Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczeciniez 6 września 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 699/18

Uzasadnienie

1. Pismem z dnia [...] r. właścicielka stacji paliw "[...]" położonej w P. przy ul. [...], M. S. L.-G. złożyła w organie administracji architektoniczno-budowlanej w P. zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych na działce nr [...] przy ul. [...] w P. polegających na budowie instalacji kanalizacji deszczowej.

2. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Starosta [...] wniósł sprzeciw od powyższego zgłoszenia wskazując, że planowana inwestycja wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Powyższe orzeczenie Wojewoda Z. decyzją z dnia [...] r., nr [...] utrzymał w mocy.

3. Pomimo sprzeciwu Inwestorka wybudowała instalację kanalizacji deszczowej oraz separator substancji ropopochodnych, zintegrowany ze zbiornikiem na wody opadowe o średnicy [...] m i pismem z dnia [...] r. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. o legalizację wykonanych robót budowlanych. Zawiadomienie o popełnieniu samowoli budowlanej złożył również właściciel sąsiedniej działki L. R. oraz funkcjonariusz Policji.

4. W oparciu o przeprowadzoną kontrolę ustalono, że zakres robót obejmował montaż separatora substancji ropopochodnych ze zintegrowanym zbiornikiem na wody opadowe oraz budowę instalacji kanalizacji deszczowej zakończonej z jednej strony wpustem w postaci kratki ściekowej i połączonej z drugiej strony separatorem. Roboty wykonano na działce nr ewid. [...], której właścicielką jest M. L.. Nadto dokonano przebudowy utwardzenia działki (zmiana nawierzchni z asfaltowej na polbruk wraz z ułożeniem geomembrany) w obrębie służebności drogowej wydzielonej w działce nr ewid. [...], której właścicielem jest L. R..

Mając na uwadze fakt, że Inwestor nie uzyskał decyzji pozwolenia na budowę – prace związane z budową instalacji kanalizacji deszczowej wraz z montażem separatora substancji ropopochodnych zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej, natomiast roboty związane z przebudową utwardzenia działki nr ewid. [...] w obrębie wyznaczonej służebności drogowej zgodnie z obowiązującym prawem są zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę jak też dokonania zgłoszenia zamiaru ich wykonania.

Wykonane samowolnie roboty budowlane zakwalifikowano jako rozbudowę istniejącej stacji paliw o dodatkowe instalacje i urządzenia, wymagającą uzyskania decyzji pozwolenia na budowę.

1. 5. W oparciu o dokonane ustalenia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. działając na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r., poz. 1332 z późn.zm.) oraz art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257) postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] postanowił wstrzymać rzeczone roboty budowlane oraz nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia w terminie do [...] r. następujących dokumentów:
2. - zaświadczenia Burmistrza P. o zgodności przedmiotowej inwestycji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
3. - czterech egzemplarzy kompletnego projektu budowlanego wraz z inwentaryzacją techniczną wykonanych robót, sporządzonego i sprawdzonego przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje zawodowe, legitymujące się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem o wpisie na listę samorządu zawodowego z określonym terminem ważności – zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane;
4. - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, podpisane pod rygorem odpowiedzialności karnej – zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.
5. 6. W zażaleniu na opisane postanowienie M. S. L.-G. oświadczyła, że wszelkie wykonane prace nie wymagały pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia na prowadzenie prac modernizacyjnych oraz przyłączeniowych do istniejących sieci kanalizacyjnych, deszczowych oraz zabezpieczających środowisko. Jej zamiarem było zagospodarowanie terenu działki sąsiedniej, do której ma prawo służebności, jednak z uwagi na sprzeciw właściciela odstąpiła od tego zamiaru.

Dalej wywiodła, że podczas interwencji WIOS polecono jej zamontowanie urządzenia budowlanego (separatora oleju) na wylocie istniejącego kolektora wód opadowych. Separator oleju nie jest budowlą a urządzeniem technicznym wmontowanym w system kanalizacyjny i kwalifikowanie tych prac jako wymagających pozwolenia na budowę jest błędem powodującym wydłużenie procedowania spraw związanych z uzyskaniem koncesji w URE.

1. 7. Z. W. I. N. B. w S. postanowieniem wydanym w dniu [...] r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Opisując ustalony w sprawie stan faktyczny przez pryzmat definicji obiektu budowlanego podzielił stanowisko Organu powiatowego, że wykonanie robót związanych z budową obiektu budowlanego – odwodnienia liniowego wraz ze zbiornikiem na wody opadowe, w którym zamontowano separator substancji ropopochodnych – powinno być poprzedzone uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę.

Skutkiem powyższego prawidłowo PINB w P. w oparciu o przepis art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego wstrzymał roboty budowlane oraz nałożył obowiązek dostarczenia wymienionych dokumentów.

Końcowo Organ odwoławczy wskazał, że wykonanie kanalizacji deszczowej wraz ze zbiornikiem na wody opadowe (w którym zamontowano separator substancji ropopochodnych dla stacji paliw) nie należy traktować jako rozbudowę stacji paliw (jak uznał organ powiatowy), lecz jako odwodnienie terenu nieruchomości, co jednak nie ma wpływu na przyjęty tryb postępowania oraz rozstrzygnięcie.

1. 8. Opisane postanowienie Wojewody Z., M. S. L.-G. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając jej:
2. - błędną kwalifikację robót na obiekcie w P. i przyjęcie, że mają one charakter obiektu liniowego w pojęciu art. 3 pkt 3a Prawa budowlanego,
3. - błędne ustalenie, że ww. roboty wymagają pozwolenia na budowę (art. 28 Prawa budowlanego) jako rozbudowa istniejącej stacji paliw, a zatem: wstrzymanie robót i zobowiązanie do przedłożenia dokumentów wymaganych przy pozwoleniu na budowę.

W oparciu o wykazane uchybienia wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości jako niezgodnego z prawem.

Po opisaniu przebiegu postępowania w niniejszej sprawie, Skarżąca wywiodła, że w świetle stwierdzenia organu odwoławczego, że wykonanie kanalizacji deszczowej wraz ze zbiornikiem na wody opadowe należy traktować jako odwodnienie terenu, Prawo budowlane nakazuje roboty tego rodzaju kwalifikować jak: sieci (art. 29 pkt 19a) oraz przyłącza (art. 29 pkt 20), tj. jako roboty nie wymagające uzyskania pozwolenia na budowę. Na poparcie swego stanowiska załączyła opinię techniczną wykonania instalacji deszczowej.

1. 9. W odpowiedzi na skargę Z. W. I. N. B. w S. nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w sprawie wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie podważają legalności kwestionowanego postanowienia.

10. Zaskarżonym postanowieniem utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r., poz. 1332 z późn. zm.; dalej powoływana jako ustawa), którym wstrzymano roboty budowlane polegające na rozbudowie istniejącej stacji paliw o separator substancji ropopochodnych ze zintegrowanym zbiornikiem na wody opadowe oraz instalację kanalizacji deszczowej i nałożono na inwestora – M. S. L.-G. opisane wyżej obowiązki dotyczące przedstawienia określonych dokumentów, w terminie do dnia [...] r.

11. Zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W art. 48 ust. 2 ustawy przewidziano możliwość legalizacji samowoli budowlanej, jeżeli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W tym przypadku organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych, w którym ustala wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie szeregu dokumentów, w tym zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz innych dokumentów niezbędnych do zatwierdzenia projektu budowlanego (art. 48 ust. 3 ustawy).

[...] budowlana, o której mowa w przedmiotowej regulacji dotyczy budowy obiektu budowlanego lub jego części, bez wymaganego prawem – jak o tym mowa w art. 28 ust. 1 ustawy, pozwolenia na budowę. Zastosowanie tego przepisu kwestionuje Skarżąca, twierdząc że wykonanie instalacji deszczowej wraz ze zbiornikiem na wody opadowe, w którym zamontowano separator substancji ropopochodnych dla stacji paliw nie wymagało pozwolenia na budowę. W ocenie Sądu stanowisko Skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.

1. 12. W okolicznościach sprawy bezsporne jest to, że na stacji paliw "[...]" położonej w P. przy ul. [...] właścicielka M. S. L.-G. wykonała roboty budowlane, których zakres obejmował montaż separatora substancji ropopochodnych ze zintegrowanym zbiornikiem na wody opadowe oraz budowę kanalizacji deszczowej zakończonej z jednej strony wpustem w postaci kratki ściekowej i połączonej z drugiej strony separatorem.
2. 13. W ocenie Sądu, trafnie Organy wywiodły, że wykonanie rzeczonych robót powinno być poprzedzone uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę.

Jak wynika z treści art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym należy przez to rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych.

Zgodnie natomiast z art. 3 pkt 3 powołanej ustawy przez budowlę należy rozmieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolnostojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomnik a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkowa.

Jakkolwiek brak jest regulacji prawnej zawierającej definicję instalacji kanalizacji deszczowej to mając na uwadze fakt, że stanowi ona odwodnienie liniowe, tym samym nie można uznać, że jest to sieć lub przyłącze, które nie wymagają pozwolenia na budowę bądź wymagają tylko zgłoszenia. Ponadto wątpliwości nie budzi fakt, że jest to instalacja zewnętrzna i tym samym nie obejmuje jej zwolnienie z uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 1 pkt 27 ustawy Prawo budowlane).

W świetle przywołanej treści przepisu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego również zbiorniki zaliczone zostały do budowli, tj. do obiektów budowlanych. Mimo, że ustawodawca wśród przykładów budowli wymienia ogólnie "zbiorniki" nie ulega wątpliwości, że wszelkiego rodzaju zbiorniki wodne są też budowlami, jeżeli są efektem robót budowlanych. Zbiornik wodny jest bowiem budowlą hydrotechniczną i ziemną. Z uzyskania pozwolenia na budowę zwolnione zostały jedynie przydomowe baseny i oczka wodne o powierzchni do [...]m2 (art. 29 ust. 1 pkt 1 5 powołanej ustawy).

14. Z uwagi na powyższe okoliczności faktyczne i prawne, argumenty Skarżącej podnoszone w skardze należy uznać za chybione. Organy w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny zastosowały odpowiednie normy prawne i wszczęły procedurę legalizacyjną określoną w art. 48 ustawy Prawo budowlane.

Celowość zastosowania procedury z ww. przepisu nie budzi wątpliwości Sądu. Nie będąc związany z zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną skargi, Sąd nie dopatrzył takiego naruszenia przez organ przepisów prawa procesowego i materialnego, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi i wyeliminowanie zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.

1. 15. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.