Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...], Prezydent [...], działając na podstawie art. 2 ust. 1, art. 3, art. 6 ust. 10, art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm., dalej jako "ustawa o dodatkach mieszkaniowych") i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 dalej jako "K.p.a."), odmówił przyznania J.M. dodatku mieszkaniowego.
W uzasadnieniu organ przedstawiając stosowne obliczenia, wskazał, że kwota przysługującego wnioskodawcy dodatku mieszkaniowego jest niższa od kwoty stanowiącej 2% kwoty najniższej emerytury. W takiej zaś sytuacji, zgodnie z art. 7 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek nie przysługuje.
Pismem z dnia [...] maja 2013 r. J.M. wniósł odwołanie od powyższej decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że odwołanie nie jest zasadne, a orzeczenie organu pierwszej instancji wydane zostało zgodnie z obowiązującymi w tym względzie przepisami. Organ wyjaśnił, że J.M. zajmuje mieszkanie nr [...] położone przy ul. [...] w [...] jako najemca lokalu socjalnego i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Powierzchnia użytkowa tego lokalu wynosi 14,60 m2. Przy ustalaniu kwoty wydatków na lokal, ponoszonych przez wnioskodawcę, przyjęto kwotę udokumentowanych wydatków w wysokości [...] zł. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, normatywna powierzchnia dla 1 osoby wynosi 35 m2. Art. 5 ust. 5 ww. ustawy dopuszcza przekroczenie powierzchni użytkowej lokalu od powierzchni normatywnej o nie więcej niż 30% (w sytuacji, gdy udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu przekracza 60%), tak więc w przypadku wnioskodawcy powierzchnia lokalu jest mniejsza od powierzchni normatywnej.
Następnie organ zauważył, że stosownie do brzmienia art. 3 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, których dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym lub 125% kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust.
8. Wysokość najniższej emerytury w dniu wydawania decyzji wynosiła [...] zł (Komunikat Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 2013 r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych oraz kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent), zatem norma dochodu wynosząca 175% najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym [...] zł, w przypadku odwołującego się nie została przekroczona. W myśl art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego – w gospodarstwie jednoosobowym. Zatem stosownie do treści tego przepisu, wydatki dla jednoosobowego gospodarstwa domowego stanowią 15% dochodu tegoż gospodarstwa. Jeżeli średni miesięczny dochód na osobę ([...] zł) jest mniejszy niż 150% najniższej emerytury, tj. 150% x [...] zł = [...] zł, wtedy dla jednoosobowego gospodarstwa wydatki stanowią 15% dochodu, tj. 15% x [...] = [...] zł. Ponieważ nie wystąpiło przekroczenie normy dochodu na osobę, dodatek mieszkaniowy oblicza się jako różnicę między sumą wydatków ([...] zł), a wydatkami gospodarstwa ([...] zł), co wynosi [...] zł. Zgodnie z ustawą o dodatkach mieszkaniowych, wskaźnik maksymalnej wysokości dodatku wynosi 70% x wydatki ([...] zł), tj. [...] zł.
W ocenie organu odwoławczego rozstrzygający w niniejszej sprawie jest art. 7 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, który stanowi, że dodatku mieszkaniowego nie przyznaje się, jeżeli jego kwota byłaby niższa niż 2% kwoty najniższej emerytury w dniu wydania decyzji. Zgodnie z Komunikatem Prezesa ZUS z dnia [...] marca 2012 r., kwota najniższej emerytury wynosiła [...] zł. Zatem 2% najniższej emerytury wynosi [...] zł i jest to kwota wyższa, niż kwota wyliczonego dodatku mieszkaniowego. W tych warunkach odwołującemu się, stosownie do art. 7 ust. 6 powoływanej ustawy, dodatek nie przysługuje.
W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że decyzja dotycząca przyznania dodatku mieszkaniowego wydawana przez organ administracyjny na podstawie przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest decyzją związaną i organ administracyjny nie ma możliwości zastosowania w tym przypadku uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ administracyjny nie ma swobody co do podjęcia decyzji w danym przypadku i wydaje decyzję pozytywną (przyznającą dodatek mieszkaniowy) bądź negatywną (odmawiającą przyznanie dodatku) na podstawie przesłanek ściśle wskazanych w przepisach ustawy i przepisów wykonawczych, stwierdzając jedynie w toku postępowania, czy wnioskodawca spełnia warunki tymi przepisami określone. Skład orzekający dokonał sprawdzenia wyliczeń zamieszczonych w decyzji organu pierwszej instancji i stwierdził, że zostały dokonane prawidłowe i zgodnie z ustawą.
Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. J.M. (dalej jako "skarżący") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc, że wzrosły mu koszty utrzymania mieszkania w wysokości [...] zł.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jakkolwiek skład orzekający dostrzega trudną sytuację materialną skarżącego, to jednak trzeba wyjaśnić, że kontrola sądu administracyjnego jest ograniczona i dotyczy wyłącznie oceny, czy organy wydając decyzję administracyjną postępowały zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a."). Ponadto, zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2013 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., którą odmówiono przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych, regulujące zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych oraz właściwość organów w tych sprawach (art. 1). Dodatek mieszkaniowy nie należy do świadczeń o charakterze uznaniowym. Świadczenie to przyznaje się na wniosek osoby uprawnionej, po spełnieniu przez nią łącznie wszystkich ustawowych przesłanek, jakimi są: istnienie tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego o określonej powierzchni normatywnej, w zależności od liczby członków gospodarstwa domowego (art. 2 i art. 5), wysokość odpowiedniego dochodu na jednego członka gospodarstwa domowego (art. 3), ponoszenie wydatków mieszkaniowych oraz wymóg, aby wyliczona kwota dodatku mieszkaniowego nie była niższa od kwoty stanowiącej 2% najniższej emerytury w dniu wydania decyzji (art. 7 ust. 6). Niespełnienie choćby jednej z opisanych wyżej przesłanek skutkuje odmową przyznania prawa do dodatku mieszkaniowego.
W przedmiotowej sprawie odmówiono skarżącemu, prowadzącemu jednoosobowe gospodarstwo domowe, przyznania dodatku mieszkaniowego w oparciu o art. 7 ust. 6 ustawy z uwagi na to, że dodatku mieszkaniowego nie przyznaje się, jeżeli kwota dodatku byłaby niższa niż 2% kwoty najniższej emerytury w dniu wydania decyzji.
Odnosząc się do przesłanek przyznania dodatku mieszkaniowego, zauważyć przyjdzie, że w myśl art. 3 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8 ustawy.
Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 5 ust. 5 ww. ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje wówczas, gdy powierzchnia użytkowa lokalu nie przekracza normatywnej powierzchni określonej w art. 5 ust. 1 ustawy o więcej niż 30% lub o więcej niż 50% jeżeli udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. Jego wysokość obliczana jest z kolei według zasad wynikających z art. 6 ustawy.
W myśl art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego – w gospodarstwie jednoosobowym.
Słusznie zatem organ odwoławczy zauważył, że stosownie do treści ww. przepisu, wydatki dla jednoosobowego gospodarstwa domowego stanowią 15% dochodu tegoż gospodarstwa. Jeżeli średni miesięczny dochód na osobę ([...] zł) jest mniejszy niż 150% najniższej emerytury, tj. 150% x [...] zł = [...] zł, wtedy dla jednoosobowego gospodarstwa wydatki stanowią 15% dochodu, tj. 15% x [...] = [...] zł. Ponieważ nie wystąpiło przekroczenie normy dochodu na osobę, dodatek mieszkaniowy oblicza się jako różnicę między sumą wydatków (udokumentowane wydatki skarżącego za ostatni miesiąc, tj. [...] zł + wydatki za brak gazu w jego lokalu, tj. [...] zł, co łącznie daje kwotę [...] zł), a wydatkami gospodarstwa ([...] zł), co wynosi [...] zł.
Przepisy powyższe w sposób wyraźny i precyzyjny określają kryteria uzyskania prawa do dodatku mieszkaniowego, uzależniając jego otrzymanie od łącznego spełnienia przesłanek w postaci: posiadania jednego z wymienionych w art. 2 ust. 1 ustawy tytułów do lokalu, osiągania określonego dochodu oraz zajmowania lokalu mieszkalnego o określonej w ustawie powierzchni użytkowej. Ponadto, uzależniają wysokość dodatku od wysokości wydatków ponoszonych na lokal, jak też kwoty najniższej emerytury i renty, wynikającej z Komunikatu Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2013 r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych oraz kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent (M. P. z 2013 r., poz. 95). Zgodnie z tym Komunikatem najniższa emerytura od dnia [...] marca 2013 r. wynosi [...] zł miesięcznie, a 175% z tej kwoty to [...] zł.
Wyliczona na podstawie ww. przepisów przez organy w niniejszej sprawie na rzecz skarżącego kwota dodatku mieszkaniowego – [...] zł jest niższa od kwoty stanowiącej 2% najniższej emerytury, tj. [...] zł. Tym samym zaistniała przesłanka do odmowy przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego wynikająca z art. 7 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Dlatego też skarżącemu z tego powodu nie został przyznany dodatek mieszkaniowy.
Zaznaczyć należy, że przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych w sposób bardzo precyzyjny określają przesłanki przyznania dodatków mieszkaniowych, w tym kryterium normatywnej powierzchni zajmowanego lokalu oraz kryterium dochodów osób ubiegających się o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Wskazują również rodzaje wydatków, które mogą być uwzględnione przy ustalaniu uprawnień do dodatku oraz podają sposób ich obliczenia.
Prawidłowo zatem, dokonując oceny okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia i wydając zaskarżoną decyzję, organ odwoławczy uwzględnił: powierzchnię lokalu mieszkalnego zajmowanego przez skarżącego, mając na uwadze określoną w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy wartość powierzchni normatywnej lokalu, dochody z okresu trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku oraz wydatki na lokal mieszkalny. Wprawdzie na str. 3 swojej decyzji błędnie wskazał datę Komunikatu Prezesa ZUS w sprawie wysokości emerytury obowiązującej w dniu złożenia wniosku (data [...] marca 2012 r. zamiast [...] lutego 2013 r.), powyższe jednak nie miało wpływu na wynik sprawy (wysokość najniższej emerytury zgadza się z obowiązującą w dniu wydania decyzji).
Jak słusznie wskazuje organ odwoławczy decyzja w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego jest decyzją związaną, niezależną od uznania organu administracji i jest wydawana w oparciu o ocenę przesłanek określonych przez ustawodawcę w sposób sztywny, bez pozostawiania jakiegokolwiek luzu decyzyjnego, z tego powodu nie można było wydać decyzji uwzględniającej wniosek skarżącego. Jakkolwiek więc zrozumiała jest obiektywnie trudna sytuacja skarżącego, to trzeba podkreślić, że odmawiając przyznania prawa do dodatku mieszkaniowego organy kierowały się ściśle określonymi kryteriami ustawowymi oraz nie działały w ramach uznania administracyjnego.
Reasumując, w ocenie Sądu prawidłowo w zaskarżonej decyzji stwierdzono brak podstaw prawnych do przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego.
W świetle poczynionych ustaleń faktycznych i przedstawionego stanu prawnego sprawy uznać trzeba, że rozstrzygnięcia podjęte przez oba organy administracji publicznej orzekające w przedmiotowej sprawie są zgodne z prawem.
W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.