Uzasadnienie
M. P. wystąpiła w niniejszej sprawie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Wskazała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z rodzicami - U. i E. P. Podała, że poszukuje pracy, bowiem prowadzona przez nią działalność gospodarcza przynosi coraz mniejsze dochody. Wskazała, że obecnie łączny dochód gospodarstwa domowego wynosi 5.513 zł miesięcznie, na który składają się również emerytury rodziców. Oświadczyła, że posiada dom o powierzchni ok. 136 m² (wartość ok. 580.000 złotych) oraz 70% udziału w prawie własności samochodu o wartości wg. ubezpieczenia 28.000 zł.
Do stałych kosztów utrzymania zaliczyła: spłatę kredytu hipotecznego i pożyczki - po konsolidacji w wysokości 1.920 zł, zakup leków dla rodziców - ok. 900 zł miesięcznie, opłaty za telefony i telewizję - 143 zł, paliwo - łącznie 240 zł, wodę + kanalizację - 140 zł, prąd – 180 zł średnio, gaz – około 400 zł miesięcznie. Podniosła, że na żywność dla rodziny pozostaje ok. 1.788 zł.
Powyższy wniosek został uzupełniony pismem z dnia 12 kwietnia 2018 r., do którego zostały dołączone deklaracje PIT za 2016 r. oraz wyciągi z posiadanych przez członków rodziny rachunków bankowych, odpisy deklaracji VAT- 7, ewidencji środków trwałych. Nadto skarżąca wskazała, że posiada dwa samochody firmowe: [...] z 2010 r. oraz [...] z 2014 r.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stosownie do art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Dlatego też pomoc państwa, wyrażona w przepisach o prawie pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, skierowana jest do osób, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych.
Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiedzialny za zasadność i legalność ich wydatkowania, ma obowiązek zbadania, czy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, rzeczywiście spełnia przesłanki do przyznania jej tego prawa.
Z oświadczenia strony skarżącej wynika, że wszyscy członkowie rodziny posiadają stałe dochody, łącznie około 5.500 zł miesięcznie, dom, a wnioskodawczyni w ramach prowadzonej działalności dwa samochody.
Jak wskazuje się w doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezdomnym, bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku (granice ubóstwa).
Należy również wskazać, że z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż zobowiązania cywilnoprawne (m.in. raty kredytu) nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2006 r., sygn. akt I OZ 83/06, publ. jw.), a przedkładanie należności o charakterze prywatnoprawnym nad publicznoprawnymi nie może skutkować przerzuceniem ciężaru finansowania postępowań sądowo-administracyjnych na Skarb Państwa (por. Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w orzeczeniach z dnia 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt I FZ 150/06, z dnia 9 lutego 2006 r., sygn. akt I FZ 9/06, czy z dnia 14 czerwca 2005 r., sygn. akt II OZ 475/05 dostępne w bazie orzeczeń www. nsa.gov.pl).
Powyższe okoliczności pozwalają na stwierdzenie, że wnioskodawczyni nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, w tym 200 zł tytułem wpisu sądowego od wniesionej skargi, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.