Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 12 grudnia 2008 r. odrzucił skargę E. C. – przedstawicielki ustawowej małoletnich A. i M. C. na decyzję Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego.
Odpis sentencji nieprawomocnego orzeczenia wraz z uzasadnieniem skarżąca otrzymała w dniu 22 grudnia 2008 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy, k-135). W dniu 15 stycznia 2009 r. (data stempla pocztowego) skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia 22 stycznia 2009 r. przyznał E. C. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. Powyższe postanowienie zostało doręczone skarżącej w dniu 2 lutego 2009 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy, k-155). Następnie pismem z dnia 4 lutego 2009 r. Okręgowa Rada Adwokacka w W. poinformowała Sąd o wyznaczeniu adw. A. L. pełnomocnikiem z urzędu dla E. C. W dniu 3 marca 2009 r. wyznaczony pełnomocnik – adw. A. L., na wezwanie Sądu z dnia 12 lutego 2009 r., przedłożyła pełnomocnictwo udzielone jej przez skarżącą w dniu 20 lutego 2009 r.
W dniu 25 marca 2009 r. (data stempla pocztowego) r. skarżąca, reprezentowana przez ustanowionego adwokata z urzędu, złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2008 r., do którego dołączyła skargę kasacyjną od tego orzeczenia.
W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącej wskazała, że E. C. złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu niezwłocznie po otrzymaniu odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi. Podniosła również, że informację ORA w W. o wyznaczeniu jej pełnomocnikiem skarżącej w niniejszej sprawie otrzymała listem poleconym, który został jej doręczony w dniu 17 lutego 2009 r.
W dniu 3 marca 2009 r. złożyła pełnomocnictwo udzielone jej przez skarżącą do reprezentowania jej w tej sprawie, wskazując, że umożliwiło jej to zapoznanie się z aktami sprawy i sporządzenie skargi kasacyjnej.
Adw. A. L. stwierdziła również, że uchybienie terminu do złożenia skargi kasacyjnej nie jest zawinione ani przez skarżącą, ani przez nią samą, gdyż z uwagi na obowiązujące procedury została wyznaczona pełnomocnikiem z urzędu już po upływie ustawowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Stosownie natomiast do art. 175 § 1 powołanej ustawy, skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2 i 3.
Zgodnie natomiast z art. 86 § 1 tej ustawy, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie zaś do treści art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4).
Z powyższego przepisu wynika, iż jednym z warunków dopuszczalności rozpoznania przez sąd wniosku o przywrócenie terminu, jest złożenie go w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.
Zdaniem Sądu w sytuacji, gdy w sprawie ustanowiony został pełnomocnik z urzędu, przyczyna uchybienia terminu do wniesienia środka zaskarżenia ustaje w dniu, w którym miał on rzeczywistą możliwość sporządzenia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy oraz otrzymaniu pełnomocnictwa do reprezentowania strony skarżącej w sprawie, nie później jednak niż w dniu, w którym upłynęło trzydzieści dni od dnia zawiadomienia strony o wyznaczeniu konkretnej osoby pełnomocnikiem z urzędu. Przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej w sytuacji ustanowienia przez Sąd dla strony pełnomocnika z urzędu ustaje zatem z dniem, w którym strona dowiedziała się o wyznaczeniu konkretnej osoby pełnomocnikiem z urzędu.
Wskazać również należy, że możliwość skutecznego podejmowania jakichkolwiek czynności w sprawie sądowoadministracyjnej istnieje dopiero od dnia, w którym pełnomocnik dysponuje pełnomocnictwem udzielonym mu przez stronę (por. postanowienie NSA z dnia 27 stycznia 2009 r., sygn. akt II GZ 8/09, niepubl.) Jednocześnie należy mieć na uwadze, że art. 87 § 4 p.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek dokonania czynności, której nie dokonano w terminie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu.
Dokonując oceny zasadności wniosku o przywrócenie terminu Sąd uznał, iż wniosek ten zasługuje na uwzględnienie. Z akt sprawy wynika bowiem, że ustanowiony z urzędu pełnomocnik dowiedział się o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącej w dniu 17 lutego 2009 r., kiedy otrzymał informację z ORA w W. Należy też uznać, że ustanowiona adwokat niezwłocznie skontaktowała się ze skarżącą w celu uzyskania pełnomocnictwa do występowania w jej imieniu w niniejszej sprawie, bowiem złożone do akt pełnomocnictwo udzielone zostało w dniu 20 lutego 2009 r. Wobec braku innej daty, wynikającej z dokumentów złożonych do akt sprawy, ten dzień należy też uznać za moment, w którym skarżąca dowiedziała się o wyznaczeniu adw. A. L., jej pełnomocnikiem z urzędu. W takim przypadku 7-dniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej rozpoczął swój bieg najpóźniej w dniu 24 marca 2009 r. Z tego względu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej złożony w dniu 25 marca 2009 r. (data stempla pocztowego na kopercie), należało uznać za dopuszczalny.
Jednocześnie w ocenie Sądu, uprawdopodobnione zostały także okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Należy wskazać, że przymus adwokacko-radcowski uniemożliwiał skarżącej, której sytuacja materialna nie pozwalała na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, wniesienie skargi kasacyjnej w ustawowym terminie. Z tego względu Sąd uznał, iż skarżąca występując z wnioskiem o ustanowienie adwokata w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej dołożyła należytej staranności w prowadzeniu własnej sprawy. Dlatego też nie można zarzucić jej winy w niezachowaniu ustawowego terminu do złożenia skargi kasacyjnej.
Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.