Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] Wojewoda stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez J.M. od decyzji organu I instancji.
Kwestionując ww. postanowienie J.M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Strona skarżąca zarządzeniem z dnia 3 lipca 2014 r. została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 100 zł oraz pouczona, że niewykonanie zobowiązania w terminie siedmiodniowym spowoduje odrzucenie skargi.
Powyższe wezwanie zostało skierowane na podany przez skarżącego adres korespondencyjny i odebrane przez dorosłego domownika – W.G., w dniu 16 lipca 2014 r., który podjął się oddać przesyłkę adresatowi (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru: k. 14).
W dniu 19 sierpnia 2014 r. J.M. złożył osobiście w siedzibie Sądu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu skarżący podniósł, że nie było go stać na opłacenie tej kwoty. Wyjaśnił, że pracuje i mieszka w Ośrodku Wczasowym. Zaznaczył, że wezwanie do uiszczenia wpisu zostało odebrane pod wskazanym przez niego adresem do korespondencji. Jednocześnie podniósł, że "właściciel Ośrodka nie wyraził zgody, na jego wyjazd celem załatwienia sprawy". Dodatkowo podał, że z uwagi na swoją bardzo trudną sytuację nie mógł ryzykować utraty pracy oraz miejsca zamieszkania jednocześnie wyjaśniając, że w tym czasie był duży ruch i nie miał fizycznej możliwości przyjazdu.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 17 września 2014 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej w dalszej części ustawą "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 w/w ustawy), w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2).
W sytuacji subiektywnego przeświadczenia skarżącego o konieczności osobistego przybycia do Sądu celem "załatwienia sprawy" polegającej na uiszczeniu wpisu, bądź złożeniu wniosku o prawo pomocy należy stwierdzić brak możliwości jednoznacznego wskazania zachowania siedmiodniowego terminu, do złożenia wniosku.
Zgodnie z poglądem wyrażonym w judykaturze jeżeli nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie, czy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. został zachowany, sąd ma obowiązek wydać rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiocie uchybienia terminu na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 728/09, publ. Lex nr 552400).
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku należy wskazać, że zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie został wyrażony pogląd, zgodnie z którym brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przywrócenie zatem terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 9 czerwca 2011 r., sygn. akt I OZ 402/11, publ. Lex nr 821331). Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu można zaliczyć np. stany nadzwyczajne takie jak powódź, pożar, czy też nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą.
Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonywujący uprawdopodobni brak swojej winy.
W świetle powyższego należy stwierdzić, że J.M. nie uprawdopodobnił, że niedochowanie terminu nastąpiło bez jego winy.
Podkreślenia wymaga, że dokonanie przez stronę czynności w postępowaniu sądowym, w tym polegających na złożeniu pism do sprawy nie wymaga osobistego przybycia do siedziby Sądu. W razie uzyskania informacji o wezwaniach z Sądu, skarżący mógł odpowiedź na nie przesłać za pośrednictwem poczty, bądź zwrócić się do innej osoby o przesłanie tej korespondencji, bądź złożenie jej w siedzibie Sądu.
W ocenie Sądu, błędne przekonanie skarżącego o konieczności osobistego dokonania czynności, takiej jak np. złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego – nie może stanowić przesłanki braku winy w uchybieniu terminu, tym bardziej, że argumentacja wnioskodawcy nie koresponduje z faktem zainicjowania niniejszego postępowania skargą złożoną właśnie przez J.M. za pośrednictwem poczty.
W tym stanie rzeczy należało orzec, stosownie do art. 86 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak w postanowieniu.