Uzasadnienie
E. S. złożyła w dniu [...] r. w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w K. wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego.
Postanowieniem z dnia [...] r. Prezydent Miasta, działając z urzędu zawiesił postępowanie administracyjne w tej sprawie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że według jego wiedzy E. S. wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 10 czerwca 2014 r. otrzymała uprawnienie do lokalu socjalnego. Od wyroku tego skarżąca złożyła apelację i postępowanie toczące się w tej sprawie nie zostało zakończone. Stąd organ dostrzegł konieczność zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przez sąd powszechny uprawnienia skarżącej do otrzymania lokalu socjalnego.
Postanowieniem z dnia [...] r. postępowanie administracyjne w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego zostało podjęte, w związku z pozyskaniem przez organ informacji o zakończeniu postępowania sądowego. Jednocześnie organ pozyskał z Zarządu Budynków i Lokali Komunalnych w K. kopię wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 10 czerwca 2014 r. sygn. akt VIII C 709/12, ustalającego w punkcie III, że pozwanej E. S. przysługuje prawo do lokalu socjalnego i wstrzymującego wykonanie wyroku do czasu zaoferowania przez Gminę Miasto K. oferty najmu lokalu socjalnego. Wyrok ten został zaopatrzony w klauzulę wykonalności w dniu 10 września 2015 r.
Decyzją z dnia [..] r. Prezydent Miasta odmówił E. S. przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 23 września 2015 r. otrzymał prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w K., któremu ten sąd nadał w dniu 10 września 2015 r. klauzulę wykonalności, co oznacza, że od tego dnia wyrok jest wykonalny, a skarżącej przysługuje prawo do lokalu socjalnego.
Dalej organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2013 r. poz. 966 ze zm.), zwanej dalej również "u.d.m.", dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje:
- 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych;
- 2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego;
- 3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych;
- 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem;
- 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny.
W ocenie organu skarżąca uzyskała status osoby, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 5 u.d.m. z dniem 10 września 2015 r., a zatem w okresie objętym decyzją, to jest od 1 lutego 2015 r. do dnia 31 lipca 2015 r. nie spełniała warunków, o których mowa w treści tego przepisu. Brak było zatem podstaw do przyznania dodatku mieszkaniowego.
E. S. wniosła odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wnosząc o jej zmianę. Skarżąca podniosła w odwołaniu, że nie zgadza się z decyzją sądów obu instancji, które orzekały w jej sprawie, oraz, że nie dostarczała wyroku z dnia 10 czerwca 2014 r. organowi. Stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu jest, zdaniem skarżącej, niezgodne z prawem.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko Prezydenta Miasta, z którego wynikało, iż uprawnienie do lokalu socjalnego skarżąca nabyła dopiero w dniu 10 września 2015 r. – z dniem nadania wyrokowi Sądu Rejonowego w K. z dnia 10 czerwca 2014 r. klauzuli wykonalności.
Nie zgadzając się z decyzją organu II instancji, E. S. wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. Skarżąca podniosła w skardze zarzut naruszenia przepisów postępowania, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, które polegało na zgromadzeniu niekompletnego materiału dowodowego w sprawie, na skutek czego nie wyjaśniono wszystkich, istotnych dla sprawy okoliczności. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, dokonana w oparciu o wskazane wyżej kryterium wykazała, iż naruszają one prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja, którą odmówiono skarżącej przyznania dodatku mieszkaniowego. Jak wyżej wskazano, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom wymienionym w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Zatem organ rozstrzygając w przedmiocie przyznania bądź odmowy przyznania tego świadczenia winien z dochowaniem należytej staranności zbadać, czy wnioskodawca spełnia kryteria, o których mowa zarówno w tym przepisie, jak i pozostałe kryteria określone w art. 3 i 5 tej ustawy.
Podstawą odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego skarżącej było ustalenie, iż w okresie objętym decyzją nie spełniała ona wymogu, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 5 u.d.m., bowiem nie była osobą zajmującą lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującą na przysługujący jej lokal zamienny albo socjalny.
Swoje przekonanie w tym zakresie organ I instancji oparł na przekazanej mu przez Zarząd Budynków Mieszkalnych w K. kopii wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt VIIIC 709/12, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności w dniu 10 września 2015 r. Organy obu instancji uznały, że z tym dniem wskazany wyżej wyrok stał się wykonalny, a zatem od tego dnia skarżącej przysługiwało prawo do lokalu socjalnego.
Pogląd ten należało uznać za oczywiście błędny. Dokonując oceny stanowiska organów obu instancji w tym zakresie w pierwszej kolejności należy odwołać się do przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, dalej jako "K.p.c.". I tak art. 363 § 1 K.p.c. stanowi, że orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy lub inny środek zaskarżenia. Stosownie do art. 365 § 1 K.p.c. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Następnie wskazać należy, że zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 150 ze zm.), w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy. Obowiązek zapewnienia lokalu socjalnego ciąży na gminie właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu.
Obowiązek ten, aktualizuje się w dacie uprawomocnienia wyroku.
W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, iż wskazanym wyżej wyrokiem Sądu Rejonowego w K. Gmina Miasto została zobowiązana do zapewnienia skarżącej lokalu socjalnego. Jak wynika jednak z akt postępowania E. S. zaskarżyła ten wyrok apelacją, która została oddalona. Zatem orzeczenie sądu I instancji uprawomocniło się w dacie wydania wyroku przez Sąd Okręgowy w K. Z dniem zaś uprawomocnienia tego orzeczenia zmaterializowało się uprawnienie skarżącej do otrzymania lokalu socjalnego, a zatem stała się ona osobą, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
Okoliczność ta jednak nie została przez organy obu instancji należycie zbadana, w szczególności nie załączono do akt postępowania wyroku sądu II instancji, co pozwoliłoby na ustalenie daty prawomocności orzeczenia, na podstawie którego skarżąca nabyła prawo do otrzymania lokalu socjalnego. Organy obu instancji błędnie utożsamiły datę nadania wyrokowi klauzuli wykonalności z datą uzyskania przez ten wyrok waloru prawomocności, która to data nie musiała być tożsama.
Zaniechanie przez organy administracji poczynienia w sposób prawidłowy ustaleń w przedstawionym zakresie stanowi mające wpływ na wynik sprawy uchybienie art. 7 i 77 § 1 K.p.a.
W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W związku z faktem, iż skarżąca była zwolniona z mocy ustawy od ponoszenia kosztów postępowania, nie stawiła się na rozprawie, brak było podstaw do uwzględnienia jej wniosku o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.