Uzasadnienie
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...]r., nr[...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 12 ust. 2 pkt 1 i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. Dz. U. z 2015 r., poz. 1412) oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 1367), utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r. o braku podstaw do stwierdzenia u M. K. choroby zawodowej - obustronny trwały odbiorczy ubytek [...] lub [...] spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu[...] u o wielkości co najmniej [...] dB w [...], obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz poz. [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w związku z otrzymanym zgłoszeniem podejrzenia choroby zawodowej z dnia [...] r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie choroby zawodowej. W toku postępowania administracyjnego M. K. został zbadany w kierunku choroby zawodowej w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy który w dniu [...] r. wystawił orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej z poz. [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych. W uzasadnieniu podano, [...]
W związku z odwołaniem M. K. od orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej I stopnia, Instytut Medycyny Pracy wydał w dniu [...]. orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej obustronnego trwałego odbiorczego ubytku [...] typu wyrażonego podwyższeniem progu [...] o wielkości co najmniej [...] dB w [...] obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz, poz. [...] wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych. Przeprowadzone w IMP kompleksowe badania audiologiczne wykazały [...]. Średnia głębokość uszkodzenia w [...] wynosi [...] dB. [...] w [...] powstało jeszcze przed rozpoczęciem pracy w narażeniu na hałas.
Biorąc pod uwagę udokumentowane narażenie na hałas stwarzający ryzyko trwałego uszkodzenia [...] oraz udokumentowany charakterystyczny dla skutków działania hałasu obraz kliniczny uszkodzenia [...] w okresie zatrudnienia i do 2 lat od zaprzestania pracy, uznano, że istnieją podstawy do wnioskowania o etiologii zawodowej uszkodzenia [...] obserwowanego w[...]. Jednakże w związku z niespełnieniem definiowanego w wykazie chorób zawodowych koniecznego do rozpoznania choroby zawodowej "obustronnego charakteru stwierdzonego uszkodzenia [...]" orzeczono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny na podstawie orzeczeń lekarskich jednostek orzeczniczych I i II stopnia oraz przeprowadzonej oceny narażenia zawodowego, wydał w dniu [...] r. decyzję nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u M. K. wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
Strona od powyższej decyzji wniosła odwołanie. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny prowadząc postępowanie zwrócił się pismami z dnia [...] r. do jednostek orzeczniczych z prośbą o zajęcie stanowiska wobec zarzutów stawianych przez odwołującego się. W odpowiedzi z dnia [...] r. obie jednostki podtrzymały treść swoich orzeczeń wskazując m.in. na niespełnienie kryterium medycznego choroby zawodowej, zaś dodatkowo Instytut Medycyny Pracy przesłał sporządzoną w dniu [...] r. korektę orzeczenia nr [...]. W korekcie tej wskazano, że obecny obraz kliniczny stwierdzonego uszkodzenia [...] widoczny w załączonych do dokumentacji lekarsko-orzeczniczej badaniach audiometrii tonalnej klinicznie nie posiada cech jednoznacznie charakterystycznych dla uszkodzenia [...] spowodowanego działaniem hałasu - widoczne w audiogramach uszkodzenie [...] obejmuje również zakres niskich i średnich częstotliwości co nie jest w pełni charakterystyczne dla skutków działania hałasu na narząd [...] z zachowanym charakterystycznym załamkiem dla 4-6 kHz z uniesieniem dla 8 kHz.
W związku z powyższym, pomimo udokumentowanego narażenia na hałas stwarzający ryzyko trwałego uszkodzenia [...] i faktu, iż pacjent został zatrudniony na stanowisku pracy w narażeniu na hałas ponadnormatywny pomimo istniejącego uszkodzenia [...] w [...], z punktu widzenia audiologicznego po ponownej analizie dokumentacji medycznej nie znaleziono podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
Z kolei w piśmie z dnia [...] r. Instytut na wezwanie organu o wyjaśnienie rozbieżności istniejącej pomiędzy orzeczeniem a korektą poinformował, że z punktu widzenia audiologicznego nie ma podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, jak i do weryfikacji wydanego przez Instytut orzeczenia.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny po dokonaniu analizy zebranego materiału dowodowego w sprawie choroby zawodowej M. K., decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 10 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 963/14 uchylił decyzję Państwowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. oraz poprzedzającą ją decyzje Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r.
Sąd podniósł, że organy rozpatrując sprawę dokonały nieprawidłowej wykładni prawa materialnego, a konkretnie określonej w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, definicji choroby zawodowej obustronnego trwałego [...]. Zdaniem Sądu fakt wystąpienia wcześniejszej, przed podjęciem zatrudnienia, całkowitej [...] nie może być podstawą do automatycznej eliminacji skarżącego jako osoby, u której rozpoznano chorobę zawodową ze względu na wskazaną wyżej definicję obustronnego trwałego odbiorczego ubytku [...]. W związku z tym organy ponownie rozstrzygając sprawę muszą mieć na względzie zakaz dyskryminacyjnego interpretowania wspomnianej definicji choroby zawodowej jak i konieczność przeprowadzenia ponownego postępowania.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny rozpatrując powtórnie sprawę, sporządził nowe karty oceny narażenia zawodowego oraz ponownie skierował M. K. na badania w związku z podejrzeniem choroby zawodowej.
Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w dniu [...] r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - obustronnego trwałego odbiorczego ubytku [...] spowodowanego hałasem, wyrażonym podwyższeniem progu [...] o wielkości co najmniej [...] dB w [...] obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz poz. [...] wykazu chorób zawodowych. W niniejszym orzeczeniu wskazano, iż podczas badania w WOMP badany skarżył się, że przed 30 laty zaczął [...]. W przeprowadzonym badaniu [...] [...]. W wykonanych badaniach [...] w dniach [...] r. wyliczono średnią arytmetyczną [...] dla[...]. Rozpoznano odbiorczy[...].
Nadto podano, że M. K. był aktywny zawodowego do [...] r. – w narażeniu na hałas ponadnormatywny pracował do [...] r., a ubytek [...] o charakterze [...] rozpoznano po raz pierwszy w badaniu z dnia [...] r. W dwa lata po zakończeniu zatrudnienia w narażeniu na hałas w dniu [...] r. wykonano ponowne badania [...] i wtedy [...] Zaznaczono, że dopiero w badaniu z dnia [...] r. stan narządu [...] na tyle się pogorszył, że ubytek wyrażony został podwyższeniem progu [...] o wielkości co najmniej [...] dB. Oznacza to, że pomimo wykonywania przez M. K. pracy w narażeniu na [...] w okresie od [...] r. nie doszło do powstania [...], w trakcie zatrudnienia w narażeniu na [...] i w ciągu 2 lat po zakończeniu pracy w narażeniu, o głębokości i charakterze określonych w wykazie chorób zawodowych.
Nie zgadzając się z treścią ww. orzeczenia M. K. złożył wniosek o przeprowadzenie ponownego badania w jednostce orzeczniczej II stopnia tj. Instytucie Medycyny Pracy, który na podstawie przeprowadzonych badań w dniu [...] r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
Instytut Medycyny Pracy wskazał, że aktualnie stwierdzony obraz kliniczny rozwoju uszkodzenia [...] zarówno w [...] jak i [...] nie posiada cech klinicznych uszkodzenia [...] spowodowanego przewlekłym działaniem hałasu na narząd [...]. W [...] stwierdzono całkowitą [...], a hałas nie doprowadza do całkowitej [...]. W [...] widoczne jest uszkodzenie [...] z płasko przebiegającym zapisem [...]
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w oparciu o orzeczenia lekarskie oraz przeprowadzoną ocenę narażenia zawodowego, decyzją z dnia [...] r. nr [...] orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u M. K. - obustronnego trwałego odbiorczego ubytku [...] wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych.
W odwołaniu od powyższej decyzji M. K. podniósł, iż jego praca zawodowa przebiegała w uciążliwym hałasie (prawie [...] lat) i miała zdecydowany wpływ na stan zdrowia. Ponadto zaznaczył, że nie było innych okoliczności narażenia jego [...] poza pracą zawodową a znaczny ubytek [...] jaki powstał w jej konsekwencji, utrudnia funkcjonowanie w rodzinie i w społeczeństwie.
W toku prowadzonego postępowania organ odwoławczy zwrócił się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy oraz Instytutu Medycyny Pracy celem uzyskania dodatkowych wyjaśnień w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w piśmie z dnia [...] r. oraz Instytut Medycyny w piśmie z dnia [...] r. podtrzymali swoje wcześniejsze orzeczenia
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, wskazał, że w sposób wyczerpujący i niebudzący wątpliwości obie, kompetentne i specjalistyczne jednostki orzecznicze, pomimo udokumentowanego narażenia na hałas stwarzający ryzyko trwałego uszkodzenia [...] oraz faktu, iż M. K. został zatrudniony na stanowisku pracy w narażeniu na hałas ponadnormatywny jak i istniejącego uszkodzenia [...], nie znalazły podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych, dotyczy wiedzy specjalnej i ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Związanie to powoduje niemożność podjęcia przez organ samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Z analizy akt wynika, że decydującą rolę w rozpoznaniu obustronnego trwałego odbiorczego ubytku [...].
W przypadku M. K. obie jednostki orzecznicze tj. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy i Instytut Medycyny Pracy biorąc pod uwagę zakaz dyskryminacyjnego interpretowania powyżej definicji choroby zawodowej z uwagi na stwierdzoną całkowitą [...], nie znalazły podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej z uwagi na rozpoznanie ubytku [...] o charakterze mieszanym, [...], czyli [...]. Wydane orzeczenia potwierdzają, iż zdiagnozowane u M. K. zmiany chorobowe nie powstały w związku z pracą w narażeniu na ponadnormatywny hałas. W niniejszej sprawie zatem nie można mówić o istnieniu z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowego między narażeniem zawodowym, stwierdzonym u odwołującego się schorzeniem. Natomiast stanowisko strony wynika jedynie z subiektywnego przekonania o istnieniu takiego związku, lecz nie jest oparte na wiedzy medycznej.
M. K. zaskarżył powyższą decyzję [...] Państwowego Inspektora Sanitarnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając naruszenie:
- - art 235 1 kp w zw. z art 235 2 kp i rozporządzeniem RM z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych poprzez ich niewłaściwą wykładnię i przyjęcie że u skarżącego nie wystąpiły objawy choroby zawodowej w okresie jego zatrudnienia i w ciągu [...] lat od zaprzestania pracy w hałasie,
- - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że w [...] w okresie zatrudnienia i w ciągu [...] lat po zakończeniu pracy w narażeniu na hałas nie wystąpił ubytek [...] zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych poz. [...] wykaz chorób zawodowych, a nastąpiło to dopiero w okresie znacznie późniejszym.
Skarżący podniósł, że był zatrudniony w warunkach narażenia na hałas do [...] r., a nie jak podaje organ do [...] r. Nadto wskazał, że organy powinny wziąć pod uwagę wszystkie orzeczenia lekarskie zgromadzone w sprawie, w tym orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy z dnia [...]r., w którym potwierdzono istnienie u skarżącego choroby zawodowej. Zwrócił również uwagę, że decyzję wydano w oparciu orzeczenie z dnia [...]r. oraz pismo z dnia [...] r., pomimo tego, że badania w kierunku choroby zawodowej zostały wykonane [...] lat po zaprzestaniu pracy w warunkach ponadnormatywnego hałasu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie.
Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według powyższego kryterium uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż akt ten odpowiada prawu.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie uczyniono decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej - obustronny trwały odbiorczy ubytek[...], obliczony jako [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
Na wstępie wskazać należy, że decyzja ta wydana została po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 963/14, którym Sąd uchylił wcześniejszą decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. i utrzymaną przez nią w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 30 grudnia 2013 r. orzekającą o braku podstaw do stwierdzenia u strony wyżej powołanej choroby zawodowej. W wytycznych dla organów, Sąd wskazał na konieczność przeprowadzenia ponownego rozpoznania sprawy i zakaz dyskryminacyjnego interpretowania definicji choroby zawodowej obustronnego trwałego [...].
Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dlaczego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżania.
Zdaniem Sądu, przy powtórnym rozpatrzeniu sprawy organy w pełni uwzględniły i wykonały wytyczne sądu administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 10 grudnia 2014 r. Mianowicie przeprowadziły ponowne postępowanie z uwzględnieniem reguł zawartych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej "k.p.a.") jak i dokonały prawidłowej interpretacji oraz zastosowania przepisów prawa materialnego.
Zgodnie z art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r., poz.1666), za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 2352 Kodeksu pracy).
Z powyższych unormowań wynika, że o stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zachowanie dwóch przesłanek. Pierwsza to zamieszczenie danego schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, zwanego dalej rozporządzeniem. A druga to ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Innymi słowy rzecz ujmując, aby można było stwierdzić chorobę zawodową nie wystarczy zdiagnozowanie u pracownika (lub byłego pracownika), że występuje u niego co najmniej jedna z chorób wymienionych w załączniku do rozporządzenia.
Również sama okoliczność wykonywania pracy w narażeniu zawodowym, czy też zachorowania w okresie pracy, nie jest równoznaczna z powstaniem choroby zawodowej. Konieczne jest bowiem powiązanie przyczynowo skutkowe objawów danej choroby z warunkami pracy wykonywanej przez chorego.
Wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie choroby zawodowej poprzedza przeprowadzenie postępowania dowodowego. Prowadząc takie postępowanie organ zobowiązany jest do podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.), zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) i dokonania oceny tego materiału na podstawie jego całokształtu (art. 80 k.p.a.). W myśl § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
Zdaniem Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie szczególnie wnikliwie przeprowadziły postępowanie dowodowe celem wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Przy czym stosownych ustaleń co charakteru ubytku [...] w [...] dokonały na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, czyniąc zadość art. 7, 77 i 80 k.p.a. i przepisom rozporządzenia.
W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, iż warunkiem koniecznym stwierdzenia przez organ inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest uprzednie jej lekarskie rozpoznanie przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze (tj. wskazane w § 5 rozporządzenia), zaś orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organów inspekcji sanitarnej i prowadzi do odmowy stwierdzenia choroby. Orzeczenia lekarskie mają walor opinii biegłego, natomiast organ wydając decyzję nie jest uprawiony do kontroli merytorycznej takiego orzeczenia, gdyż nie dysponuje specjalistyczną wiedzą medyczną. Jednakże związanie organu sanitarnego orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, gdyż podlega ocenie jak każdy inny dowód w postępowaniu z tym zastrzeżeniem, że ocenie tej nie podlega merytoryczna treść orzeczenia.
W świetle przepisów prawa orzeczenie lekarskie w istocie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, o ile nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów i jest prawidłowe pod względem formalnym (logiczne, spójne i rzeczowe, wydane przez właściwych orzeczników). W konsekwencji, zakwestionowanie orzeczenia lekarskiego przez organ administracji publicznej lub sąd administracyjny jest dopuszczalne, ale wyłącznie w przypadku, jeżeli zostanie wykazane, że nie zawiera wyczerpującego uzasadnienia lub ewidentne błędy, niejasności, które dyskwalifikują jego walor dowodowy.
W ocenie Sądu, słusznie organ odwoławczy w realiach niniejszej sprawy uznał orzeczenia lekarskie wydane w dniu [...] r. przez upoważnione do tego placówki służby zdrowia, za dowód w sprawie, czyniąc wynikające z nich okoliczności podstawą swoich ustaleń faktycznych.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, skarżący został poddany dwukrotnemu badaniu w uprawnionych jednostkach orzeczniczych I i II stopnia, tj. Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy i Instytucie Medycyny Pracy w im. prof. J. N., które na przestrzeni lat [...] wydały cztery orzeczenia (w tym jedną korektę) o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - obustronny trwały odbiorczy ubytek [...] spowodowany hałasem, wyrażony [...] poz. [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Przy czym akta sprawy potwierdzają, że organ odwoławczy do jednostek orzeczniczych I i II stopnia zwracał się kilkakrotnie o wypowiedzenie się w sprawie, uzyskując stosowne wyjaśnienia podtrzymujące te orzeczenia.
Zarówno WOMP jak i IMP w Ł. na podstawie analizy oceny narażenia zawodowego, wywiadu z pacjentem, dokumentacji lekarskiej jak i badań audiometrii tonalnej wykluczyły, aby uszkodzenie [...] mogło być spowodowane przewlekłym działaniem hałasu. U skarżącego bowiem stwierdzono ubytek [...] o charakterze mieszanym ([...]) oraz widoczne uszkodzenie w [...] z płasko przebiegającym zapisem [...] które nie są charakterystyczne dla rozwoju klinicznego uszkodzenia [...] spowodowanego działaniem przewlekłego hałasu na narząd [...].
Zdaniem Sądu zgodzić należy się organem odwoławczym, że powyższa argumentacja w przekonujący sposób uzasadnia brak istnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy ubytkiem [...], a warunkami pracy w narażeniu zawodowym, co powodowało związanie organów rozpoznaniem zawartym w tych orzeczeniach lekarskich.
Co prawda powołane przez skarżącego orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy im. Prof. J. N. z dnia [...] r. wskazywało na istnienie etiologii zawodowej uszkodzenia [...] w [...], tym nie mniej podkreślenia wymaga, że Instytut po ponownej analizie dokumentacji lekarsko-orzeczniczej i konsultacjach z prof. dr hab. n. med. M. Ś.-K. (tj. konsultantem krajowym w dziedzinie [...]) dokonał korekty tego orzeczenia uznając, że choroba skarżącego nie posiada cech jednoznacznie charakterystycznych dla uszkodzenia [...] spowodowanego działaniem hałasu. W tej sytuacji organ, dążąc do wyjaśnienia ponad wszelką wątpliwość charakteru uszkodzenia [...] u skarżącego, wystąpił do Instytutu o zajęcie stanowiska w sprawie. W odpowiedzi z dnia [...] r. Instytut wskazał, że z punktu widzenia[...] nie ma podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
Natomiast w kolejnym orzeczeniu z dnia [...] r. w sposób jednoznaczny stwierdził, że zdiagnozowane schorzenie nie ma podłoża zawodowego, zaś wykonane obecnie badania nie wnoszą nowych treści do wniosków zawartych w orzeczeniu wydanym w [...] r. uzupełnionym ponowną analizą dokonaną w [...] r. Z kolei w piśmie z dnia [...] r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie organu, podniósł, że nie ma podstaw do zmiany orzeczenia z dnia [...] r.
Niewątpliwie analiza wyników badań lekarskich wymaga specjalistycznej wiedzy i stosowania kryteriów ocen medycznych, które są bardzo precyzyjne i przede wszystkich zobiektywizowane. Stąd okoliczność, iż badania w Instytucie zostały przeprowadzone dopiero po kilkunastu latach od zaprzestania przez skarżącego pracy w warunkach ponadnormatywnego hałasu, nie może stanowić argumentu przemawiającego za brakiem ich miarodajności, zwłaszcza w sytuacji gdy ww. jednostka uwzględniła ten fakt jak i posiadaną przez nią całą dokumentację medyczną (w tym badania z okresu zatrudnienia skarżącego) i pracowniczą w zakresie narażenia zawodowego. Skoro zatem skarżący nie przedstawił żadnego przeciwdowodu, który mógłby wydane w sprawie orzeczenia lekarskie podważyć, to organ nie miał w tym zakresie podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę tych orzeczeń lekarskich.
Lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji dowodzi, że zasadniczo powodem utrzymania w mocy decyzji organu I instancji był fakt, iż w orzeczeniach lekarskich nie rozpoznano w obrazie klinicznym choroby zawodowej narządu [...] jako spowodowanej czynnikami zawodowymi. Z kolei organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie również na przyjęciu, że nie doszło do powstania ubytku [...] w trakcie zatrudnienia w narażeniu na hałas i w ciągu dwóch lat od zaprzestania pracy w hałasie. Taki wniosek wynikał z ustalenia, że przekroczenie norm hałasu na stanowisku pracy skarżącego miało miejsce tylko w latach [...], a dopiero w badaniu [...] r. stwierdzono ubytek [...] o wielkości co najmniej [...]. Z powyższym nie zgodził się skarżący podnosząc, że w narażeniu na hałas pracował do [...] r.
W odniesieniu do tej kwestii podkreślenia wymaga, że brak przekroczenia w środowisku pracy najwyższych dopuszczalnych natężeń fizycznych czynników szkodliwych dla zdrowia nie oznacza, że w środowisku pracy nie ma narażenia zawodowego, które mogłoby spowodować ujemne zmiany w stanie zdrowia pracownika. Respektowanie tych norm przez pracodawcę nie wyklucza bowiem narażenia zawodowego, które zależy od wielu innych czynników, w tym zwłaszcza cech osobniczych pracownika. Wobec tego dla stwierdzenia choroby zawodowej, wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych, nie jest wymogiem koniecznym, aby w środowisku pracy osoby badanej hałas był hałasem ponadnormatywnym. Nie jest bowiem wykluczone, że ubytek [...] u takiej osoby może powstać także w warunkach, w których dopuszczalne normy nie są przekroczone, gdyż znaczenie może mieć osobnicza wrażliwość na działanie hałasu jako czynnika szkodliwego dla zdrowia (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 335/10, z dnia 25 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 37/11, z dnia 11 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OSK 918/11, z dnia 14 października 2016 r. sygn. akt II OSK 3373/14, dostępne w Internecie pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jednakże, jak już wyżej wskazano, sama okoliczność wykonywania pracy w narażeniu zawodowym, czy też zachorowania w okresie pracy, nie jest jeszcze równoznaczna z powstaniem choroby zawodowej, gdyż ustawodawca wymaga rozpoznania takiej choroby przez jednostkę orzeczniczą, która potwierdzi istnienie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy warunkami pracy, a stanem zdrowia badanego. W świetle powyższego podkreślenia wymaga, że skoro we wszystkich orzeczeniach lekarskich stwierdzono brak podstaw do rozpoznania u skarżącego w obrazie klinicznym choroby zawodowej [...], to organ nawet przy uznaniu, iż praca była wykonywana w narażeniu na hałas do roku [...], nie mógł orzec o istnieniu choroby zawodowej.
Co więcej, na uwagę zasługuje również okoliczność, że Instytut Medycyny Pracy im. Prof. J. N. pomimo przyjęcia, w podjętych przez siebie orzeczeniach, roku [...] jako daty ustania narażenia zawodowego, nie znalazł podstaw do uznania schorzenia skarżącego za chorobę zawodową.
Reasumując stwierdzić należy, że żaden z zarzutów podniesionych przez skarżącego nie zasługuje nie uwzględnienie, zaś Sąd działając z urzędu poza granicami skargi również nie stwierdził naruszeń prawa uzasadniających wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji organ sanitarnego.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.