Uzasadnienie
W dniu 22 marca 2004 r. Z. L. złożył wniosek do Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej o stwierdzenie nieważności postanowienia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2003 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia organu w sprawie zasiłku dla bezrobotnych. W powyższym wniosku Z. L. podniósł, iż postanowienie to obarczone jest ciężkimi wadami, gdyż zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości, w wyniku przestępstwa, a ponadto obraża prawo.
W wyniku rozpoznania wniosku Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wydał postanowienie z dnia [...] kwietnia 2004 r. znak [...], w którym odmówił stwierdzenia nieważności powołanego we wniosku z dnia 22 marca 2004 r. postanowienia.
Z. L. nie skorzystał z przysługującego mu, zgodnie z pouczeniem zawartym w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2004 r., prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Natomiast w dniu 28 lutego 2005 r. złożył do Ministra Gospodarki i Pracy wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2004 r. znak [...].We wniosku tym Z. L. podniósł, iż postanowienie to zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, a ponadto obraża jego godność. Minister Gospodarki i Pracy postanowieniem z dnia [...] marca 2005 r. znak [...] odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2004 r.
W uzasadnieniu organ podniósł, iż w sprawie nie istnieją przesłanki, które pozwalałyby stwierdzić nieważność postanowienia, gdyż zawiera ono prawidłowo powołaną podstawę prawną i jest zgodne pod względem formalnoprawnym. Wskazał również, że powołane przez Z. L. argumenty co do nieważności aktu są bezzasadne i nie dają podstaw do usunięcia postanowienia z obrotu prawnego.
Na powyższe postanowienie z dnia [...] marca 2005 r. Z. L. złożył do Ministra Gospodarki i Pracy wniosek z dnia 11 kwietnia 2005 r., w którym na podstawie art. 126, art. 127 § 3 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. - zwanej dalej Kpa) wniósł o jego uchylenie jako aktu wydanego z rażącym naruszeniem prawa W uzasadnieniu wniosku podniósł, iż postanowienie z dnia [...] marca 2005 r. nie zawiera uzasadnienia faktycznego jak i prawnego, a ponadto pozostaje ono bez związku z jego zarzutami. W konkluzji wniosku zażądał ponownego rozpatrzenia sprawy.
Minister Gospodarki i Pracy postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005 r. znak [...] na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 156 § 1 Kpa, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, odmówił uchylenia postanowienia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] marca 2005 r. znak [...], odmawiającego stwierdzenia nieważności postanowienia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] kwietnia 2004 r. znak [...] w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2003 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia organu w sprawie zasiłku dla bezrobotnych.
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi złożonej przez Z. L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 25 października 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1510/05 stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia. W wyroku tym Sąd zwrócił uwagę, iż wniosek Z. L. z dnia 11 kwietnia 2005 r. nie wskazywał wyraźnie, iż skarżący zwracał się wyłącznie z żądaniem ponownego rozpatrzenia sprawy, ale zawierał również wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wskazywał na rażące naruszenie prawa. Żądanie strony w postępowaniu administracyjnym należało oceniać na podstawie treści pisma, a o tym, jaki charakter ma wniesione pismo strony, decyduje strona. Organ miał obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony i dlatego powinien zwrócić się do skarżącego, stosownie do treści art. 64 Kpa, o sprecyzowanie żądania, tym bardziej, że wniosek Z. L. z dnia 11 kwietnia 2005 r. został wniesiony w terminie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Sąd podkreślił ponadto, iż organ odwoławczy może orzekać tylko o mocy prawnej zaskarżonego orzeczenia, nie może natomiast w postępowaniu instancyjnym stosować art. 156 § 1 Kpa, normującego sytuacje, w których organ wyższego stopnia działa nie jako organ odwoławczy w toku instancji, ale jako organ nadzoru.
W wykonaniu powyższego wyroku Minister Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z dnia [...] marca 2006 r. znak [...] utrzymał w mocy postanowienie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] marca 2005 r. znak [...]. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż zgodnie z zaleceniami Sądu, w dniu 30 stycznia 2006 r. wystąpił do Z. L. z prośbą o ponowne zajęcie stanowiska co do złożonego wniosku z dnia 11 kwietnia 2005 r. i wskazanie instytucji prawnej, którą strona chciałaby się posłużyć przy załatwieniu sprawy. Według organu powyższe pismo zostało doręczone stronie w dniu 7 lutego 2006 r. Do dnia wydania orzeczenia Z. L. nie ustosunkował się do ww. pisma, w związku z czym organ ponownie potraktował jego wniosek z dnia 11 kwietnia 2005 r. jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej Z. L. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W związku z nieprzekazaniem przez organ do Sądu powyższej skargi wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy, postanowieniem Sądu z dnia 24 listopada 2006 r. sygn. akt II SO/Wa 53/06 wymierzono organowi grzywnę w wysokości 2.500 zł. Pomimo zastosowanego w sprawie środka dyscyplinującego Minister Pracy i Polityki Społecznej nie przesłał do Sądu przedmiotowej skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy, w związku z czym skarżący wnioskiem z dnia 16 lipca 2007 r. wniósł o rozpoznanie jego skargi na podstawie nadesłanego odpisu skargi.
Pismem Sądu z dnia 23 lipca 2007 r. ww. wniosek przesłano organowi celem ustosunkowania się do niego.
W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi na postanowienie z dnia [...] marca 2006 r. Ponownie wskazał, iż pismem z dnia 30 stycznia 2006 r. wystąpił do Z. L. o ponowne zajęcie stanowiska co do złożonego wniosku z dnia 11 kwietnia 2005 r., jednak skarżący nigdy się do niego nie ustosunkował.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny nie orzeka zatem co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie.
Wyrokiem z dnia 25 października 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1510/05 Sąd stwierdził nieważność postanowienia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] kwietnia 2005 r., wskazując między innymi naruszenie przepisów art. 9 Kpa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wniosek Z. L. z dnia 11 kwietnia 2005 r. nie określał wyraźnie, że skarżący zwracał się wyłącznie z żądaniem ponownego rozpatrzenia sprawy, ale zawierał również wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wskazywał na rażące naruszenie prawa, dlatego obowiązkiem organu było zwrócenie się do skarżącego, stosownie do treści art. 64 Kpa, o sprecyzowanie tego żądania. Zgodnie z treścią uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, w celu wykonania ww. wyroku organ zwrócił się do Z. L. o sprecyzowanie wniosku pismem z dnia 30 stycznia 2006 r., które zostało mu doręczone w dniu 7 lutego 2006 r. W związku z faktem, iż Z. L. nie ustosunkował się do ww. wezwania, organ ponownie potraktował jego wniosek z dnia 11 kwietnia 2005 r. jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Zauważyć jednak należy, iż organ, pomimo wezwania Sądu z dnia 31 sierpnia 2007 r., nie jest w stanie przedstawić do akt sprawy powyższego pisma z dnia 30 stycznia 2006 r., jak również nie dysponuje dowodem jego doręczenia skarżącemu. Wprawdzie skarżący nie podważa faktu otrzymania przez niego wystąpienia organu z dnia 30 stycznia 2006 r. jednak, jak twierdzi, udzielił na nie odpowiedzi pismem z dnia 10 lutego 2006 r. (złożonym osobiście w dniu 13 lutego 2006 r.), którego również nie ma w nadesłanych do Sądu aktach sprawy.
Należy zatem wskazać, iż tezy powoływane przez organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie znajdują odzwierciedlenia w aktach przedmiotowej sprawy. Zaznaczyć należy, że sąd rozstrzyga sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Aktami sprawy w rozumieniu art. 133 § 1 cytowanej ustawy są zarówno akta sądowe, jak i przedstawione sądowi akta administracyjne. Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny jest kształtowany w oparciu o materiał faktyczny i dowodowy, który legł u podstaw wydania zaskarżonego aktu administracyjnego i znajduje się w nadesłanych przez organ aktach sprawy. Zadaniem sądu administracyjnego jest w rezultacie ustalenie, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym i znajdujący się w przedstawionych sądowi aktach sprawy materiał dowodowy jest pełny, czy został prawidłowo oceniony i czy jest wystarczający do wydania aktu administracyjnego.
Jeżeli ustalenie to wypadło dla organów administracji negatywnie, sąd administracyjny jest uprawniony i zarazem zobowiązany do uchylenia zaskarżonego aktu. Sąd nie może orzekać na podstawie twierdzeń strony, niepopartych żadnymi dowodami, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce.
Na marginesie należy również dodać, że do dnia wydania orzeczenia nie został Sądowi przedstawiony, pomimo wezwania, dowód doręczenia Z. L. zaskarżonego orzeczenia, a w przedmiotowej sprawie organ od początku nie realizował nałożonych na niego obowiązków wynikających z art. 54 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) i to również po wymierzeniu mu środka dyscyplinującego w postaci grzywny.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji wyroku.
Na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości.