Uzasadnienie
Minister Sprawiedliwości, działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.:Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w dniu [...] czerwca 2012 r. wydał postanowienie nr [...] o stwierdzeniu niedopuszczalności wniosku.
W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że w dniu [...] kwietnia 2012 r., na podstawie art. 77 § 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. nr 98, poz. 1070 z późn. zm.) odwołał delegowanie L. P. do pełnienia obowiązków sędziego w Sądzie Okręgowym w W. z dniem [...] kwietnia 2012 r.
W dniu [...] kwietnia 2012 r. ww. złożył do Ministra Sprawiedliwości wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w której nastąpiło odwołanie z delegowania, o wydanie decyzji uchylającej decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r. oraz o wydanie decyzji oddalającej wniosek Prezesa Sądu Okręgowego w W. o odwołanie go z delegacji do pełnienia obowiązków sędziego w tym Sądzie.
W dalszej części uzasadnienia organ przytoczył treść art. 127 § 3 Kpa i stwierdził, że przepis ten ma zastosowanie w sytuacji, gdy została wydana decyzja administracyjna w rozumieniu art. 104 i art. 107 Kpa.
Odwołanie przez Ministra Sprawiedliwości z delegowania do pełnienia obowiązków sędziego w innym sądzie nie jest decyzją administracyjną. Jest to swoisty akt właściwy procedurom obowiązującym wewnątrz władzy sądowniczej o charakterze porządkowym, wydany wyłącznie dla zapewnienia prawidłowego funkcjonowania jednostek wymiaru sprawiedliwości w aspekcie ich właściwej obsady kadrowej.
W ocenie organu, niedopuszczalność złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wynika z braku przedmiotu wniosku, którym zgodnie z art. 127 § 3 Kpa może być wyłącznie decyzja administracyjna w rozumieniu Kpa, wydana w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze. Stosownie zaś do treści art. 134 Kpa, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Postanowienie Ministra Sprawiedliwości stało się przedmiotem skargi wniesionej przez L. P., reprezentowanego przez pełnomocnika, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Pełnomocnik skarżącego zarzucił w skardze, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, tj.:
← art. 9 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, w brzmieniu od dnia 28 marca 2012 r. (dalej jako u.s.p.) w zw. z art. 69 § 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 157, poz. 1240 z późn. zm.), poprzez ich niezastosowanie w sprawie, podczas gdy przepis ten zakreśla ograniczone kompetencje Ministra Sprawiedliwości do kompetencji wynikających z kontroli zarządczej, a zatem do uprawnień w zakresie stosunków organizacyjnych jedynie w stosunku do dyrektorów i urzędników sądów, a tym samym każda decyzja dotycząca odwołania z delegacji sędziego bez jego zgody wymaga decyzji administracyjnej;
← art. 77 § 4 u.s.p., poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że decyzja Ministra Sprawiedliwości o odwołaniu sędziego z delegacji nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 § 1 Kpa, a " swoistym aktem właściwym procedurom wewnątrz władzy sądowniczej";
← art. 77 § 4 u.s.p. w zw. z art. 9 u.s.p., poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż decyzja Ministra Sprawiedliwości o odwołaniu sędziego z delegacji bez jego zgody, jest aktem właściwym władzy sądowniczej, podczas gdy Minister Sprawiedliwości nie jest uprawniony do ingerencji we władzę sądowniczą jako niezwiązany, ani organizacyjnie, ani też w ramach stosunków podwładności z sędzią, a tym samym ingerencja taka wymaga wydania decyzji administracyjnej;
← art. 77 § 1 pkt 1 u.s.p., poprzez nadużycie prawa pod pozorem kierowania się dobrem wymiaru sprawiedliwości, a tym samym brak obiektywizmu i bezstronności przy podejmowaniu decyzji o odwołaniu z delegacji do Sądu Okręgowego w W., pomimo istnienia konieczności wsparcia kadrowego tego sądu;
← art. 77 § 1 i 4 u.s.p., poprzez podjęcie decyzji o odwołaniu w oparciu o wniosek Prezesa Sądu Okręgowego, w sytuacji, w której przepis ten nie przewiduje udziału prezesa jakiekolwiek sądu powszechnego w zakresie ani doradczym, ani też inicjującym delegowanie czy odwołanie sędziego z delegacji.
Pełnomocnik skarżącego zarzucił również, że organ wydając zaskarżone postanowienie naruszył przepisy proceduralne, tj.;
← art. 24 § 1 pkt 1 5 oraz § 3 Kpa, poprzez niewyłączenie pracownika organu, pomimo złożenia takiego wniosku;
← art. 104 § 1 Kpa w zw. z art. 77 § 4 u.s.p., poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż decyzja o odwołaniu sędziego z delegacji bez jego zgody nie wymaga wydania decyzji administracyjnej;
← art. 134 Kpa w zw. z art. 127 Kpa, poprzez błędne zastosowanie w sytuacji, w której wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy od decyzji wydanej przez organ w niniejszej sprawie był dopuszczalny;
← art. 6 – 8 Kpa, poprzez działanie przez organ z naruszeniem przepisów prawa, bez podjęcia wszelkich niezbędnych czynności mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego;
← art. 10 § 1 i art. 73 § 1 Kpa, poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w sprawie i tym samym arbitralne, stronnicze podjęcie decyzji o odwołaniu skarżącego z delegacji, mimo istnienia konieczności wsparcia kadrowego w sądzie;
← art. 77 i art. 80 Kpa, poprzez oparcie decyzji o odwołaniu skarżącego z delegacji jedynie na podstawie stanowiska Prezesa Sądu Okręgowego w W.;
← art. 107 § 1 Kpa w zw. z art. 104 § 1 i 2 Kpa, poprzez zaniechanie sporządzenia obligatoryjnego uzasadnienia decyzji o odwołaniu z delegacji, mimo niewyrażenia na to zgody przez skarżącego;
← art. 107 Kpa w zw. z art. 11 Kpa, poprzez niewyjaśnienie czym kierował się organ przy podejmowaniu decyzji o odwołaniu skarżącego z delegacji.
Podnosząc powyższe zarzuty, pełnomocnik skarżącego wniósł o stwierdzenie wydania postanowienia z naruszeniem prawa oraz decyzji jej poprzedzającej na podstawie art. 145 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), ewentualnie o jego uchylenie w całości oraz uchylenie decyzji poprzedzającej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, gdyż akt delegowania sędziego oraz akt odwołania z delegowania nie jest objęty katalogiem spraw wymienionych w art. 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto zgodnie z art. 5 pkt 1 – 3 powołanej ustawy, sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach wynikających z nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami administracji publicznej, a także w sprawach wynikających z podległości służbowej między przełożonymi i podwładnymi, jak również w sprawach odmowy mianowania na stanowiska lub powołania do pełnienia funkcji w organach administracji publicznej, chyba że obowiązek mianowania lub powołania wynika z przepisów prawa.
Pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2012 r. odniósł się do udzielonej przez organ odpowiedzi na skargę, a w szczególności w zakresie dotyczącym wniosku o jej odrzucenie, odmawiając mu zasadności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzonego przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 127 § 3 Kpa, od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra (...) nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.
Postępowanie odwoławcze rozpoczyna się od badania przez organ drugiej instancji dopuszczalności odwołania i zachowania terminu do jego wniesienia.
Niedopuszczalność odwołania zachodzi m. in. wówczas, gdy odwołanie wniesiono od "decyzji", od której odwołanie nie przysługuje, ponieważ decyzja administracyjna nie została wydana.
Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie.
W art. 77 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. nr 98, poz. 1070 z późn. zm.) zostały uregulowane uprawnienia Ministra Sprawiedliwości do delegowania sędziego do pełnienia obowiązków sędziego w innym sądzie.
Minister Sprawiedliwości skorzystał z przysługującego mu uprawnienia i delegował skarżącego do pełnienia obowiązków sędziego Sądu Okręgowego w W. od dnia [...] maja 2011 r. w pełnym obciążeniu, na czas nieokreślony.
Zgodnie z art. 77 § 4 powołanej ustawy, sędzia delegowany na podstawie § 1 pkt 2, na czas nieokreślony, może być odwołany z delegowania, względnie z niego ustąpić za trzymiesięcznym uprzedzeniem. W pozostałych przypadkach delegowania sędziego, odwołanie lub ustąpienie sędziego następuje bez zachowania okresu uprzedzenia.
Minister Sprawiedliwości skorzystał z przysługującego mu uprawnienia określonego w powyżej przytoczonym przepisie i z dniem [...] kwietnia 2012 r. odwołał skarżącego z delegowania do pełnienia obowiązków sędziego w Sądzie Okręgowym w W. Stwierdzić należy, że czynność Ministra Sprawiedliwości w zakresie delegowania ma w rzeczywistości za swój przedmiot zrealizowanie wyrażonej woli sędziego i może być podjęta wyłącznie wówczas, gdy sędzia na delegację wyraził zgodę. Delegowanie przez Ministra Sprawiedliwości, o którym mowa w art. 71 § 1 powołanej ustawy, można zatem określić jako akt o charakterze porządkowym, wprawdzie niezbędny, ale do celów organizacyjnych (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 2007 r. brak sygn.). W przypadku odwołania sędziego z delegowania zgoda taka nie jest wymagana. Czynności Ministra Sprawiedliwości w powyższym zakresie nie mają charakteru decyzji administracyjnej w rozumieniu prawa administracyjnego, rozstrzygającej indywidualna sprawę, ani charakteru aktu władczego ze sfery władzy sądowniczej.
Zgodnie z art. 134 Kpa, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Odwołanie może być niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych, takich jak brak przedmiotu, wyłączenie możliwości wniesienia środka odwoławczego, czy też wyczerpanie przysługujących środków odwoławczych.
W rozpoznawanej sprawie organ zasadnie wydał zaskarżone postanowienie, gdyż w sprawie wystąpił brak przedmiotu zaskarżenia, tzn. nie została wydana decyzja administracyjna.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze stwierdzić należy, że są one niezasadne, gdyż zostały oparte przy błędnym założeniu, że odwołanie skarżącego z delegacji nastąpiło w drodze decyzji administracyjnej. Podniesione w uzasadnieniu skargi argumenty, aczkolwiek interesujące, to mogą stanowić jedynie inspirację do zmian legislacyjnych w zakresie przepisów dotyczących delegowania sędziów. Należy zgodzić się ze skarżącym, że wniosek organu o odrzucenie skargi jest chybiony, gdyż kontrola zaskarżonego postanowienia wynika wprost z art. 3 § 2 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł, jak w sentencji.