Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Burmistrz Gminy i Miasta S., na podstawie art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096), po rozpatrzeniu wniosku G. L. z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji pod nazwą "budowa dwóch stawów retencyjnych na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym nr [...] miasta S.", odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy. W uzasadnieniu postanowienia Burmistrz wyjaśnił, że w dniu 13 marca 2018 r. wnioskodawca złożył wniosek w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji pod nazwą "budowa dwóch stawów retencyjnych na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym nr [...] miasta S.". Z przedłożonego wniosku wynikało, że dotyczy on budowy dwóch stawów retencyjnych o powierzchni odpowiednio [...] ha i [...] ha i ma być zasilany w wodę ze spływu powierzchniowego.
Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie wniosku inwestora z dnia 13 marca 2018 r., decyzją z dnia [...] r. Burmistrza odmówił wydania decyzji o warunkach zabudowy. W związku z powyższym organ stwierdził, że postępowanie w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji pod nazwą "budowa dwóch stawów retencyjnych na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym nr [...] miasta S." zostało zakończone decyzją Burmistrza [...] i Miasta S. z dnia [...] r., która jest ostateczna i prawomocna od dnia 12 lutego 2019 r. Wniosek, który wpłynął do organu 22 lutego 2019 r., jest identyczny z wnioskiem, który złożył ten sam inwestor w dniu 13 marca 2018 r. Przyjąć zatem należy, że nie ma możliwości wszczęcia postępowania w sprawie wydania warunków zabudowy dla identycznego wniosku złożonego przez tego samego inwestora, gdyż sprawa została już rozstrzygnięta przez organ i zakończyła się odmową ustalenia warunków zabudowy.
G. L. złożył od wyżej opisanego postanowienia zażalenie (zatytułowane "odwołanie"), zarzucając mu błędną i rozszerzającą interpretację przepisu art. 61a K.p.a.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się na art. 138 § 2, art. 61a K.p.a. oraz art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202), uchyliło zaskarżone postanowienie i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości.
Uzasadniając treść wydanego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że inwestycja polegająca na budowie dwóch stawów retencyjnych o powierzchni [...] ha i [...] ha oraz budowli regulacyjnych w oparciu o rurociągi PVC 300 mm na terenie działki nr [...] obręb [...] miasta S. została już zrealizowana w drodze samowoli budowlanej. Stąd wniosek strony postępowania z dnia 22 lutego 2019 r. należało potraktować jako wniosek o wszczęcie postępowania legalizacyjnego według przepisów art. 48 ustawy Prawo budowalne. Następnie organ wskazał na wątpliwości związane z możliwości prowadzenia takowego postępowania legalizacyjnego na wniosek lub z urzędu. Wątpliwości związane z oceną czy roboty budowlane zostały przeprowadzone legalnie oraz czy jest możliwość doprowadzenia ich do stanu zgodności z prawem rozpatruje organ nadzoru budowlanego. W tej sytuacji wniosek żalącego się powinien być, na podstawie art. 65 K.p.a., przekazany organowi nadzoru budowlanego.
W skardze złożonej na ww. postanowienie G. L. Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu zarzucił:
- - naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., które obligują organ do orzekania według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania decyzji,
- - zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w szczególności brak rozważenia charakteru pobytu osoby zainteresowanej w miejscowości z której dojeżdża ona do pracy i zaniechanie w tym względzie przeprowadzenia postępowania dowodowego, co stanowi naruszenia art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 K.p.a.;
- - zaniechanie podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego.
Zdaniem skarżącego, kwestionowane postanowienie ma charakter kuriozalny z uwagi na fakt, że pomylono sprawę prowadzoną z jego wniosku dot. działki nr [...] obręb [...] m. S. z innym postępowaniem dot. działki [...], stanowiącej własność T. B.. Skarżący oświadczył, że na swojej działce nr [...] nie wykonał żadnych zbiorników wodnych, tym bardziej nie przewiduje ich legalizacji.
Odpowiadając na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie wskazując, że stan prawny i faktyczny sprawy jest zawiły. Sprawa toczy się od wielu lat i dotychczas nie znalazła zadowalającego rozstrzygnięcia. Kolegium poszukując ostatecznego należytego załatwienia sprawy stwierdziło, że sprawa winna się toczyć w trybie postępowania legalizacyjnego w oparciu o przepisy Prawa budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.
Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia przeprowadzona według kryterium zgodności z prawem, dokonana w trybie uproszczonym, co przewiduje art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", potwierdziła zasadność wniesionej skargi.
Podstawą prawną wydania zaskarżonego postanowienia stanowił art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., pomimo że Kolegium błędnie powołało się w postanowieniu na przepis art. 138 § 2 K.p.a., który nie koresponduje z treścią wydanego rozstrzygnięcia.
Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości, albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. W myśl art. 144 K.p.a. w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 11, do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.
Umorzenie postępowania pierwszej instancji przez organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 in fine K.p.a. może nastąpić w sytuacji, gdy brak jest podstaw prawnych lub faktycznych do prowadzenia postępowania administracyjnego i do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
W ocenie Sądu, Kolegium nie wyjaśniło na czym oparło swoje twierdzenie, jakoby będące przedmiotem wniosku strony z dnia 22 lutego 2019 r. przedsięwzięcie zostało już zrealizowane, co mogłoby prowadzić do wniosku, że ewentualne wydanie decyzji o warunkach zabudowy byłoby dopuszczalne jedynie w przypadku prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego postępowania legalizacyjnego. Z nadesłanych Sądowi akt sprawy nie wynika, aby opisane we wniosku przedsięwzięcie zostało wykonane. Z wniosku złożonego przez stronę w dniu 22 lutego 2019 r. nie wynika również, aby był on złożony w konsekwencji wykonania nałożonego na sprawcę samowoli budowlanej obowiązku przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy przez organ nadzoru budowlanego w ramach procesu legalizacyjnego. Nadto, w skardze strona oświadczyła, że na działce nr [...] nie wykonała żadnych zbiorników wodnych, tym bardziej nie przewiduje ich legalizacji.
Powyższe okoliczności za uzasadnione nakazują uznać zarzuty skargi naruszenia przez Kolegium art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. polegającego na niewyjaśnieniu okoliczności stanu faktycznego sprawy, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie podziela poglądu wyrażonego przez Kolegium w odpowiedzi na skargę, że niniejsza sprawa ma charakter zawiły. Przedmiotem zażalenia wniesionego do Kolegium było postanowienie, które nie rozstrzygało merytorycznie o ustaleniu warunków zabudowy, lecz formalnie zamykało drogę do procedowania sprawy wobec uznania przez organ I instancji, że wniosek z dnia 22 lutego 2019 r. został złożony w sytuacji, gdy żądanie w nim określone zostało już rozstrzygnięte prawomocną decyzją tego organu z dnia [...] r. Kwestią wymagającą wyjaśnienia przez Kolegium było wyłącznie ustalenie, czy zachodzi tożsamość wniosku skarżącego z dnia 22 lutego 2019 r. z tym, który został załatwiony decyzją organu I instancji z dnia [...] r. i w konsekwencji, czy zastosowanie przez organ I instancji art. 61a K.p.a. było prawidłowe.
Te okoliczności winny być rozważone w pierwszej kolejności przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w pkt I wyroku. O kosztach postępowania obejmujących uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w wys. [...] zł, Sąd orzekł zgodnie z art. 200 p.p.s.a.