Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] E. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie wykonania orzeczenia Sądu w sprawie nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości.
Uzasadniając skargę E. M. podniosła, że wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 czerwca 2005 r. (sygn. akt II SA/Sz 480/04), uwzględniającym jej skargę, uchylono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] (nr [...]) w przedmiocie nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]. Równocześnie Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Skarżąca wskazała dalej, że w uzasadnieniu wymienionego wyroku stwierdzono, iż argumentacja, którą podniosła w skardze jest zasadna i trafna, a zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, odmawiająca skarżącej nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości, wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i dlatego Sąd obie te decyzje uchylił.
Po wydaniu wyroku i przekazaniu akt do organu I instancji zostało wszczęte postępowanie w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oraz nabycia prawa własności zajmowanej przez skarżącą nieruchomości, przy czym w piśmie z dnia [...] informującym o wszczęciu postępowania Wydział Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miejskiego powiadomił skarżącą, że w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459) jej wniosek, stosownie do treści art. 8 tej ustawy będzie rozpatrzony na podstawie nowych przepisów.
Odpowiadając na pismo Prezydenta z dnia [...], wypowiadające obowiązującą wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego oraz proponujące przyjęcie z dniem [...] nowej wysokości tej opłaty, E. M. pismem z dnia [...] wezwała Prezydenta do załatwienia jej sprawy, poprzez realizację roszczenia o nieodpłatne przekształcenie - zgodnie z wytycznymi zawartymi w w/w wyroku.
W odpowiedzi na to wezwanie Prezydent pismem z dnia [...] poinformował skarżacą, że wezwanie nie może być pozytywnie rozpatrzone, ponieważ w międzyczasie, tj. po uprawomocnieniu się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 czerwca 2005 r. i doręczeniu akt sprawy do organu I instancji, które nastąpiło dnia [...], zmienił się stan prawny sprawy w związku z wejściem w życie z dniem 12 października 2005 r. ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Zdaniem organu l instancji, brzmienie art. 9 w związku z art. 8 tej ustawy uniemożliwia załatwienie sprawy w trybie przepisów ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U Nr 113, poz. 1209 ze zm.), co w konsekwencji przekreśliło możliwość uwłaszczenia skarżącej na zasadach określonych w ustawie z dnia 26 lipca 2001 r. oraz w wyroku Sądu z dnia 23 czerwca 2005 r., opartym na jej przepisach.
Dla uzasadnienia swego stanowiska organ l instancji wskazał także na pogląd Trybunału Konstytucyjnego wyrażony w postanowieniu z 9 stycznia 2006 r., umarzającym postępowanie o stwierdzenie niezgodności art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości z artykułami: 2, 21, 64, 165 ust. 1 i 167 Konstytucji RP oraz w wyroku z 12 kwietnia 2000 r., w którym Trybunał orzekł o niezgodności niektórych przepisów ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującym osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 1997 r. Nr 65, poz. 746) z art. 2, art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji, uznając, że naruszają one przysługujące gminom prawa majątkowe przez nieprawidłowe uregulowanie kwestii odpłatności za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności i podkreślając, że zasadą jest odpłatność takiego przekształcenia.
Odpowiadając na powyższe pismo Prezydenta, skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w piśmie z dnia [...].
W dniu [...] skarżącej E. M. doręczono decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...] o odmowie nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości.
Skarżąc do Sądu bezczynność Prezydenta, polegającą – zdaniem skarżącej – na niewykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 czerwca 2005 r., E. M. uważa, że stanowisko organu I instancji, jest dla niej krzywdzące, ponieważ od samego początku wykluczono realizację jej roszczenia o nieodpłatne uwłaszczenie zajmowanej przez nią nieruchomości. Zdaniem skarżącej, niezasadne jest powoływanie się przez organ na zmianę przepisów i na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego (dotyczące zresztą kwestii nie związanych z niniejszą sprawą), natomiast organ niesłusznie pominął całkowicie stanowisko skarżącej, potwierdzone w/w wyrokiem Sądu z dnia 23 czerwca 2005 r. Skarżąca uważa, że w ten sposób została wyłącznie obarczona za błędy organów orzekających w sprawie oraz - w dalszej konsekwencji - za zmianę stanu prawnego w sprawie, która to zmiana została w sposób jednostronny wykorzystana przez organ I instancji do niezałatwienia jej sprawy zgodnie z tezami zawartymi w wyroku Sądu.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w piśmie do skarżącej z dnia [...] i wskazując, że nie można organowi przypisać bierności w wykonaniu wyroku Sądu, "skoro orzeczenie to nie nakłada na Gminę żadnego obowiązku, a jedynie usuwa z obrotu wadliwe, zdaniem składu orzekającego, decyzje administracyjne".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje:
W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy te sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta - stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 – 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a." - obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Ponadto, w myśl art. 3 § 2 pkt 8 tejże ustawy, kontrola sądowa obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na "bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4".
Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W myśl § 2 tegoż artykułu: "Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie".
Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż wymienione w pkt 1 – 5, nie mających znaczenia w niniejszej sprawie) wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Wobec tego, iż przedmiotowa sprawa powinna być rozstrzygnięta poprzez wydanie decyzji administracyjnej, w razie niezałatwienia sprawy w terminach wskazanych w art. 35 lub 36 Kodeksu postępowania administracyjnego, "stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia" (art. 37 § 1 k.p.a.). Zatem, jeżeli Prezydent – w ocenie skarżącej - opóźniał się z wydaniem wnioskowanej decyzji, skarżąca, przed wniesieniem skargi do Sądu, obowiązana była złożyć zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Niezłożenie takiego zażalenia oznacza, że skarżąca nie wyczerpała przysługujących jej środków zaskarżenia (o czym mowa w art. 52 p.p.s.a.), co równocześnie nakazuje uznać wniesioną skargę za niedopuszczalną i dlatego - na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 p.p.s.a. - skargę należało odrzucić.
Wyjaśnić także należy, że w sprawach w których skargę należy poprzedzić wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa (jak to – niewłaściwie - uczyniła skarżąca w niniejszej sprawie), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa (art. 53 § 2 p.p.s.a.). W razie niedotrzymania tych terminów skarga również podlega odrzuceniu (art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Ponadto należy także wyjaśnić, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym, skarga na bezczynność organu nie może być uwzględniona, jeżeli przed wniesieniem skargi organ załatwił sprawę, poprzez wydanie decyzji. Strona niezadowolona z takiej decyzji może ją zaskarżyć do Sądu w odrębnym postępowaniu.
Mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji.