Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 06 października 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1452/15 odrzucił wniosek J. K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Biurze Ochrony Rządu.
Odpis przedmiotowego postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącej w dniu 12 października 2015 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy – karta nr 66), przy piśmie Sądu z dnia 09 października 2015 r.
W dniu 20 października 2015 r. wpłynął do WSA w Warszawie wniosek skarżącej, w którym zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o przyznanie adwokata (19 października 2015 r. – data stempla pocztowego na kopercie zawierającej przedmiotowy wniosek).
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 03 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1452/15 umorzono postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie przyznania zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowiono dla ww. adwokata.
Następnie pismem z dnia 18 stycznia 2016 r. Okręgowa Rada Adwokacka w W. poinformowała Sąd, że wyznaczyła adw. G. D. pełnomocnikiem z urzędu dla J. K. Pismem z dnia 21 stycznia 2016 r. (data stempla pocztowego – 21 stycznia 2016 r.) skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika - adw. G. D., wniosła zażalenie na ww. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 06 października 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1452/15, wnosząc o jego uchylenie w całości i przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] oraz o przyznanie pełnomocnikowi kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 11 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1452/15 odrzucił przedmiotowe zażalenie, jako wniesione z uchybieniem terminu.
W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia Sąd podniósł, że termin do wniesienia zażalenia wynosi siedem dni od odręczenia postanowienia. W rozpoznawanej sprawie termin do wniesienia zażalenia rozpoczął bieg w dniu 12 października 2015 r. – tj. w dacie doręczenia stronie skarżącej odpisu postanowienia z uzasadnieniem i upłynął, uwzględniając to, że przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym nastąpiło doręczenie, w dniu 19 października 2015 r. Tym samym Sąd uznał, że zażalenie wniesione 21 stycznia 2016 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu.
Odpis przedmiotowego postanowienia został doręczony pełnomocnikowi skarżącej w dniu 21 marca 2016 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy – karta nr 121), przy piśmie Sądu z dnia 17 marca 2016 r.
Pismem z dnia 21 marca 2016 r. (22 marca 2016 r. – data stempla pocztowego na kopercie zawierającej ww. pismo) strona skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika - adw. G. D. wniosła zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie z dnia z dnia 11 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1452/15.
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu przedmiotowego zażalenia, postanowieniem z dnia 21 czerwca 2016 r. sygn. akt I OZ 633/16 oddalił zażalenie.
NSA wyjaśnił, że zgodnie z art. 194 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) – dalej: ppsa, zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia stronie tego postanowienia. W niniejszej sprawie doręczenie postanowienia z dnia 6 października 2015 r. nastąpiło w dniu 12 października 2015 r., do rąk skarżącej. Oznacza to zatem, że termin do wniesienia zażalenia na to postanowienie upływał z dniem 19 października 2015 r. Zdaniem NSA, słusznie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż zażalenie J. K., wniesione w dniu 21 stycznia 2016 r. złożone zostało z uchybieniem ustawowego terminu, co powodowało konieczność jego odrzucenia.
NSA podkreślił, że art. 177 § 3 ppsa, zastosowania którego domagała się strona, wprowadzony został ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658). Przepis ten, na mocy art. 2 powołanej wyżej ustawy, nie ma zastosowania do spraw wszczętych przed 15 sierpnia 2015 r. W niniejszej sprawie wszczęcie postępowania miało miejsce w dniu 31 lipca 2015 r. Stąd też nie mógł w niej znaleźć zastosowania art. 177 § 3 ppsa, a postępowanie w sprawie – w zakresie obliczania terminu do wniesienia zażalenia – toczyło się w oparciu o przepisy w brzmieniu sprzed zmian wprowadzonych ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r.
Odpis przedmiotowego postanowienia NSA został doręczony pełnomocnikowi skarżącej w dniu 29 czerwca 2016 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy – karta nr 154).
Pismem z dnia 01 lipca 2016 r. (05 lipca 2016 r. – data stempla pocztowego na kopercie zawierającej ww. pismo) strona skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika - adw. G. D. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 06 października 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1452/15.
Do przedmiotowego wniosku załączone zostało zażalenie z dnia 01 lipca 2016 r. na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 06 października 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1452/15.
W treści wniosku pełnomocnik strony skarżącej wyjaśnił, że pozostawał w błędnym poglądzie prawnym, że termin na założenie zażalenia biegł dla niego od chwili wyznaczenia go pełnomocnikiem z urzędu, a nie od doręczenia skarżącej postanowienia Sądu z 06 października 2015 r. oraz że należało odpowiednio zastosować art. 177 § 3 w zw. z art. 197 § 2 ppsa w aktualnym brzmieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
W myśl art. 194 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej: ppsa, zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia.
Z treści art. 86 § 1 ppsa wynika, że, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do treści art. 87 § 1 ww. ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2 ww. art.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4 ww. art.).
W rozpoznawanej sprawie termin do wniesienia zażalenia rozpoczął bieg w dniu 12 października 2015 r. – tj. w dacie doręczenia stronie skarżącej odpisu postanowienia z uzasadnieniem i upłynął, uwzględniając to, że przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym nastąpiło doręczenie, w dniu 19 października 2015 r.
Pismem z dnia 01 lipca 2016 r. (05 lipca 2016 r. – data stempla pocztowego na kopercie zawierającej ww. pismo) strona skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika - adw. G. D. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 06 października 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1452/15.
Jak wynika z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, za dzień ustania przyczyny uchybienia terminu uznać należy 29 czerwca 2016 r. – dzień doręczenia pełnomocnikowi strony skarżącej postanowienia NSA z dnia 21 czerwca 2016 r. sygn. akt I OZ 633/16, po zapoznaniu, z którym pełnomocnik skarżącej dowiedział się, że zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego należało wnieść w terminie siedmiu dni od doręczenia stronie tego postanowienia. Tym samym stwierdzić należy, że wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w terminie określonym w art. 87 § 1 ww. ustawy.
Równocześnie z wnioskiem strona skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 06 października 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1452/15.
Wniosek o przywrócenie terminu powinien zawierać uzasadnienie, w którym strona uprawdopodobni brak winy w przekroczeniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W szczególności nie uzasadniają przywrócenia terminu niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw czy nieznajomość prawa.
W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że pozostawał w błędnym poglądzie prawnym, iż termin na założenie zażalenia biegł dla niego od chwili wyznaczenia go pełnomocnikiem z urzędu, a nie od doręczenia skarżącej postanowienia Sądu z 06 października 2015 r. oraz że należało odpowiednio zastosować art. 177 § 3 w zw. z art. 197 § 2 ppsa w aktualnym brzmieniu.
W ocenie Sądu, niewiedza strony odnośnie terminu do wniesienia zażalenia nie może być usprawiedliwiona i nie uzasadnia braku winy w uchybieniu terminu. Strona była bowiem reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. W sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik kryterium braku winy w uchybieniu terminowi należy oceniać z uwzględnieniem miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności procesowych przez tego pełnomocnika. Przepisy ppsa traktują go bowiem jako podmiot dysponujący odpowiednią wiedzą i przygotowaniem do dokonywania czynności w toku postępowania. Jeżeli więc strona skarżąca była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata, to powinien on, zachowując należytą staranność w pilnowaniu interesów procesowych strony, dopilnować, aby wniesienie zażalenia nastąpiło w przewidzianym terminie. Jego zaniedbania obciążają samą stronę, a zatem nie uwalniają jej od winy oraz skutków procesowych niedokonania czynności w ustawowym bądź wyznaczonym terminie.
W rozpoznawanej sprawie adw. G. D. po wyznaczeniu go w dniu 07 stycznia 2016 r. przez ORA w W. pełnomocnikiem z urzędu dla J. K., w dniu 21 stycznia 2016 r. zapoznał się z aktami sprawy w Sądu. Z akt sprawy wynikało, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu 31 lipca 2015 r., co oznacza, że w zakresie obliczania terminu do wniesienia zażalenia zastosowanie miały przepisy w brzmieniu sprzed zmian wprowadzonych ustawą z dnia 09 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), która weszła w życie 15 sierpnia 2015 r. W świetle powyższego twierdzenie pełnomocnika skarżącej, że pozostawała w błędnym poglądzie prawnym, iż w sprawie należało zastosować art. 177 § 3 w zw. za art. 197 § 2 ppsa w aktualnym brzmieniu, nie zasługuje na uwzględnienie.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.