Uzasadnienie
R. T. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej również ppsa, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, a do takich należy wymieniona sprawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Koszty sądowe obejmują zarówno opłaty sądowe (wpis i opłatę kancelaryjną) jak i zwrot wydatków (art. 211 w zw. z art. 212 § 1 powołanej ustawy).
Na mocy powołanego przepisu strona z mocy prawa zwolniona jest w niniejszej sprawie od ponoszenia kosztów sądowych w toku całego postępowania, a zatem zarówno przed sądem pierwszej instancji - Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, jak i sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie podlega ocenie w odniesieniu do przesłanek określonych w ustawie i winien być oddalony.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e ppsa orzeczono, jak w punkcie 1 postanowienia.
Odnosząc się do wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu wskazać należy, iż zgodnie z art. 262 powołanej wyżej ustawy przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi tylko ustanowienie adwokata, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 ppsa).
W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z jedną osobą, która jest jego opiekunem. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że skarżący jest osobą niepełnosprawną poruszającą się na wózku inwalidzkim. Na dochód we wspólnym gospodarstwie domowym składa się zasiłek stały wnioskodawcy w wysokości 274,50 zł, zasiłek pielęgnacyjny uzyskiwany przez wnioskodawcę – 153 zł oraz zasiłek stały osoby pozostającej z wnioskodawcą w gospodarstwie domowym w wysokości 274,50 zł. Skarżący podał w formularzu, że zasiłek uzyskiwany przez opiekunkę przysługuje do 2009 r. Wnioskodawca zajmuje mieszkanie socjalne, nie posiada majątku. Jako stałe wydatki wskazano czynsz – 215 zł, opłata za energię elektryczną – 85, 33 zł, gaz – 115,51, woda i ścieki – 51,43, leki – 64,45 zł. Do wniosku załączono kopie rachunków.
Instytucja prawa pomocy stanowi realizację konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Prawo to powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Przez prawo do sądu należy przy tym rozumieć nie tylko prawo samego dostępu do sądu, tj. uruchomienia postępowania przed sądem ale również prawo do korzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, zwłaszcza, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym przy wnoszeniu środka odwoławczego od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji obowiązuje przymus adwokacko-radcowski.
Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że sytuacja materialna wnioskodawcy jest niezwykle trudna. Skarżący i osoba pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym utrzymują się jedynie ze środków z pomocy społecznej a stan zdrowia wnioskodawcy wymaga z pewnością nakładów finansowych na leki. Dochód w wysokości 351 zł na osobę, przy uwzględnieniu konieczności ponoszenia wydatków na eksploatację mieszkania i codzienne utrzymanie nie pozwala na poniesienie przez wnioskodawcę kosztów ustanowienia adwokata z wyboru. Strona wykazała, że spełnia przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt. 2 i pkt. 3 postanowienia.