniósł się do tej kwestii, bowiem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 1715/13, z jakich względów uznał, że postawienie dwóch wiat na działce o powierzchni 688 m.kw. było dopuszczalne. Sąd stanowisko organu w tym zakresie podziela.
W wyroku tym wskazano, że z literalnego brzmienia art. 29 ust. 1 pkt 2c wynika, że pozwolenia na budowę nie wymagają obiekty w nim wskazane o powierzchni zabudowy do 50 m.kw., Druga część przepisu ogranicza ilość obiektów, jakie mogą się znajdować na danym terenie –maksymalnie dwa na każde 1000 m.kw. powierzchni działki. Ustalenie to należy rozumieć w ten sposób, że nie tylko na działce o powierzchni minimum 1000 m.kw., ale także na działce o powierzchni mniejszej będzie możliwe wybudowanie dwóch wiat (por. również wyroki NSA z z 14.10.2010 r., sygn. akt II OSK 1605/09, z 12.03.2009 r., sygn. akt II OSK 347/08, dostępne w CBOSA, na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd zapatrywanie wyrażone w przywołanych wyrokach w pełni podziela podkreślając przy tym, że przepis art. 29 ust. 1 pkt 2c u.p.b. nie miał na celu wskazania minimalnego obszaru działki, na którym mogą powstać wymienione w jego treści obiekty, ale wprowadza ograniczenie ilości obiektów, które mogą zostać wybudowane na danym obszarze bez pozwolenia na budowę.
Nie ma zatem racji skarżący wywodząc, że taki tok rozumowania prowadziłby do sytuacji w której na działce o powierzchni 100 m.kw. dopuszczalne byłoby wybudowanie dwóch wiat o powierzchni po 50 m.kw. każda. Podkreślić bowiem trzeba, że warunkiem wybudowania wiaty bez pozwolenia na budowę, oprócz ograniczenia powierzchniowego, jest istnienie na działce budynku mieszkalnego, bądź takie jej przeznaczenie, które wybudowanie budynku mieszkalnego umożliwia. Zatem wybudowanie wiaty uzależnione jest nie tylko od tego, czy przepis dopuszcza taką możliwość, ale również czy jest to możliwe z uwagi na sposób zagospodarowania działki.
Końcowo wskazać należy, że rację ma organ wskazując, że nawet, gdyby przyjąć, że zgłoszono budowę wiaty na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2 u.p.b., to również w tym wypadku nie można byłoby mówić, że roboty budowlane zostały wykonane niezgodnie z prawem. Wymiary spornej wiaty, a także dopuszczenie wybudowania dwóch takich obiektów na każde 500 m.kw. powierzchni działki wskazują na to, że inwestycja była dopuszczalna. Aktualne są przy tym uwagi dotyczące możliwości wybudowania dwóch wiat na każde 500 m.kw. powierzchni działki, wynikające z przywołanego wyżej orzecznictwa sądów administracyjnych.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.