Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2023 r., nr SKO/WJ//420/1272/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Szczecinie przy rozpatrzeniu odwołania M. i A. B. (zwanych skarżącymi) od decyzji Wójta Gminy D. z dnia 17 grudnia 2021 r. nr 690/2021 w sprawie odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, studni do poboru wody dla własnych celów, zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe lub przydomowej oczyszczalni ścieków oraz niezbędnej infrastruktury technicznej, na działce nr [...] obręb ewidencyjny W., gmina D., odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie sprawy. Wskazaną decyzją z dnia 17 grudnia 2021 r. Wójt Gminy D. odmówił skarżącym ustalenia warunków zabudowy polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, studni do poboru wody dla własnych celów, zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe lub przydomowej oczyszczalni ścieków oraz niezbędnej infrastruktury technicznej, na działce nr [...] obręb ewidencyjny W., gmina D.. Przyczyną odmowy ustalenia warunków zabudowy dla skarżących było to, że działka nr [...] obręb ewidencyjny W., gmina D., nie spełnia warunku art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2021r. poz. 741) stanowiący, że cyt. "co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;".
Skarżący pismem z dnia 15 marca 2022r. wnieśli odwołanie od decyzji ww. odmawiającej ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania działki [...] obręb ewidencyjny W., gmina D..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie postanowieniem z 27 kwietnia 2023 r. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z 17 grudnia 2021 r. W uzasadnieniu postanowienia przedstawiono motywy podjętego rozstrzygnięcia. Organ wskazał, że wniesione przez skarżących odwołanie zostało sporządzone 15 marca 2022 r. i zostało nadane w tym dniu w placówce pocztowej.
Zdaniem Kolegium Odwoławczego w Szczecinie zarzuty w zakresie wadliwego dokonania zastępczego doręczenia nie zostały uwzględnione z uwagi, że doszło do zastępczego doręczenia przesyłki. Uchybienia wskazane przez skarżących zdaniem tego organu nie niweczą domniemania doręczenia zastępczego zaskarżonej decyzji.
Wobec powyższego odwołanie wniesione zostało z naruszeniem terminu wynikającego z art. 129 § 2 k.p.a. Kolegium zwróciło uwagę że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną. W razie jej stwierdzenia organ nie ma innej możliwości niż wydanie, przewidzianego w art. 123§1 k.p.a., postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W związku z tym Kolegium nie mogło merytorycznie rozpatrzyć odwołania.
Skarżący wnieśli skargę na odmówienia przywrócenia terminu do wniesienia odwołania na decyzję odmowną ustalenia warunków zabudowy działki stanowiącej ich własność.
Skarżący w skardze zarzucili naruszenie przepisów k.p.a., tj. art. 42-44 i art. 92 ustawy Prawo pocztowe poprzez to, że na kopercie w której znajdowało się orzeczenie, stwierdzono brak podpisu listonosza pod decyzją o pierwszej awizacji. Powyższa nieprawidłowość skutkuje tym, że adnotacja o awizie nie posiada waloru dokumentu urzędowego i nie może stanowić domniemania próby pierwszego zastępczego doręczenia.
Skarżący wskazali, że ich zdaniem po analizie elektronicznej historii przesyłki, wystąpiła w awizowaniu nieprawidłowość wykluczająca możliwość pierwszego awizowania. Wskazali także, że odwołanie wnieśli w terminie 7 dni od daty uzyskania informacji o fakcie wadliwego doręczenia przesyłki w której znajdowała się decyzja.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenia na ich rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło stosownie do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a. zgodnie z którym sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a. Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Co więcej, pozostaje zobowiązany do wzięcia z urzędu pod rozwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodniesionych w skardze, pozostających jednak w związku z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Przechodząc do meritum sprawy stwierdzić należy, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Kolegium odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Zważyć zatem należy, że zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w I instancji służy stronie odwołanie. Jednym z warunków skutecznego skorzystania z tego środka zaskarżenia jest zachowanie terminu wskazanego w art. 129 § 2 k.p.a., a więc czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie.
W realiach niniejszej sprawy, wadliwe było ustalenie, że decyzja organu I instancji z 17 grudnia 2021 r. została doręczona skarżącym 10 stycznia 2022 r. Organ nie może ignorować faktu, że zastępcze doręczenie nastąpiło z naruszeniem przepisów o doręczeniu zastępczym uregulowanym z art. 43 – 44 k.p.a.
W tych okolicznościach wydanie zaskarżonego postanowienia z 27 kwietnia 2023 r., należy ocenić za dokonane z naruszeniem przywołanych zasad postępowania administracyjnego w zakresie doręczenia zastępczego (art. 43-44 k.p.a). Organ powinien w okolicznościach analizowanej sprawy nabrać wątpliwości, czy decyzja została prawidłowo doręczona w trybie doręczenia zastępczego. Należy przy tym wskazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 28 września 2023 r. sygn. akt II SA 614/23 uchylił wydane postanowienie w sprawie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, co w konsekwencji skutkowało uchyleniem przedmiotowego postanowienia.
Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. organ odwoławczy uwzględni zawartą w niniejszym uzasadnieniu ocenę prawną oraz wskazania Sądu.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie
O kosztach postępowania, orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a i zasądzono na rzecz skarżących kwotę 634 zł, obejmujące wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy w wysokości 100 zł opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 34 zł.