Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 listopada 2009 r. o sygnaturze akt II SA/Wa 1111/09 oddalił skargę E. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku.
W dniu 5 listopada 2009 r. skarżący złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie mu odpisu ww. wyroku wraz z uzasadnieniem.
Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został skarżącemu doręczony w dniu 7 grudnia 2009 r. wraz z pouczeniem o sposobie i trybie wniesienia skargi kasacyjnej (w tym o obowiązującym w tym zakresie tzw. przymusie adwokacko – radcowskim) oraz o możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W dniu 4 stycznia 2010 r. wpłynął do Sądu wypełniony przez skarżącego formularz "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Z kolei, postanowieniem z dnia 6 stycznia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w osobie referendarza sądowego przyznał E. S. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego.
W dniu 18 stycznia 2010 r. (pismem z dnia 13 stycznia 2010 r.) Okręgowa Izba Radców Prawnych w Warszawie zawiadomiła Sąd, że dla skarżącego wyznaczono pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego J. S. W dniu 27 stycznia 2010 r. radca prawny J. S. złożył do akt pełnomocnictwo z dnia 26 stycznia 2010 r. udzielone mu przez skarżącego wraz z z pełnomocnictwem dalszym szczególnym udzielonym w dniu 27 stycznia 2010 r. aplikantowi radcowskiemu P. K. W tym też dniu umocowany aplikant przejrzał akta sprawy.
Następnie, w dniu 2 lutego 2010 r. ww. pełnomocnik złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze skarga kasacyjną od wydanego w dniu 5 listopada 2009 r. wyroku.
W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu podniósł, że niezachowanie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej powstało z przyczyn niezawinionych tak przez skarżącego, jak i pełnomocnika.
Stwierdził, że o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu dla E. S. dowiedział się w dniu 25 stycznia 2010 r., tj. w dniu doręczenia mu pisma OIRP w Warszawie, lecz realną możliwość do działania w imieniu skarżącego, zgodnie z treścią art. 244 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), miał dopiero w dniu 26 stycznia 2010 r. - w dniu udzielenia mu pełnomocnictwa. Tym samym, jego zdaniem, wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie 7 – dniowym (art. 87 § 1 ustawy) i jest w pełni uzasadniony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do treści art. 87 § 1 tej ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2).
Oznacza to, że Sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony (art. 87 § 4) oraz uprawdopodobnienia przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu.
W pierwszej kolejności Sąd zobowiązany jest zbadać, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w zakreślonym przez ustawodawcę w art. 87 § 1 ww. ustawy terminie. Oczywiście, dokonując tego rodzaju ustalenia, Sąd musi określić początek i koniec tego terminu. W odniesieniu do wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym początek terminu będzie zawsze przypadał na dzień następujący po dniu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu (art. 87 § 1 w związku z art. 83 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 111 § 2 Kodeksu cywilnego).
W rozpatrywanej sprawie wniosek o przywrócenie terminu dotyczy wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku, a zatem musi być rozpatrzony z uwzględnieniem treści art. 175 § 1 cyt. ustawy, który stanowi, iż skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego (tzw. przymus adwokacko - radcowski).
Ponadto, zachowanie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej należy ocenić, w tym konkretnie przypadku, biorąc pod uwagę regulację zawartą w rozdziale 3., oddziale 2. ustawy, a w szczególności art. 244 § 2, w myśl którego ustanowienie (w ramach przyznanego prawa pomocy) adwokata lub radcy prawnego stanowi uprawnienie strony do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi lub radcy prawnemu. W konsekwencji oznacza, to, że warunkiem działania w sprawie, wyznaczonego z urzędu pełnomocnika jest uprzednie udzielenie mu pełnomocnictwa i złożenie tego pełnomocnictwa w Sądzie (art. 37 § 1 ustawy).
W takiej sytuacji ustanie przyczyny uchybienia terminu, to moment, w którym pełnomocnik złożył pełnomocnictwo do akt sprawy, czyli 27 stycznia 2010 r., przy czym nie bez znaczenia pozostaje tu także fakt, iż pełnomocnictwo zostało udzielone radcy prawnemu w miejscu zamieszkania skarżącego, tzn. w N. Toteż dnia udzielenia pełnomocnictwa – dnia 26 stycznia 2010 r. nie można uznać za datę miarodajną do oceny terminu, w którym ustanowiony pełnomocnik mógł dokonać pierwszej czynności w sprawie.
Zestawiając zatem datę 27 stycznia 2010 r. z dniem złożenia wniosku o przywrócenie terminu i skarga kasacyjną – 2 lutego 2010 r. (koperta opatrzona datownikiem urzędu pocztowego – w aktach) stwierdzić należy, że termin przewidziany w art. 87 § 1 ustawy został zachowany. Termin ten bowiem upływał w dniu 3 lutego 2010 r.
W przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżącego wykazał zarazem, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego, bowiem termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął jeszcze przed wyznaczeniem pełnomocnika przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w Warszawie, a to dowodzi, że obiektywnie niemożliwym było zachowanie terminu do dokonania czynności procesowej, którego przywrócenia domaga się pełnomocnik.
Należy dodatkowo podkreślić, że skarżący do momentu rozstrzygnięcia sprawy występował w niej osobiście i choć był obecny przy ogłoszeniu wyroku, to o możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy mógł najwcześniej dowiedzieć się z doręczonego mu w dniu 7 grudnia 2009 r., wraz z uzasadnieniem wyroku, pouczenia.
Z tych względów, na podstawie art. 86 § 1 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia.