Uzasadnienie
Pismem z dnia 25 maja 2011 r. J. R. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego.
Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II WSA w Warszawie z dnia 22 września 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1422/11 J. R. został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od przedmiotowej skargi, w wysokości 200 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi.
Pismem z dnia 30 września 2011 r., uzupełnionym wnioskiem z dnia 08 października 2011 r., skarżący zwrócił się do WSA w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca podał, że jego wniosek jest uzasadniony tym, że otrzymuje stosunkowo niską emeryturę, za którą musi utrzymać nie tylko siebie i opłacić wszystkie należności, ale również dopomóc byłej żonie, której emerytura nieznacznie przekracza [...] zł. Podał, że opłaca wszystkie świadczenia byłej żony, takie jak gaz, prąd, woda, wywóz śmieci, kanalizacja, a ponadto często dopłaca do jej utrzymania, kupując w marketach podstawowe produkty spożywcze. W rubryce nr 7 urzędowego formularza, w której należy podać stan majątkowy, wnioskodawca oświadczył, że posiada w banku oszczędności na kwotę ok. [...] tys. zł, drewniany domek byłej żony o powierzchni ok. [...] m2 oraz mieszkanie o powierzchni [...] m2 należące do Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Natomiast w rubryce nr 10 urzędowego formularza – dochody, podał, że otrzymuje emeryturę w kwocie [...] zł netto.
Pismem referendarza sądowego z dnia 17 listopada 2011 r. wnioskodawca został wezwany do przedstawienia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, dokumentów niezbędnych do dokonania rzeczywistej oceny jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, tj. kserokopii aktualnego odcinka emerytury, oświadczenia o ewentualnych innych dochodach, kserokopii dokumentów poświadczających stałe koszty utrzymania mieszkania (czynsz, opłaty za energię elektryczną, gaz itp.), wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy.
W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie J. R. przesłała do Sądu pismo, w którym oświadczył, że jego emerytura wynosi [...] zł. Wyjaśnił, że współpracuje z liceum, tzn. w razie nieobecności nauczycielki zastępuje ją, za co otrzymuje [...] zł, dodał, że opłata za używanie lokalu w jego przypadku przekracza [...] zł. Wnioskodawca podniósł jednocześnie, że pomaga byłej żonie w opłacaniu rachunków i zakupie żywności.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 30 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1422/11 odmówiono J. R. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, z uwagi na to, iż nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, a tym samym, że spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych.
Odpis przedmiotowego postanowienia skarżący otrzymał w dniu 05 grudnia 2011 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki w aktach sprawy).
Pismem z dnia 08 grudnia 2011 r. (data prezentaty Biura Podawczego WSA w Warszawie - 08 grudnia 2011 r.), wnioskodawca złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od przedmiotowego postanowienia referendarza sądowego.
W treści pisma stanowiącego sprzeciw wskazał, że jego sytuacja uległa zmianie, ponieważ jego była żona rozpoczęła remont domu, a biorąc pod uwagę to, że nie ma to dostatecznych funduszy, koszty remontu spadną na wnioskodawcę. Dodał również, że jego syn, który pracuje w "budżetówce", zarabia "symbolicznie" i potrzebuje jego pomocy.
W związku z powyższym, pismem z dnia 22 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1422/11, J. R. został wezwany do nadesłania - w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania - dokumentu obrazującego aktualny stan jego konta.
Odpis ww. pisma został doręczony stronie w dniu 27 grudnia 2011 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki w aktach sprawy). Przedmiotowe wezwanie pozostawione zostało bez odpowiedzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
W myśl art. 254 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej: ppsa, rozpoznawanie wniosków o przyznanie prawa pomocy należy do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w którym sprawa ma się toczyć lub już się toczy. Natomiast zgodnie z treścią art. 260 ww. ustawy, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stwierdzenie zawarte w powołanym przepisie: "gdy wykaże", oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Tym samym rozstrzygnięcie Sądu w tym przedmiocie będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
Podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. W sytuacji, gdy oświadczenie okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzi wątpliwości sąd (referendarz sądowy) może wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego.
Wskazać należy, iż do zmiany stanowiska Sądu i wydania pozytywnego dla strony postanowienia może dojść jedynie w razie zmiany okoliczności związanych z pogorszeniem sytuacji materialnej i życiowej wnioskodawcy.
Analiza oświadczeń przedstawionych przez wnioskodawcę pozwala stwierdzić, że jego miesięczny dochód stanowi emerytura w wysokości [...] zł netto, do powyższego dochodzi kwota, jaką otrzymuje z tytułu nauczania w szkole (okazjonalne zastępstwa) oraz oszczędności w banku w kwocie ok. [...] tys. zł. Pomimo wezwania Sądu z dnia 22 grudnia 2011 r. skarżący do dnia dzisiejszego nie nadesłał żadnego dokumentu obrazującego jego aktualny stan konta, z którego wynikałoby, że jego sytuacja finansowa uległa zmianie, w związku z pomocą finansową jaką miałby udzielić byłej żonie i synowi.
Powyższe pozwala uznać, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.