Uzasadnienie
Ż. O. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [..] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji wymierzającą skarżącej karę pieniężną w kwocie [...] zł z tytułu urządzania gry na automacie poza kasynem gry.
Następnie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek wyjaśniła, że uzyskiwane przez nią dochody z działalności gospodarczej w kwocie [...] zł nie pozwalają na poniesienie jakichkolwiek dodatkowych wydatków, ponieważ wnioskodawczyni utrzymuje dom i męża który otrzymuje zasiłek z OPS w kwocie [...] zł miesięcznie. Skarżąca oświadczyła, że wraz z mężem mieszka w mieszkaniu komunalnym o pow. 65 m2, nie ma żadnego majątku ani oszczędności, a jej zobowiązania i wydatki stałe wynoszą: czynsz [...] zł, media [...] zł, czynsz dzierżawy [...] zł.
Wezwaniem z dnia 27 lipca 2016 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącą do przedłożenia, w terminie 7 dni:
- - dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania a także innych niezbędnych wydatków, w okresie ostatnich trzech miesięcy,
- - wyciągów lub wykazów z wszystkich rachunków bankowych, z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- - kserokopii umowy dzierżawy lokalu w którym wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą,
- - dowodów potwierdzających wysokość dochodu uzyskanego z prowadzonej działalności gospodarczej z okresu ostatnich trzech miesięcy, oraz dowodu potwierdzającego wysokość zasiłku stałego otrzymywanego przez męża.
W odpowiedzi na to wezwanie skarżąca przedłożyła kopię umowy dzierżawy działki nr [...] o pow. 33 m2 przy ul. [...] w G. z przeznaczeniem na cele handlowe. Z umowy tej wynika, że czynsz dzierżawy działki wynosi [...] zł brutto miesięcznie. Wnioskodawczyni przedłożyła też zaświadczenie wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. o wysokości jej dochodu uzyskanego w 2015 r. ([...] zł), zawiadomienie z G. [...] o wysokości opłat za mieszkanie ([...] zł miesięcznie), dowód wpłaty kwoty [...] zł za energię elektryczną, a także zaświadczenie z Ośrodka Pomocy Społecznej w G., że mąż skarżącej w okresie od maja do lipca 2016 r. pobierał zasiłek stały w wysokości [...] zł oraz zasiłek okresowy w kwocie [...] zł miesięcznie.
Wezwaniem z dnia 18 sierpnia 2016 r. referendarz sądowy ponownie zobowiązał skarżącą do przedłożenia wyciągów lub wykazów z wszystkich rachunków bankowych za okres od 1 maja 2016 r. do 31 lipca 2016 r., a także
- - dowodów potwierdzających wydatki poniesione na utrzymanie nieruchomości położonej w [...] (dz. [...]), oraz przy ul. [...] w G., w okresie ostatnich trzech miesięcy,
- - wyciągu z księgi podatkowej za ostatnie trzy miesiące obrazującego przychody, koszty, dochody z działalności gospodarczej, a także wyciągi z ewidencji VAT lub kopie deklaracji VAT za ten okres.
W odpowiedzi skarżąca oświadczyła, że jej mąż nie posiada konta bankowego, a także, że wnioskodawczyni nie prowadzi już działalności w lokalu przy ul. [..] w G. Skarżąca przedłożyła wyciąg z własnego konta bankowego za ostatnie trzy miesiące, na którym nie odnotowano żadnych operacji, kopię umowy najmu z czerwca 2014 r., dotyczącą budynku o pow. 71 m2 posadowionego na działce nr [...] w [..] wraz z ogródkiem, za którą wnioskodawczyni zobowiązała się płacić [...] zł miesięcznie czynszu i ponosić opłaty za media, a także dowody opłat za media (energia elektryczna [...] zł, ścieki [..] zł, woda [...] zł miesięcznie). Wnioskodawczyni przedłożyła też zestawienie z księgi przychodów i rozchodów za maj, czerwiec i lipiec 2016 r., a także wydruki z zestawienia zakupów i sprzedaży VAT za ten okres.
W myśl art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2).
Powyższe oznacza, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Chodzi o osoby nie uzyskujące żadnych dochodów albo uzyskujące dochody pozwalające na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych.
Obowiązkiem strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest złożenie zgodnego z prawdą oświadczenia o sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodach, a na wezwanie złożenie stosownych oświadczeń i przedłożenie dokumentów źródłowych.
Wnioskodawczyni podała we wniosku, że jej dochód z działalności gospodarczej wynosi [...] zł miesięcznie netto, a wydatki ponoszone na czynsz, media i dzierżawę gruntu wynoszą [...] zł miesięcznie. Dopiero w odpowiedzi na ponowne wezwanie referendarza sądowego skarżąca przyznała, że prowadzi działalność także w lokalu położonym w [...] i przysłała kopię umowy najmu tego lokalu. Z przedłożonego zestawienia zapisów w książce przychodów i rozchodów za maj, czerwiec i lipiec 2016 r. wynika, że w miesiącach tych wnioskodawczyni uzyskała odpowiednio przychody: [...] zł.
Oceniając złożony wniosek należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący, iż rzeczywiście nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie zainicjowanej jej skargą. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą w dwóch lokalach które wynajmuje i ponosi związane z tym koszty. Z akt sprawy wynika, że zatrudnia też co najmniej jednego pracownika. Okoliczność, że mąż wnioskodawczyni nie uzyskuje żadnych dochodów i okresowo otrzymywał zasiłki z pomocy społecznej, nie jest wystarczająca do uznania, że wnioskodawczyni nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi [...] zł. oznacza jeszcze, że skarżąca znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej. Skarżąca mieszka w mieszkaniu komunalnym, którego koszty utrzymania nie są wysokie i prowadzi przynoszącą dochody działalność gospodarczą w dwóch lokalach. Z wniosku i przedłożonych dowodów nie wynika, by miała ona zaległości w regulowaniu należności. Działalność gospodarcza przynosi wnioskodawczyni przychody pozwalające na poniesienie kosztów postępowania, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego jej rodziny.
Z uwagi na brak podstaw do uwzględnienia wniosku, orzeczono jak w postanowieniu na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.