Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia (...(, wydanym na podstawie art. 81c ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 z późniejszymi zmianami) oraz art. 123 Kpa Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. nakazał H. i S.P. dostarczenie w terminie 14 dni:
- 1. aktualnego protokołu z okresowej kontroli przewodów dymowych, spalinowych i wentylacyjnych wraz z oceną stanu technicznego;
- 2. aktualnego protokołu z okresowej kontroli polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia wraz z oceną stanu technicznego;
- 3. aktualnego protokołu z badania instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów wraz z oceną stanu technicznego, dotyczących ich części budynku przy ul. (...(nr (...(w M. W uzasadnieniu organ wskazał, iż Państwo P. w pismach do organu i w postępowaniu prowadzonym w innej sprawie wielokrotnie podnosili zły stan techniczny swojego budynku. Zebrany materiał dowodowy wskazuje, że ich budynek może być w nieodpowiednim stanie technicznym.
Wezwaniem z dnia 6 lipca 2006 r. (...(Państwo H. i S.P. zostali zobowiązani do złożenia wyjaśnień w zakresie stanu budynku mieszkalnego, będącego ich własnością.
H.P. w terminie złożyła wyjaśnienia, jednak do wyjaśnień nie dołączyła jakichkolwiek dokumentów z przeprowadzonych kontroli.
Obowiązek przeprowadzenia wyszczególnionych w postanowieniu kontroli wynika z art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. b i c, zaś obowiązek przechowywania dokumentów z przeprowadzonych kontroli spoczywa na właścicielu obiektu (art. 64 ustawy Prawo budowlane).
Na powyższe postanowienie organu I instancji H.P. wniosła zażalenie, przedstawiając argumenty dotyczące niezasadności żądania PINB. Ponadto skarżąca zarzuca PINB subiektywizm podejmowanych wobec niej działań, podyktowany składanymi przez nią skargami na działalność tego organu.
Po rozpatrzeniu zażalenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia (...(wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, w związku z art. 144 Kpa oraz art. art. 81c i 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i orzekł wykonanie tego obowiązku w terminie do dnia 30 czerwca 2007 r., zaś w pozostałej części postanowienie to utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż jak wynika z akt postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego w sprawie robót budowlanych, polegających na rozbudowie i modernizacji części budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej, posadowionego przy ul. (...(w M., zrealizowanych przez Państwa B., H.P. wnosiła wiele uwag i zastrzeżeń odnośnie prowadzonych przez nich robót budowlanych, które – jej zdaniem – doprowadziły do poważnego uszkodzenia jej budynku zlokalizowanego przy ul. (...(.
Jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy Sądu Okręgowego w S. Wydział I Cywilny (w prowadzonym tam postępowaniu o zapłatę z tytułu szkody powstałej w wyniku w/w prac budowlanych) opinii biegłego sądowego, uwagi H. i S.P. podnoszone w pozwie oraz wielokrotnie w korespondencji kierowanej do PINB w M. co do stanu technicznego ich części budynku, w dużej mierze były wynikiem ich własnych zaniedbań, polegających na niewłaściwej eksploatacji budynku. Upływ czasu i brak należytej gospodarki remontowej spowodował degradację zajmowanego przez nich obiektu mieszkalnego, w wyniku czego wiele elementów budynku uległo całkowitemu zużyciu technicznemu i wymaga wymiany, a w szczególności pokrycie dachu, tynki zewnętrzne i wewnętrzne, instalacje wewnętrzne, stolarka okienna i drzwiowa, piece i kominy.
W związku z powyższym powstały uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego przy ul. (...(w M. Korzystając z uprawnień określonych przepisami Prawa budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. w dniu (...(wydał zaskarżone postanowienie na podstawie art. 81c ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem organy nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego mogą, w drodze postanowienia, nałożyć na właściciela obiektu, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, związanych z użytkowaniem obiektu budowlanego.
Zgodnie z art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany użytkować obiekt zgodnie z przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie spełniającym podstawowe wymagania dotyczące konstrukcji bezpieczeństwa, pożarowego oraz użytkowania obiektu.
Do właściciela nieruchomości należy dołożenie wszystkich starań aby utrzymać obiekt w odpowiednim stanie technicznym, gwarantującym bezpieczeństwo osób i mienia.
Obawy skarżących, podnoszone w korespondencji kierowanej do PINB w M., co do stanu technicznego ich obiektu oraz brak wymaganych dokumentów, były zatem podstawowymi przesłankami, które spowodowały wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie należytego utrzymania obiektu budowlanego.
Zarzuty podniesione w zażaleniu nie są zaś przedmiotem niniejszego postępowania.
Powyższe postanowienie H.P. zaskarżyła skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu skargi wskazała, iż ZWINB w S. w dużej mierze umotywował swoją decyzję powołując się na orzeczenie Sądu Okręgowego w S. wydane na podstawie opinii biegłego sądowego, w prowadzonym odrębnie postępowaniu o zapłatę z tytułu szkody powstałej w wyniku prac budowlanych.
Powyższy wyrok został jednak uchylony prawomocnym orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w S., i przekazany do ponownego rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu w M. Jednym z podniesionych przez Sąd Apelacyjny zarzutów jest zarzut naruszenia prawa procesowego – art. 286 kpc w zw. z art. 178 § 1 Kpc poprzez brak przeprowadzenia dowodu z opinii innego biegłego w sytuacji, gdy opinia wydana przez biegłą T. W. sporządzona była przy udziale i z zastrzeżeniem nienależycie umocowanego pełnomocnika powodów, a poza tym opinia ta nie ustosunkowała się od całokształtu zarzutów, wskazanych z prywatnej opinii rzeczoznawcy J. A., oraz nie uwzględniała dokumentacji złożonej przez strony w toku postępowania administracyjnego.
ZWINB w S. twierdzi, że wątpliwości Sądu nie budził fakt, iż opisywane przez skarżących szkody powstały z powodu złego stanu technicznego budynku skarżących, co jest nieprawdą, gdyż szkody te zaczęły powstawać od momentu rozpoczęcia budowy przez sąsiada. Na tej samej ulicy istnieje wiele obiektów wybudowanych w takiej samej technologii, tak samo posadowionych, wybudowanych z tych samych materiałów i tak samo użytkowanych przez ostatnie dziesięciolecia, a nie noszą śladów takich uszkodzeń jak budynek skarżącej.
Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postępowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.), które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenia zaskarżone akty administracyjne z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego aktu.
W świetle powyższych regulacji prawnych wniesiona przez H.P. skarga okazała się nieuzasadniona.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane przez organ nadzoru budowlanego na postawie art. 81c ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane.
Zgodnie z treścią tych przepisów organy nadzoru budowlanego przy wykonywaniu zadań określonych przepisami prawa budowlanego mogą żądać od właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego informacji lub udostępnienia dokumentów związanych z utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego oraz – w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego – mogą, w drodze postanowienia, nałożyć na w/w osoby obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązania do ich dostarczenia.
Z powyższego przepisu, jak też innych przepisów Prawa budowlanego dotyczących utrzymywania obiektów budowlanych w należytym stanie technicznym (np. art. 61-70 Prawa budowlanego) nie wynika obowiązek samodzielnego ustalenia przez organ administracyjny winy i odpowiedzialności innych osób niż inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, za stan techniczny obiektu, wymagający interwencji organu administracyjnego. Kwestia ta ma bowiem charakter cywilno-prawny i winna być rozstrzygana na innej drodze prawnej – przed sądem powszechnym.
Dla nałożenia obowiązku, o którym mowa w art. 81c wystarczające jest uzyskanie przez organ nadzoru budowlanego informacji lub przynajmniej uzasadnionych wątpliwości, co do stanu technicznego obiektu budowlanego.
Takie uzasadnione wątpliwości organ nadzoru budowlanego posiadał. Uzyskał je m. in. od samej skarżącej, która w pismach kierowanych do organu winą za pogorszenie się stanu technicznego jej budynku obwiniała sąsiada, wykonującego remont swej części budynku.
Dodatkowo też organ uzyskał informacje w sprawie złego stanu technicznego budynku skarżącej, na podstawie opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa, sporządzonej dla potrzeb postępowania sądowego w sprawie cywilno-prawnej, która do niego dotarła.
Istotna jest tu sama informacja o niewłaściwym stanie technicznym budynku, a nie odpowiedzialność za ten stan. Skarżąca bezzasadnie podnosi, iż organ oparł się przy wydaniu zaskarżonej decyzji na rozstrzygnięciu sądu powszechnego. Organ powołał się jedynie na jeden ze znajdujących się w aktach sądu powszechnego dowodów, jako przesłankę uzasadnionych wątpliwości, co do stanu technicznego jej budynku, do czego nawiązuje art. 81c ust. 1 i 2 prawa budowlanego. Dlatego bez znaczenia jest podnoszony w skardze argument, że sąd apelacyjny uchylił wydany na podstawie w/w opinii wyrok sądu pierwszej instancji, dotyczący właśnie odpowiedzialności osoby trzeciej, w tym wypadku sąsiada skarżącej, który wykonywał remont własnej części budynku.
Organ administracji nie jest uprawniony do ustalania winy i odpowiedzialności osób trzecich w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 81c Prawa budowlanego.
Wskazany w zaskarżonym postanowieniu obowiązek dostarczenia organowi nadzoru budowlanego przez właściciela obiektu budowlanego odpowiednich ocen technicznych ma umożliwić organowi określenie zakresu wykonania przez właściciela odpowiednich zabezpieczeń lub innych czynności czy robót budowlanych służących realizacji przepisów prawa budowlanego odnoszących się do utrzymywania obiektów budowlanych w należytym stanie technicznym.
Reasumując, stwierdzić należy, iż w rozpatrywanej sprawie niewątpliwie zaistniały wskazane w art. 81c ust. 1 pkt 1 i ust. 2 przesłanki do nałożenia na właściciela obiektu wskazanych w zaskarżonym postanowieniu protokołów i ocen technicznych, zatem wydanie tego postanowienia przez organ nadzoru budowlanego, jak i jego treść i zakres, nie naruszają prawa.
Ze zgromadzonego w aktach postępowania administracyjnego materiału dowodowego wynika prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, stanowiącego podstawę wydania zaskarżonego postanowienia.
W tej sytuacji wniesioną skargę uznać należy za nieuzasadnioną, co skutkuje jej oddaleniem na podstawie art. 152 P.p.s.a.