Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 4 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/ Wa 1780/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H. K. - przedstawicielki ustawowej małoletniej M. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2011 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku.
Po doręczeniu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem w dniu 16 lutego 2012 r., H. K. w dniu 28 marca 2012 r. zwróciła się do Sądu z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej prawie. Wniosek ten został oddalony postanowieniem Sądu z dnia 9 maja 2012 r. z uwagi na fakt, iż w niniejszej sprawie skarżąca zwolniona jest od kosztów sądowych z mocy ustawy (art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej P.p.s.a.).
W dniu 24 maja 2012 r. H. K. złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, tym razem domagając się – jak wynika pisma precyzującego wniosek z dnia 18 czerwca 2012 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) – ustanowienia adwokata w niniejszej sprawie.
Z danych zawartych we wniosku wynika, ze H. K. mieszka wraz z małoletnią córką M. B., posiada dom o pow. 129, 60 m2 oraz działkę o pow. 2418 m2. Nie posiada przedmiotów wartościowych ani oszczędności. Jedyny dochód stanowi zasiłek rodzinny w wysokości 261 zł.
Przedmiotowy wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 p.p.s.a, ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Przyznanie prawa pomocy, ma na celu zapewnienie dostępu do sądu stronie, której brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia.
Art. 243 i nast. cytowanej ustawy, przewidują możliwość ubiegania się przez osobę fizyczną o przyznanie prawa pomocy. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie częściowym przyznaje się osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Oceniając wniosek H. K. o ustanowienie adwokata stwierdzić należy, że wnioskodawczyni wykazała, iż spełnia wymogi określone we wskazanym wyżej art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z danymi przedstawionymi przez wnioskodawczynię sytuacja materialna jej oraz jej córki jest bardzo trudna. Jedyny dochód stanowi zasiłek rodzinny w wysokości 261 zł miesięcznie. W tej sytuacji, mając na uwadze aktualny poziom cen i opłat za dobra i usługi utrzymania koniecznego należało uznać, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
Dlatego też na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 wyżej cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.