Uzasadnienie
E. J. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji o czasowym odebraniu skarżącemu pasa i przekazaniu go do schroniska. W skardze zwarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika z wyboru. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu skarżący zaznaczył, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek skarżący podał, że sprawa jest zawiła i skomplikowana, a on utrzymuje się wyłącznie z renty w kwocie [...] zł miesięcznie, nie ma żadnego majątku ani oszczędności i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe.
Wezwaniem z dnia 27 września 2016 r. (doręczonym w dniu 29 września 2016 r.) referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do przedłożenia, w terminie 7 dni, dowodów dotyczących sytuacji majątkowej, rodzinnej i dochodów tj:
- - dowodów potwierdzających wysokość dochodów D. J., z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- - wyciągów lub wykazów z wszystkich rachunków bankowych wnioskodawcy i D. J., z okresu ostatnich trzech miesięcy
- - dowodów potwierdzających wydatki poniesione na utrzymanie nieruchomości (woda, energia elektryczna, gaz telefony itp.), z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- - kopii ostatniej decyzji w sprawie podatku od nieruchomości,
- - zaświadczenia z właściwej do spraw opieki społecznej jednostki organizacyjnej gminy dotyczącego korzystania z pomocy społecznej w okresie ostatnich dwóch lat.
Skarżący na wezwanie nie odpowiedział.
W myśl art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej.
Zgodnie z cytowanym wyżej przepisem art. 246 p.p.s.a., to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.).
Skarżący w złożonym wniosku podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie ma żadnego majątku ani oszczędności, a jego jedynym dochodem jest renta w kwocie [...] zł. Z akt sprawy wynika jednak, że skarżący mieszka w domu położonym w miejscowości W. nr [...] wraz z siostrą D. J. oraz siostrzenicą I. J. Osoby te, jako dorośli domownicy, odbierały przesyłki adresowane do wnioskodawcy w postępowaniu administracyjnym oraz sądowym.
Oświadczenie skarżącego o sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodach okazało się niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji rodzinnej, majątkowej i możliwości płatniczych, a skarżący, mimo wezwania, nie przedłożył dowodów pozwalających na ocenę tej sytuacji. Należy zatem uznać, że nie wykazał, iż rzeczywiście znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Zasadą wynikającą z art. 199 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, a zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów jest wyjątkiem od zasady i może mieć miejsce w ściśle określonych przypadkach. Skarżący nie wykazał, by sytuacja w jakiej się znajduje uzasadniała przyznanie prawa pomocy.
Należy zauważyć, że w razie gdyby skarga okazała się uzasadniona, skarżącemu będzie przysługiwał zwrot poniesionych kosztów postępowania od organu administracji publicznej, który wydał zaskarżoną decyzję Wniosek w tej sprawie należy złożyć najpóźniej przed zamknięciem rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku, pod rygorem utraty tego uprawnienia (art. 200 w zw. z art. 210 § 1 p.p.s.a.).
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.